"Türkiye’nin yüzde 40’ı obezite sınırının üzerinde"

Büyük bir halk sağlığı sorunu haline gelen obezite görülme sıklığına dikkat çeken Doç. Dr. Özen, "Obezite metabolik bir durumdur. Tüm dünya için ciddi bir halk sağlığı problemidir ve pandemi halini almıştır. Hem yüksek gelir düzeyine sahip ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sorundur. Ülkemiz için de bu geçerlidir. Obezite, bir kişideki yağ kütlesinin olması gerekenden fazla olması durumudur. Vücut kitle indeksi, kilonun boyun karesine bölünmesiyle elde edilir. Otuzun üzeri obezite, kırkın üzeri ise ciddi obezite olarak değerlendirilir. Ne yazık ki Türkiye, pek çok metabolik sorunda olduğu gibi obezitede de Avrupa’da birinci sıradadır. Türkiye’de erişkinler arasında obezite prevalansının yüzde 25 ile 45 arasında olduğu görülmektedir. Bu da sokakta 100 kişiden yaklaşık 40’ının obezite sınırının üzerinde olduğu anlamına gelmektedir. Obezite; diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom ve kardiyovasküler hastalıklar gibi birçok hastalık için risk faktörüdür. Bu nedenle obezitenin önlenmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi büyük önem taşımaktadır" dedi.

"Türkler de artık Amerikalılar gibi beslenip yaşıyor"

Amerikan toplumundaki olumsuz yaşam alışkanlıklarının Türk toplumunda da yaygınlaştığına işaret eden Özen, "Obezitenin Amerika’da yaygın olmasının başlıca nedeni fast food ile beslenmedir. İşlenmiş gıdaların fazla tüketilmesi, yüksek karbonhidratlı ve glisemik indeksi yüksek gıdaların tercih edilmesi ile egzersiz eksikliği bu duruma yol açmaktadır. Ne yazık ki biz de artık benzer şekilde besleniyoruz. Paketli ve yüksek kalorili gıdaların tüketimi ile ekran başında geçirilen sürenin artması hem yetişkinlerde hem de çocuklarda obeziteyi artırmaktadır. Egzersizin azalması, günlük yaşamın daha çok ofis ve ekran başında geçmesi, çocukların açık alanlarda daha az vakit geçirmesi ve fast food tüketiminin artması obezite için en önemli risk faktörleridir. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde protein yerine karbonhidrat ağırlıklı beslenmenin yaygın olması ve paketli gıdaların daha ulaşılabilir olması da bu durumu etkileyen faktörler arasındadır" diye konuştu.

"Bel çevresi kadınlarda 90, erkeklerde 100 santimin üzeri obezite"

Herkesin kendi ölçümlerini yaparak obezite riskini değerlendirebileceğini belirten Doç. Dr. Özen, "Herkes boyunu ve kilosunu bilmeli. Vücut kitle indeksi bu değerlerle hesaplanır. Örneğin 160 cm boyundaki bir kadının yaklaşık 70 kilonun, bir erkeğin ise 75 kilonun üzerinde olmaması beklenir. Ancak burada önemli olan yağ kütlesidir. Sporcularda kas kütlesine bağlı olarak vücut kitle indeksi yüksek çıkabilir. Bu nedenle bel çevresi ölçümü de önemlidir. Mezura ile kolayca ölçülebilir. Türkiye için kabul edilen normal değerler; kadınlarda 80 santim, erkeklerde 90 santimin altıdır. Kadınlarda 90 santimin, erkeklerde ise 100 santimin üzeri obezite olarak değerlendirilir. Ayrıca bel çevresinin boya oranının 0,5’in üzerinde olması da risk göstergesidir. Bel-kalça oranı ise erkeklerde 0,9’un, kadınlarda 0,8’in üzerinde olduğunda fazla kiloya işaret eder. Tüm bu ölçümler bireyler tarafından kolaylıkla yapılabilir" şeklinde konuştu.

Sinsi belirtiler öncü olabilir

Parkinson denince akla ilk olarak istirahat halindeki titreme, hareketlerde yavaşlama ve kas sertliği gelse de Prof. Dr. Uludağ, hastalığın bu majör bulgulardan yıllar önce işaretler verebileceğini belirtiyor. Uludağ, "Koku alma duyusunda azalma, uykuda bağırma veya ani hareketlerle rüyayı yaşama (REM uyku bozukluğu), yazının küçülmesi ve kabızlık gibi belirtiler genellikle başka nedenlere bağlanıp göz ardı ediliyor. Oysa bu bulgular tanı için altın değerindedir," dedi.

İlginç bir vaka: Bozuk sanılan otomatik saatler

Hastalığın günlük hayattaki yansımalarına dair literatürden çarpıcı bir örnek paylaşan Prof. Dr. Uludağ, otomatik saatinin sürekli durması şikayetiyle tamirciye giden bir hastayı anlattı. Yapılan incelemede saatin bozuk olmadığı, ancak hastanın kolunu parkinson nedeniyle yeterince sallamadığı için saatin şarj olamadığı anlaşıldı. Uludağ, bu durumun hastalığın erken dönemindeki kol salınımı azalmasının tipik bir örneği olduğunu ifade etti.

