Dr. Özgür, "Ekran süresi hepimizde olduğu gibi dünyada da gerçekten saatler açısından müthiş bir artış gösterdi. Neredeyse hiçbirimiz uzaklara bakmıyoruz. Genelde uzak deyince bir araç kullanımı geliyor aklımıza. Onun dışında hepimizin günlük pratikte 4-5 saat, 8-10 saat belki yakınla ilgili geçirdiğimiz zaman var. Bu yakınla geçirdiğimiz zaman çoğu zaman da ekranlarla ilgili geçirilen zaman. Çocuklarda ve yetişkinde buradaki zararlar değişiyor. Yetişkinler de geniş bir hasta grubunu oluşturuyor. Çağrı merkezi çalışanları, muhasebe, bankacı gibi meslek grupları eğer uzun süre ekrana bakıyorsak biz numara anlamında bozulmadan ziyade göz kuruluğuyla alakalı şikayetler var. Ama bu da ciddi yaşam kalitesini etkiler. Yanmalar, batmalar, kızarıklıklar, bulanık görmeler, geçici de olsa bunlar. Ekran süreleriyle ilgili olabildiğince mecbur olanın dışında azaltmak, bilgisayarda geçirdiğimiz zamanın dışında telefonla geçirdiğimiz zamanı kısıtlamak ve suni gözyaşlarıyla desteklemek diyoruz. Kalıcı bir sorun oluşturmaz ama konforumuzu etkiler, yaşam kalitesini etkiler" dedi.

"Ekran süreleri bu şekilde devam ederse 2050’de dünya nüfusunun yarısı miyop olacak"

Artan ekran bağımlılığının büyük bir toplum sağlığı sorunu olmaya çok yaklaştığına değinen Dr. Öğr. Üyesi Özgür, "Çocuklarda iş değişiyor. Çocuklarda göz gelişimi devam ettiği için uzun süre yakına bakmak, hele ki bu parlak ekransa ve yakındaki mesafe yaklaştıkça miyopi ile ilgili riskler artıyor. Bununla ilgili geleceğe dönük projeksiyonlar var. Mesela eğer bu ekran süreleri bu şekilde devam ederse ki herkes artık yakına bakıyor, ekranlara 2050 yılında dünya nüfusunun yarısının miyop olacağı hesaplanıyor. Bu gerçekten çok büyük bir oran. Çünkü ben hastalarıma diyorum onu, artık uzakta işimiz yok, hepimiz yakına bakıyoruz. Çocuklarda bu ekran süresi artarak devam ediyor, çok da yakından bakıyor çocuklar. Ne kadar yakına uzun süre bakıyorsak, ne kadar yakından bakıyorsak ve bu ekransa bu yakına baktığımız, miyop ile ilgili riskler artıyor. Yani uzağa görememeyle alakalı problemler ve numaralı gözlükler kullanılmaya başlanıyor" diye konuştu.

"Ekranın dibine girmeden 35-40 santim uzaktan izlenmeli"

Zorunlu durumlarda dahi ekrana çok yakından bakılmaması gerektiğinin altını çizen Özgür, "Miyop’un da derecesi önemli bizde. 3 numaraya kadar hafif miyop sayarız. 3-5 arası, 3-6 arası orta miyop gibidir. Eğer 5-6 numarayı geçiyorsa ileri yüksek miyoplara dönüyor. İleri yüksek miyoplar gözlükle görebilir ama retinayla alakalı, gözün kendi sağlığıyla alakalı ciddi problemler olabilir. İleriye dönük ve bu hesaplanan 2050’de dünya nüfusunun yarısı miyop olacak. Bunun yüzde 10’unun da yüksek miyop olacağı, yani 5-6 numaranın üzerinde olacağı hesaplanıyor. O zaman genel toplum sağlığında ciddi riskler içeriyor. İşin özü ekranla ilgili süreleri mecburiyet yoksa olabildiğince kısıtlamak lazım. Çocuklarımızda da ekstradan buna dikkat etmemiz lazım. Belli süreleri aşmaması lazım mecburi olanların dışında. Bakıyorsa da en azından dibine girmeden 35-40 santim koruyarak ve aralıklı, arada uzağa bakarak, gözünü dinlendirerek geçirmek lazım bu süreyi" şeklinde konuştu.

"Bir gözde olan bozukluk anlaşılamayabilir, rutin muayene bu yüzden önemli"

Rutin muayenelerin göz sağlığındaki öneminden de bahseden Özgür, ayrıca şunları söyledi:

"Biz yenidoğanla birlikte muayenenin başlamasını öneririz. İlk 3 ayda mümkünse yaptırmak lazım. Sonrasında bir sorun yoksa yıllık kontroller öneririz. Asıl 5 ve 7 yaşları, hele ki okul çağları daha da önemli bizim için. Çünkü miyopi genelde ilkokul çağında başlar. Bir gözde olup bir gözde olmayabilir. Hipermetrop için de aynısı geçerlidir. Çocuğun bir gözü iyi görüyorsa diğer gözünün az görüp görmediğini anlama ihtimali çok düşüktür. Rutin taramalarla veya bizim muayenelerimizde ortaya çıkabilir. Onun için özellikle ilkokul çağında muhakkak yılda bir kontrol yaptırmak lazım."