Kol ağrısı parkinson çıkabilir

Tanı sürecindeki zorluklara da değinen Uludağ, 58 yaşındaki bir erkek hastasının sadece kol ağrısı şikayetiyle ortopedi ve fizik tedavi birimlerini gezdiğini, kendisine "bursit" teşhisi konduğunu aktardı. Kliniğe başvurduğunda yapılan muayenede koldaki tutukluk ve yavaşlığın fark edilmesiyle Parkinson tanısı konan hastanın, uygun tedaviyle ağrılarından kurtulduğu belirtildi.

Tepecik EAH’da kişiye özel tedavi yaklaşımı

İzmir Tepecik SUAM bünyesinde her hafta Perşembe günü özel Parkinson polikliniği hizmeti verdiklerini hatırlatan Prof. Dr. Uludağ, tedavi sürecinin tamamen bireyselleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Tedavide sadece ilaçların değil, egzersiz ve yaşam tarzı değişikliklerinin de kritik olduğunu belirten Uludağ, "Amacımız sadece belirtileri yönetmek değil, hastanın bağımsızlığını ve yaşam kalitesini korumaktır. Özellikle ilaç kullanımındaki zamanlama başarının anahtarıdır" dedi.

"Aileler de sürecin bir parçası"

Parkinson’un sadece hastayı değil, tüm aileyi etkileyen bir süreç olduğunu ifade eden Uludağ, hasta yakınlarının bakım yükü ve duygusal zorluklar altında kalabildiğine dikkat çekti. Kliniğinde hasta yakınlarını da sürece dahil ederek bilgilendirdiklerini belirten profesör, doğru destekle hastaların uzun yıllar aktif bir sosyal yaşam sürebileceğinin altını çizdi.

Prof. Dr. İrem Fatma ULUDAĞ son olarak "Parkinson ile yaşam mümkündür. Belirtileri fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurun. Erken tanı, hayat kalitesini korumanın en güçlü yoludur." diye konuştu.

Çarpışmanın etkisiyle devrilen motosikletten düşen sürücü ile arkasındaki Basim E.(17) yaralandı. Yaralılar kaza yerine sevk edilen ambulansla İnegöl Devlet Hastanesine kaldırıldılar.
Polis kazayla ilgili soruşturma başlattı.

Tunceli Cumhuriyet Başsavcısı Ebru Cansu, dosyayı devraldıktan sonra derinleştirdiği soruşturmada daha önce "peşine düşülmemiş" hayati detayları TRT Haber'de açıkladı.

SİM KARTI İLK ADIM OLDU

Başsavcı Ebru Cansu, göreve geldiğinde dosyada dikkatini çeken ilk noktanın Gülistan Doku’nun sim kartının Ankara’da baz vermesi olduğunu ifade etti.

Cansu, bu detayın üzerine gidilerek ulaşılan verileri şöyle anlattı: "Başka bir ilde baz verdiğini gördüğümde üzerine gidip zincirleme sorgulama yapınca birtakım verilere ulaşıldı. Dosyaya sadece cihaz bilgileri gelmiş ancak peşine düşülmemişti. Bu sim kartı ve cihazı daha önce kimlerin kullandığı araştırılmamıştı. Bu aşamadan sonra yaptığım araştırmalar beni 'Gökhan' ismine götürdü"

DAĞ BAYIR GÜLİSTAN ARANIYOR

Soruşturma kapsamında jandarmaya gelen gizli tanık beyanlarını titizlikle incelediklerini kaydeden Cansu, arama çalışmalarına bizzat katıldığını belirtti.Tunceli’deki dağlık ve ormanlık alanlar ile mağaraların tek tek tarandığını söyleyen Başsavcı, "Ankara'dan gelen donanımlı JASAT ekipleri ve teknik cihaz desteğiyle 30 kişilik bir ekip şu an hala sahada çalışmalarını sürdürüyor." dedi.

SİBER SUÇLAR DEVREDE

Gizli tanığın işaret ettiği Gençlik Merkezi ve Sarısaltuk Viyadüğü bölgesinde yeniden baz çalışması yapıldığını aktaran Cansu, dijital delillere yönelik süreci şu sözlerle özetledi:

"Tüm şüphelilerin cep telefonu, bilgisayar ve tablet gibi dijital materyallerine el konuldu. Siber suçlar uzmanlarınca incelemeler devam ediyor. HTS ve PTS kayıtlarını yeniden analiz ediyoruz. İddia edilen bölgelerde bizzat konum alarak çalışmalarımızı derinleştiriyoruz"

HASTANE KAYITLARI

Soruşturmanın en dikkat çekici noktalarından biri de Gülistan Doku’nun hastane kayıtlarındaki tutarsızlık oldu. Başsavcı Cansu, Polnet kayıtları ile hastane evraklarının birbirini tutmadığını belirterek şunları kaydetti:

"Gülistan Doku'nun tedavi evraklarını istediğimizde tarihlerde bir çelişki tespit ettik. Polnet kaydında hastane girişi görünen bir tarih, hastane tedavi evraklarında hiç yer almıyordu. Bu durum bize şüpheli geldi. Konuyla ilgili Sağlık Bakanlığı müfettişleri hastanede incelemelerini sürdürüyor"

Başsavcı Ebru Cansu, soruşturmanın etkin bir şekilde yürütülmesi noktasında Adalet Bakanlığı’nın tam desteğini hissettiklerini ifade ederek, "Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek ve Bakan Yardımcımız Sayın Can Tuncay’ın destekleri tüm hukuk camiasına güç verdi. Kendilerine teşekkürlerimi sunuyorum." ifadelerini kullandı.

Kazayla ilgili soruşturma başlatıldığı belirtildi.

Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (ASYOD) tarafından düzenlenen 11. Uluslararası Katılımlı Akciğer Sağlığı Kongresi kapsamında Antalya’da bulunan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Kıyık, akciğer kanserine ilişkin açıklamalar yaptı. Hastalığın görülme sıklığı ve ölüm oranlarının ürkütücü boyutta olduğunu ifade eden Kıyık, dünya genelinde her yıl yaklaşık 2 buçuk milyon akciğer kanseri vakası görüldüğünü, bunların 1 milyon 800 bininin ölümle sonuçlandığını belirtti. Türkiye’de ise yılda 50 bin yeni akciğer kanseri vakasının tespit edildiğini, bunların 35 bininin hayatını kaybettiğini kaydetti

"Akciğer kanseri ölüm sırasında birinci sırada"

Akciğer kanserinin tüm dünyada ve Türkiye’de kanserler arasında ölüm sırasında ilk sırada bulunduğunu dile getiren Kıyık, taramanın temel amacının hastalığı oluşmadan önlemek ve erken evrede yakalamak olduğunu söyledi. Kıyık, "Dünyada yılda iki buçuk milyon akciğer kanseri görülüyor ve maalesef bunların 1 milyon 800 bin kişisi hayatını kaybediyor. Türkiye’ye gelecek olursak yılda 50 bin yeni akciğer kanseri görülüyor ve bunların 35 bini hayatını kaybediyor. Akciğer kanseri maalesef tüm dünyada ve Türkiye’de kanserler içerisinde ölüm sırasında birinci sırada yer alıyor" ifadelerini kullandı.

Bir yanda koruyucu hekimliğin, diğer yanda tedavi edici hekimliğin bulunduğunu hatırlatan Kıyık, akciğer kanseri taramasının koruyucu hekimlik açısından önemli bir adım olduğuna dikkat çekti.

Risk grubunu anlattı

Tarama yapılacak grupların belirli kriterlere göre seçildiğini belirten Kıyık, "Biz hekimler akciğer kanserinde taramayı şu amaçla yapıyoruz. Bir koruyucu hekimlik var, bir de tedavi edici hekimlik var. Koruyucu önlemlerden bir tanesi de kişi akciğer kanseri olmasın diye akciğer kanseri taraması yapılmasıdır. Risk gruplarını önce belirliyoruz. Yaklaşık olarak 20 yıl günde bir paket sigara içmiş bir insan 50 ila 77 yaş arasındaysa, akciğer kanserinin en fazla görülme yaşları bu yaş grupları oluyor" dedi.

Bu yaş grubunda yer alan ve uzun süre sigara kullanan kişilere düşük doz bilgisayarlı tomografi önerildiğini söyleyen Kıyık, bunun hem radyasyon maruziyetini azalttığını hem de kanser vakalarının başlangıç aşamasında tespit edilmesine imkan sağladığını kaydetti. Kıyık, "Bu yaş grubunda sigara içen insanlara düşük doz bilgisayarlı tomografi çektiriyoruz. Yani hem radyasyonundan korumuş oluyoruz hem de akciğer kanseri varsa bir başlangıç halinde yakalayıp onu bertaraf etmek istiyoruz. Hem de ikinci bir uyarı da o hastamızla, sigara içen kişiyle yüz yüze geldiğimiz zaman şunu anlatıyoruz; içtiğiniz sigara risk doğuruyor, sizi bunun için tarıyoruz. Belki onu sigarayı bırakması için de yardımcı bir gerekçe olmuş oluyor" diye konuştu.

"100 kişiden 4’üne erken evrede teşhis konuyor"

Tarama programlarının yalnızca kanseri değil, sigaranın yol açtığı diğer akciğer hastalıklarını da ortaya çıkarabildiğine işaret eden Kıyık, erken tanının çok yönlü fayda sağladığını söyledi. Kıyık, "Bu tarama yapıldığında 100 kişiden 4 kişiye erken evrede akciğer kanseri teşhisi konuyor. Ayrıca başka bir akciğer hastalığı varsa, kanser dışında onlar da ortaya çıkarılmış oluyor. Kişi başlangıç aşamasında bir enfeksiyonla karşı karşıya olabilir. İçtiği sigarayla maruz kaldığı başka bir hastalık, KOAH, interstisyel akciğer hastalığı gibi diğer hastalıklar da oluşuyor olabilir. Bunlar da önlenmiş oluyor" dedi.