Türkiye Futbol Federasyonunun (TFF) Riva'da bulunan Hasan Doğan Milli Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri'ndeki imza töreniyle Tivibu, Nesine 2. Lig ve Nesine 3. Lig ile A Milli Kadın ve Ümit Milli Futbol takımlarının resmi yayıncısı oldu.

Elde edilen başarı, İnegöl’de büyük gurur yaşattı. Disiplinli çalışma ve yoğun eğitim sürecinin karşılığını alan K9 ekibi, performansıyla takdir topladı.

İNDAK yetkilileri yaptıkları açıklamada, “Her alanda başarıyı seviyoruz” ifadelerini kullanarak, emeği geçen tüm ekip üyelerine ve destek verenlere teşekkür etti.

Doç. Dr. Öztürk, menisküslerin diz eklemi içinde yükü dağıtan birer amortisör işlevi gördüğünü belirterek kök yırtığının bu yapının kemiğe tutunduğu ana bağlantı noktasının kopması anlamına geldiğini açıkladı. Öztürk, "Bu bağ koptuğunda menisküs yerinden kayar ve işlevini kaybeder. Diz eklemi korumasız kalır, kıkırdaklar artan yük altında hızla aşınmaya başlar" ifadelerini kullandı.

Bu tablonun en sık 40-60 yaş aralığında, dizlerine fazla yük binen ve hafif kilolu bireylerde ortaya çıktığını ifade eden Öztürk, kadın hastalarda daha sık rastlandığını da vurguladı. Öztürk, "Gençlerdeki gibi büyük travmalar gerekmez; çömelmek, merdiven inmek ya da yerden kalkmak gibi günlük hareketler bile yıpranmış menisküs kökünün kopmasına neden olabilir" açıklamasında bulundu.

Hastaların genellikle dizin arka kısmına yayılan ani ve keskin bir ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı tarif ettiğini belirten Öztürk, özellikle dizin tam büküldüğü pozisyonlarda ağrının belirgin şekilde arttığını söyledi. Öztürk, bu yırtıkların en önemli özelliğinin kendiliğinden iyileşmemesi olduğunu vurgulayarak, "Tedavi edilmediğinde dizde hızlı ve geri dönüşü olmayan kıkırdak hasarı gelişir. Süreç ilerledikçe kireçlenme kaçınılmaz hale gelebilir, bu da ilerleyen dönemde diz protezi ameliyatını gündeme getirebilir" şeklinde konuştu.

Güncel tıbbi yaklaşımların özellikle orta yaş grubunda en koruyucu seçeneğin menisküsün tamir edilmesi olduğunu gösterdiğini hatırlatan Öztürk, "Kopan menisküs kökü, özel cerrahi tekniklerle yeniden kemiğe sabitlendiğinde dizin yük dağılımı ve biyomekaniği büyük ölçüde eski haline döner. Başarılı bir tamir, ileride protez ihtiyacını önemli ölçüde azaltabilir, hatta tamamen ortadan kaldırabilir" dedi.

Öztürk, 40-60 yaş aralığında olup merdiven inip çıkarken, çömelirken ya da ani bir hareket sırasında dizden ses geldikten sonra ağrı ve şişlik gelişen kişilerin bu durumu hafife almaması gerektiğini aktararak "Gecikmeden bir ortopedi uzmanına başvurmak, erken teşhis ve doğru tedavi için kritik öneme sahiptir" ifadelerine yer verdi.

İkinci aşamada ise kriz yönetimi, karar alma süreçleri ve ekipler arası koordinasyon ön plana çıktı. Osmangazi ilçesinde enkaz altında kalanlara yönelik arama kurtarma çalışmaları sürdürülürken, Yıldırım ilçesinde ipli kurtarma operasyonları eş zamanlı olarak gerçekleştirildi. AFAD merkezi tarafından çevre ilçelerden olay bölgelerine ekiplerin kademeli sevki sağlanarak saha yönetimi başarıyla uygulandı.

Tatbikatın üçüncü ve son aşamasında ise akredite ekiplerin farklı noktalarda aynı anda müdahale edebilme ve birlikte çalışma kabiliyetleri test edildi. Kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi hedeflenirken, kaynak ve personelin doğru önceliklendirilmesi de uygulamalı olarak değerlendirildi.

İNDAK Sahada Aktif Rol Aldı

İnegöl Doğal Afetler Arama Kurtarma Derneği (İNDAK) ekibi, tatbikatta üstlendiği görevle dikkat çekti. Yıldırım ilçesi Mimar Sinan Parkı içerisinde bulunan dere yatağında mahsur kalan bir vatandaşın kurtarılması senaryosunda görev alan ekip, ipli kurtarma (halatla erişim) tekniklerini kullanarak başarılı bir operasyon gerçekleştirdi.