"Arabalarını bakıma götürdükleri gibi kendileri de gelsinler"

Tarama sisteminin yaygınlaşmasının önemine değinen Kıyık, sigara kullanan vatandaşların sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini söyledi. Kıyık, "Artık Avrupa’da ve Amerika’da olan akciğer kanseri taramasının bizde de rutin olarak başlaması gerekiyor. Ama diyelim ki şu anda yok, bizim uyarımız sigara içen insanlara bir, sigarayı bırakmaları; iki, eğer sigara içiyorlarsa, bu yaş grubundaysalar, 50-77 yaş arasındaysalar, 20 yıldır sigara içmişlerse nasıl arabalarını yılda bir yahut da 10 bin kilometre, 15 bin kilometrede bir bakıma götürüyorlarsa, kendileri de buyursunlar gelsinler. Zaten devletimizin de sigara bırakma polikliniği hizmeti var. Hem o hizmeti almış olurlar hem de kendi sağlıkları için bir taramadan geçmiş olurlar" ifadelerini kullandı.

Genç yaşta sigaraya başlayanlar için ayrı uyarı

Türkiye’nin genç yaşta sigaraya başlama oranında öne çıkan ülkeler arasında bulunduğunu belirten Dr. Murat Kıyık, Rusya, Sırbistan ve Macaristan gibi ülkelerde de benzer bir tablo görüldüğünü söyledi. Sigaraya ne kadar erken başlanırsa riskin o kadar arttığını vurgulayan Kıyık, tarama yaş aralığının ortalama veriler üzerinden belirlendiğini ancak daha genç yaşta sigaraya başlayanların da ciddi risk altında olduğunu ifade etti.

Kıyık, "Bütün dünyada bazı ülkelerde, özellikle bizim Türkiye, genç yaşta sigaraya başlama konusunda hemen hemen birinci sırada geliyor. Bizim gibi ülkeler var; Rusya, Sırbistan, Macaristan gibi ülkelerde de erken yaşta sigaraya başlama söz konusu. Onun için ne kadar erken başlanıyorsa sigaraya, riski o kadar artıyor. Aslında biz 50-77 diyoruz ama bunlar ortalama yaşlar. Kişi 15 yaşında bir paket sigara içmeye başlamışsa, 20 yıl içince 35 yaşına gelmiş oluyor. Aynı riski o da taşıyor aslında" dedi.

"14 yaşında başlamıştı, 34 yaşında kaybettik"

Genç yaşta sigaraya başlamanın ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğine ilişkin örnek de paylaşan Kıyık, çok genç akciğer kanseri hastalarıyla karşılaştıklarını söyledi. Kıyık, "Tarama grubu olarak 50-77 yaş arası grubu söylemiş isek de erken yaşta sigaraya başlayanlar dikkatli olmalı. Çünkü bizim çok genç akciğer kanser hastalarımız var. Hatta öyle ki, bir hastamın oğlu akciğer kanseriydi. Baba hala yaşıyor. Oğlunu 34 yaşında kaybettik. 14 yaşında sigaraya başlamıştı. Maalesef 3 yıl yaşadıktan sonra kaybettik" ifadelerine yer verdi.

"Pulmoner emboli sessiz ölüme yol açabiliyor"

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nuri Tutar da akciğer damarına pıhtı atmasının, tıptaki adıyla pulmoner embolinin, çoğu zaman kalp krizi ile karıştırılabilen ve ani ölümlere yol açabilen ciddi bir tablo olduğuna dikkat çekti. Pulmoner embolide en kritik noktanın hastalıktan şüphelenmek olduğunu vurgulayan Tutar, göğüs ağrısı, öksürük, balgam, ateş ve kanlı balgam gibi belirtilerle ortaya çıkabilen tablonun hayati risk taşıdığını söyledi.

Prof. Dr. Tutar, "Akciğer damarına pıhtı atması özellikle sessiz ölüme yol açan bir durumdur. Aslında bilmediğimiz durumlarda, herkes kalp krizi geçirdiğini hissederken bunun sebebi pulmoner emboli olabilir. Aynı şekilde göğüs ağrısı yapar ve göğüs ağrısı sonucunda da hastalarda öksürük, balgam, ateş ve kanlı balgamla bize gelebilir. Göğüs ağrısının sebebi, akciğer damarına pıhtı atmasından kaynaklanabilir" dedi.

Uzun yolculuk ve hareketsizlik uyarısı

Pulmoner embolinin özellikle uzun süre hareketsiz kalan kişilerde daha sık görülebildiğini belirten Tutar, pıhtının çoğunlukla bacak toplardamarlarında oluştuğunu, ardından akciğer damarına ilerleyerek damarlanmayı bozduğunu ifade etti. Tutar, "Bu özellikle uzun süreli yolculukta, hareketsiz kalmış bireylerde oluşabilir. Bacaktaki toplardamarlarda pıhtı oluşur. Ondan sonrasında bu pıhtı akciğer damarına atar ve akciğerin damarlanmasını bozar. Bundan sonrasında biz sıklıkla kan sulandırıcı tedaviler kullanırız ve buna göre kan sulandırıcı tedavilerle hastalığı tedavi etmeye çalışırız. Burada en önemli şey, hastalıktan şüphelenmektir" diye konuştu.

"Kalp krizi sanıldı, pulmoner emboli çıktı"

Yakın zamanda üniversitede yaşanan bir vakayı örnek gösteren Prof. Dr. Tutar, pulmoner embolinin sinsi ve ölümcül seyredebildiğini anlattı. Tutar, "Çok yakın zamanda bizim üniversitemizde bir onkoloğun eşi göğüs ağrısıyla kırklı yaşlarda acile başvurdu ve kalp krizi şüphesiyle hemen anjiyo yapıldı. Ancak akciğer damarına pıhtı atmıştı ve hasta kaybedildi" ifadelerini kullandı.

İki saat mola önerisi

Özellikle uzun yolculuk yapanların, hareketsiz kalanların ve doğum kontrol hapı kullanan kadınların risk altında olduğuna işaret eden Tutar, korunma açısından basit ama etkili önlemlerin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Tutar, "Doğal olarak özellikle uzun yolculuklarda iki saatte bir mola vermek gerekir. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar da risk altındadır. Bu açıdan dikkat edilmesi gerekir" dedi.

İstediği zaman İranlılar ile telefon görüşmesi gerçekleştirebileceğinin altını çizen Trump, "Bir süre önce ekibime ayrılmak için hazırlanmalarını söyledim. Sonra da, 'Hayır, oraya gitmek için 18 saatlik bir uçuş yapmanıza gerek yok. Bütün kartlar elimizde. Bizi istedikleri zaman arayabilirler, artık oturup hiçbir şey konuşmamak için 18 saatlik uçuşlar yapmayacaksınız' dedim" ifadelerini kullandı.

Bu gelişme, dün akşam Pakistan’a gelen İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderliğindeki İranlı heyetin kısa süre önce başkent İslamabad’dan ayrılmasının ardından yaşandı.

Uzm. Dr. Bekfilavioğlu, mide şikayetleri yaşayan birçok kişinin doktora danışmadan ilaç kullanımına yöneldiğini ifade ederek, "Bu tür ilaçlar kısa süreli ve hekim kontrolünde kullanıldığında faydalı olabilir. Ancak uzun süreli ve kontrolsüz kullanım, böbrek fonksiyonlarında bozulmalara yol açabilir" dedi.

Özellikle proton pompa inhibitörü olarak bilinen mide ilaçlarının, gereksiz yere ve uzun süre kullanıldığında kronik böbrek hastalığı riskini artırabileceğine dikkat çeken Bekfilavioğlu, "Hastalarımızın bu ilaçları ‘zararsız’ olarak görmemesi gerekiyor. Her ilaçta olduğu gibi mide ilaçlarının da yan etkileri vardır. Bu nedenle mutlaka doktor önerisiyle ve gerekli süre boyunca kullanılmalıdır" ifadelerini kullandı.

Böbrek sağlığının korunması için düzenli kontrollerin önemine değinen Bekfilavioğlu, risk grubunda yer alan bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Özellikle ileri yaş grubundaki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar ve birden fazla ilaç kullanan bireylerin bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınması gerektiğini belirtti.

Vatandaşlara bilinçsiz bir şekilde ilaç kullanmaması yönünde çağrıda bulunan Bekfilavioğlu, "Basit mide şikayetlerinde dahi kendi kendine ilaç kullanımına yönelmek yerine bir uzmana başvurulması, hem mide hem de böbrek sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır" diye konuştu.

Yapılan yatırımlarla kapasitenin katlanarak arttığını belirten Uraloğlu, Türkiye’nin artık yılda 26 Avrupa Birliği ülkesinin toplam nüfusundan daha fazla yolcuya hizmet verebilecek seviyeye ulaştığını vurguladı.

Uraloğlu, ulaştırma altyapısına yapılan yatırımların hem iç hatlarda hem de uluslararası bağlantılarda büyük bir dönüşüm sağladığını ifade etti.

“Türkiye’de emeklilik sistemi kadın ya da erkek fark etmeksizin üç temel kritere dayanıyor. Birincisi prim gün sayısını doldurmak, ikincisi belirli bir sigortalılık süresini tamamlamak ve üçüncüsü de gerekli yaş şartına ulaşmak. Ev hanımı olmanız bu üç şartı ortadan kaldırmıyor. Dolayısıyla sistemin dışında kalmamak için mutlaka bir şekilde sosyal güvence kapsamına girmeniz gerekiyor”

YÜRÜRLÜKTE DÜZENLEME YOK

Ev hanımlarına özel bir ayrıcalık olup olmadığı tartışmasına da açıklık getiren Göktaş, mevcut tabloyu şöyle anlattı:

“Bugün için sadece ev hanımı olduğunuz için emeklilikte ciddi bir pozitif ayrımcılık yok. Daha önce bu konuda devlet katkılı bir model konuşuldu, hatta belli bir kısmının devlet tarafından karşılanması gündeme geldi. Ancak şu an yürürlükte olan bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle ev hanımlarının kendi imkanlarıyla sisteme dahil olması gerekiyor.”

Göktaş’a göre en kritik seçeneklerden biri ise isteğe bağlı sigorta ve doğum borçlanması:

“Ev hanımları isterlerse isteğe bağlı sigorta ödeyerek sisteme dahil olabilirler. Daha önce sigortalı bir işte çalışmışlarsa ve çocuk nedeniyle iş hayatından ayrılmışlarsa doğum borçlanmasıyla eksik günlerini tamamlayabilirler.

En fazla üç çocuk için borçlanma hakkı var ve bu da toplamda 2160 gün kazandırıyor. 2160 günü borçlanmak istiyorsanız yaklaşık 780.000 lira civarında bir rakamı da gözden çıkarmanız gerekiyor. Bu, emeklilik yolunda ciddi bir avantaj sağlar"

STAJ VE ÇIRAKLIK DETAYI

Göktaş, staj ve çıraklık dönemindeki sigorta girişlerinin normal emeklilikte başlangıç sayılmasa dahi, kadınlar için "doğum borçlanması" hakkı tanıdığını belirtti.

Göktaş'ın açıklamasına göre, daha önce stajyer veya çırak olarak çalışmış bir kadın, evlendikten sonra doğan çocukları için borçlanma yapabiliyor. Bu durum hem prim gün sayısını artırıyor hem de şartlara bağlı olarak emeklilik tarihini öne çekebiliyor.

"BİR GÜN BİLE OLSA SİGORTA GİRİŞİNİZ OLSUN"

Ev hanımlarına tavsiyelerde bulunan Murat Göktaş, "Ben emekli olamam" diyerek süreci ihmal etmemek gerektiğini belirtti. Gelecekte yasaların değişebileceğini veya sağlık sorunları nedeniyle malulen emeklilik gibi hakların doğabileceğini hatırlatan uzman, kadınların mutlaka bir yerden sosyal güvenlik sistemine dahil olmaları gerektiğini ifade etti.

Özellikle yıl sonuna doğru artan asgari ücretin borçlanma maliyetlerini yükselttiğini belirterek, imkanı olanların eski rakamlar üzerinden başvurularını yapmalarını önerdi.

"Ateş tek başına bir hastalık değil, vücudun bir tepkisidir" diyen Demir, özellikle uzun süren, düşmeyen ya da sık tekrarlayan ateşin mutlaka uzman kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Demir, bu durumun basit enfeksiyonlardan daha ciddi sağlık sorunlarına kadar farklı nedenlere bağlı olabileceğini ifade etti.

Öksürüğün çoğu zaman üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı geliştiğini belirten Uzm. Dr. Baver Demir, "Ancak uzun süre geçmeyen, gece artan ya da nefes darlığı ile birlikte görülen öksürükler, alerjik hastalıkların veya alt solunum yolu enfeksiyonlarının habercisi olabilir. Bu nedenle ailelerin bu belirtileri yakından takip etmesi gerekir" dedi.

Deri döküntülerinin de ebeveynlerde sık endişe oluşturan belirtiler arasında yer aldığını söyleyen Demir, bazı döküntülerin basit viral enfeksiyonlarla ilişkili olabileceğini, ancak ateş, halsizlik, iştahsızlık ya da hızlı yayılım gibi görülen döküntülerin daha ciddi hastalıkların işareti olabileceğini kaydetti.

Erken teşhisin çocuk sağlığında hayati önem taşıdığına dikkat çeken Uzm. Dr. Baver Demir, "Çocuklarda görülen hiçbir belirti ‘nasıl olsa geçer’ düşüncesiyle göz ardı edilmemelidir. Özellikle küçük yaş grubunda hastalıklar hızlı ilerleyebilir. Şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" diye konuştu.

Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Baver Demir ebeveynlerin bilinçli ve dikkatli yaklaşımının, çocuklarda ihtimal ciddi hastalıkların erken teşhis ve tedavisinde kritik rol oynadığını vurguladı.

İşitme kaybının erken belirtileri

Dr .Öğr. Üyesi Halil İbrahim Altıner, açıklamasının devamında, "Televizyonun sesini normalden fazla açma, konuşmaları sık tekrar ettirme, kalabalık ortamlarda konuşmaları anlamada zorlanma gibi durumlar işitme kaybının erken belirtileri olabilir. Bu tür durumlarda bir kulak burun boğaz uzmanına başvurmak ve gerekli işitme testlerini yaptırmak önemlidir.İşitme kaybının erken dönemde fark edilmesi büyük önem taşımaktadır. Doğru bilgi, erken teşhis ve tedavi, bireylerin yaşam kalitesini artırmada büyük bir fark oluşturabilir. Bu kapsamda ülkemizde Sağlık Bakanlığımız tarafından yıllardır başarı ile uygulanan tarama programları mevcuttur. Şikayetlerini söyleyemeyen bebeklerin erken tanı ve tedavisi için ulusal yeni doğan işitme taramalarımız var ve ayrıca okul çağındaki çocuklarımıza da işitme taramaları yapılmaktadır" dedi.

"Kulaklarımızı temiz tutmalı ancak kurcalamamalıyız"

Altıner, son olarak, "İşitme sağlığımızı korumak için yapacağımız en temel şey yüksek ses ve gürültüden kaçınmaktır. Bu gürültü sokakta, işte, okulda olabileceği gibi, kulaklıklarımızda da olabilir. Kulaklık kullanırken ses seviyesine dikkat etmeliyiz. Kulak sağlığımız içinse kulaklarımızı temiz tutmalı ancak kurcalamamalıyız. Temennimiz herkesin sağlıklı olmasıdır. Ancak işitme kaybı durumunda hasta ve hastalığa bağlı olarak çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur. Bu tedavi bazen ilaçlarla, bazen ameliyatla bazen de işitme cihazları ile olabilir ama günümüzde hiç duyamayan kişilerin bile biyonik kulak denilen cihazlarla tedavisi mümkündür. Bu kapsamda, kulak ve işitme sağlığı konusunda farkındalığın artırılması ve bireylerin erken dönemde gerekli önlemleri alması büyük önem taşımaktadır" ifadelerine yer verdi.

Menenjitin beyin ve omuriliği saran zarların iltihabı olduğunu belirten Aracı, hastalığın özellikle meningokok kaynaklı formlarının daha ağır seyredebildiğini vurguladı. Hastalığın kısa sürede ilerleyebilmesi nedeniyle erken fark edilmesinin kritik olduğunu dile getiren Aracı, belirtilerin çoğu zaman ani başladığını söyledi. Menenjit belirtilerinin hızlı gelişebileceğine dikkat çeken Aracı, özellikle yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kusma, ense sertliği, ışığa hassasiyet, bilinç değişikliği ve ciltte mor döküntüler gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti. Bu belirtilerin bir arada ya da kısa sürede artarak görülmesinin ciddi bir tabloya işaret edebileceğini belirten Uzm. Dr. Aracı, "Özellikle ciltte görülen mor döküntüler, hastalığın ilerlediğini gösteren önemli bir uyarı bulgusudur" diye konuştu.

Hastalıkta zaman kaybının ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Aracı, "Bu hastalıkta ‘bekle-gör’ yaklaşımı doğru değildir. Şüpheli belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Erken tanı hayat kurtarır" şeklinde konuştu.

Menenjit aşılarının hastalığa karşı en etkili korunma yöntemi olduğunu belirten Uzm. Dr. Aracı, özellikle meningokok aşılarının önemine dikkat çekti. Türkiye’de Hib ve pnömokok aşılarının rutin olarak uygulandığını hatırlatan Uzm. Dr. Aracı, meningokok aşısının ise henüz ulusal aşı takviminde yer almadığını ifade etti. Bu yüzden ailelerin bilinçli hareket etmesi gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Aracı, "Ergenler, çocuklar ve riskli gruplar mutlaka aşılanmalıdır. Aşılama planı için hekime başvurulmalı ve çocuğa uygun takvim oluşturulmalıdır" ifadelerini kullandı.

Özellikle yurt dışına çıkacak çocuklar için önceden sağlık değerlendirmesi yapılmasının önemine değinen Aracı, farklı ülkelerde görülen enfeksiyon risklerine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

"Dil eğitimi ya da farklı nedenlerle yurt dışına gidecek çocukların, gitmeden önce aşı durumlarının gözden geçirilmesi ve gerekli koruyucu önlemlerin alınması büyük önem taşır."

ALTIN VE PETROL HAFTAYI NASIL KAPATTI?

Brent petrolün varil fiyatı haftayı 106 dolardan kapatırken, altının gramı ise 6.815 liradan kapattı. Ons altın ise 4.709 dolar seviyesinde.

ENFLASYON ENDİŞESİ PİYASALARI VURDU

Petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon endişelerini güçlendirirken, faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirdi. Bu durum "güvenli liman" olarak bilinen altına olan talebi zayıflattı.

ALTIN HAFTAYI DÜŞÜŞLE KAPATTI

ABD ile İran arasındaki ateşkes görüşmesine ilişkin belirsizlik, savaşın devamı altın fiyatlarını baskı altına aldı. Geçtiğimiz hafta 7 bin liranın üzerine çıkan altın, bu haftayı ise düşüşle kapattı.

Altın fiyatları 5 hafta sonra ilk kez haftalık düşüş gösterdi. Gram altında haftalık kayıp yüzde 2,17 olarak kaydedildi.

GÖZLER HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA

Son dönemde çatışmaların şiddetinde azalma görülse de, enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması piyasalardaki belirsizliği artırıyor. Yatırımcılar, somut gelişmelerin sınırlı olması nedeniyle büyük ölçüde siyasi açıklamalara odaklanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları, bir yandan barış umutlarını canlı tutarken diğer yandan yeni saldırı tehditleriyle piyasalarda dalgalanmaya yol açıyor.

Kullanıcıların haklı olduğunu düşünen Cook, bu fiyaskoyu Apple'ın başındayken ilk büyük hatası olduğunu kabul etti.

Hatta, kullanıcılardan gelen olumsuz yorumların ardından Apple Maps'in şimdilik o kadar iyi olmadığı ve diğer uygulamaların kullanılabileceği önerildi.

Haritalar uygulaması ilk çıktığı zamanlarda, yanlış etkinlenmiş yer işaretleri, hatalı yol tarifleri ve o zamanlarda en popüler servislerden biri olan Google Maps'in gerisinde kalmıştı.

Cook'a göre mevcut harita uygulamaları arasında Apple Maps artık en iyisi.

En gurur duyduğu işler arasında ise Apple Watch ve bunun etrafında kurulan sağlık özellikleri ve ekosistemi olduğunu söyledi. Cihaz sayesinde hayatı kurtulan kullanıcıların olması onu oldukça etkilemiş.

MARS’TA DAHA ÖNCE HİÇ GÖRÜLMEMİŞ MOLEKÜLLER

Nature Communications dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, Curiosity topladığı kaya örneklerini "ıslak kimya" yöntemiyle analiz etti. Yapılan incelemelerde, en az yedi tanesi Mars'ta ilk kez saptanan, karbon içerikli karmaşık organik moleküller tespit edildi. Florida Üniversitesi'nden Dr. Amy Williams, bu moleküllerin Mars’ın yüksek radyasyonuna rağmen 3,5 milyar yıl boyunca bozulmadan kalabilmiş olmasını "şaşırtıcı bir koruma başarısı" olarak nitelendirdi.

DNA VE RNA’NIN ÖNCÜLERİ: AZOT HETEROSİKLLERİ

Keşfin en heyecan verici noktası, "azot heterosiklleri" olarak bilinen yapıların saptanması oldu. Bu yapılar, yeryüzündeki tüm yaşamın genetik bilgi kaynağı olan DNA ve RNA’nın temel bileşenleri arasında yer alıyor. Ayrıca, ünlü Murchison meteoritinde de bulunan benzotiofen bileşiğinin Mars kayalarında görülmesi, Dünya ve Mars'ın geçmişte benzer kozmik yapı taşlarını paylaştığını kanıtlıyor.

"MOUNT SHARP" BÖLGESİ YAŞAMIN İZLERİNİ KORUYOR

2012'den bu yana görev yapan Curiosity, antik göl yataklarından gelen kil tabakalarının bulunduğu Mount Sharp bölgesini hedef alıyordu. Bilim insanları, bu çamurtaşı tabakalarının organik maddeleri hapseden ve milyarlarca yıl saklayabilen bir "kapsül" görevi gördüğünü doğruladı. Bu durum, Mars'ın bir zamanlar soğuk bir çölden ziyade, yaşamın oluşmasına olanak tanıyan ılıman ve sulak bir yer olduğu tezini güçlendiriyor.

SIRADA ÖRNEKLERİN DÜNYA'YA GETİRİLMESİ VAR

Bilim dünyası şu an tek bir soruya odaklanmış durumda: Bu moleküller antik bir yaşamın kalıntısı mı, yoksa jeolojik süreçlerin bir ürünü mü? Uzmanlar, kesin kanıt için bu kaya örneklerinin laboratuvar ortamında incelenmek üzere Dünya'ya getirilmesi gerektiği konusunda birleşiyor. Curiosity'nin açtığı bu yol, Mars'ta yaşam arayışında artık bir "olasılıktan" çok, "zaman meselesine" odaklanıldığını gösteriyor.

Geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştiren TACEV Robotik Takımı da, uluslararası arenada elde ettiği başarıyla Türkiye’yi gururlandırdı. Antalya’da düzenlenen Fibonacci International Robot Olympiad Avrasya Şampiyonası’nda kıyasıya bir mücadele sergileyen orta okul öğrencileri, turnuvadan gümüş madalyayla ayrılarak Dünya Şampiyonası biletini aldı.

22-26 Nisan tarihleri arasında teknoloji ve inovasyon tutkunlarını Antalya’da bir araya getiren Avrasya Şampiyonası, bu yıl 21 farklı ülkeden temsilcinin katılımıyla dev bir organizasyona sahne oldu. TACEV bünyesinde çalışmalarını sürdüren ve turnuvada "SpeedBot" adıyla yarışan TACEV Robotik Takımı, turnuvanın en zorlu ve teknik ustalık gerektiren klasmanlarından biri olan "Mbot Çizgi İzleyen" kategorisinde mücadele etti.

Mentörleri Mücella Uzunoğlu liderliğinde sahaya inen; Ayberk Çam, Osman Taha Özdemir, Ertuğrul Akbaba, Muhammed Miraç Akyüz ve Ahmed Enhar Yavuz’dan oluşan genç yetenekler, kusursuz çalışan robotlarıyla onlarca güçlü rakibini geride bırakarak ikincilik kürsüsüne çıkmaya hak kazandı."Mbot Çizgi İzleyen" kategorisinde birinciliği Altıneller Okulları Robotik Takımı alırken, Manavgat BİLSEM Robotik Takımı üçüncü sırada yer aldı.

"Hedefimiz Roma’da Türk bayrağını dalgalandırmak"

Aylardır süren yoğun temponun ve uykusuz gecelerin meyvesini almaktan büyük mutluluk duyduklarını belirten Uzunoğlu, öğrencileriyle gurur duyduğunu ifade etti.

Uzunoğlu, "Öğrencilerimiz çok istekli, haftalardır düzenli ve disiplinli olarak çalışmalarımızı yürütüyoruz. Avrasya Şampiyonası’nda bu disiplinin karşılığını almak çok sevindirici. Çok daha zorlu rakiplerin olacağı Roma’daki dünya şampiyonası için hazırlıklarımızı yoğunlaştıracağız. Hedefimiz elbette Roma’da kürsüye çıkarak, Türk bayrağını dalgalandırmak olacak" şeklinde konuştu.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.