Zorlu arazi şartlarında yürütülen çalışmada, İNDAK ekibi olay yerine hızlı intikal sağlayarak kısa sürede güvenli hat kurulumunu tamamladı. Ardından gerçekleştirilen kontrollü iniş ve sabitleme işlemleriyle mahsur kalan vatandaş bulunduğu noktadan güvenli şekilde çıkarılarak sağlık ekiplerine teslim edildi. Operasyon süresince ekip içi koordinasyon, teknik yeterlilik ve disiplinli çalışma dikkat çekti.

Ekipler Arası Uyum Öne Çıktı

Söz konusu kurtarma operasyonu sırasında İNDAK ekibi; MAGAME AKE, Yıldırım Belediyesi Arama Kurtarma Ekibi ve OBAK (Orhangazi Belediyesi Arama Kurtarma Ekibi) ile koordineli şekilde çalıştı. Farklı ekiplerin aynı sahada uyum içinde hareket etmesi, tatbikatın en önemli kazanımlarından biri olarak değerlendirildi.

Gerçeğe En Yakın Senaryo

Gerçek afet koşullarına en yakın şekilde kurgulanan tatbikat, hem saha ekiplerinin operasyonel kabiliyetlerini geliştirmesi hem de kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmesi açısından büyük önem taşıdı. Özellikle eş zamanlı olay yönetimi, hızlı karar alma ve doğru kaynak kullanımı konularında elde edilen deneyimler, olası afetlere hazırlık sürecine önemli katkı sundu.

Tatbikat, katılımcı ekiplerin performansı ve ortaya koyduğu koordinasyon ile başarıyla tamamlandı.

Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'nun 152.8 kilometrelik Aydın - Marmaris etabını Team Flanders-Baloise takımından Tom Crabbe, 3 saat 35 dakika 33 ile kazanıp üst üste ikinci zaferini elde etti. Crabbe, ilk etapta da kazanmış ve böylece Türkiye Turu'nun 2007 senesinden beri en genç etap galibi olmuştu. TUR'da yarın genel klasman birinciliğini etkileyecek kraliçe etabı olarak adlandırılan 133.7 kilometrelik Marmaris - Kıran tırmanışı koşulacak. Turkuaz mayoyu Team Flanders- Baloise takımından Tom Crabbe giyecek. Marmaris'teki finişte Alpecin-Premier Tech takımından Sente Sentjens, üçüncü ise Burgos Burpellet BH takımından Meksikalı Cesar Macas oldu.

TUR'da ilk kez Aydın'dan start verildi

Çeşme - Selçuk etabında tekerlek farkıyla dördüncü olan Ramazan Yılmaz'ın bu başarısı Türk Takımları arasında büyük sükse ve moral oldu. 21 yaşındaki Ramazan Yılmaz, Brüksel'de katıldığı pist yarışından sonra ayağının tozuyla Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'na gelerek pedal basmaya başladı. Ramazan'ın bu sonucu alması 2018'de Marmaris finişinde Ahmet Örken'in 5. oluşundan bu yana en iyi sonuç olarak gösterildi. 157 bisikletçi yarış tarihinde ilk kez Aydın'dan start aldı. Bu yıl Marmaris 28'inci kez TUR rotasında yer alarak erişilmesi kolay olmayan bir finiş etabına daha ev sahipliği yaptı.

Turkuaz mayoyu Crabbe giydi

Damalı bayrağın sallanması sırasında Aydın Vali Yardımcısı Uğur Kolsuz, Aydın Cumhuriyet Başsavcısı Celal Tekin, Aydın İl Emniyet Müdür Yardımcısı Satılmış Karakaya, Türkiye Bisiklet Federasyonu Başkanı Emin Müftüoğlu, Türkiye Bisiklet Federasyonu Asbaşkanı Metin Cengiz, Türkiye Bisiklet Federasyonu Genel Sekreteri Mehmet Sedat Fırat, hazır bulundu. 12.46'da gerçek start öncesi Çeşme - Selçuk etabının birincisi olan Tom Crabbe'nin Turkuaz mayoyu giymesinden sonra pedallar dönmeye başladı.

Kaan Özkalbim puanı kaptı

Kaçış grubundaki bisikletçi Kaan Özkalbim beyaz mayoyu hedefliyor. Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu'na dördüncü defa katıldığını söyleyen Spor Toto takımının sporcusu Kaan Özkalbim bu sabahki yarış öncesinde 'Tek hedefim beyaz mayo için puan almak. Bu yüzden kaçış grubunu kovalayacağım' dedi. İzmirli bisikletçi bunu başardı ve Türkiye Güzellikleri sprint çizgisini üçüncü sırada geçti.

Dördüncülük Ramazan'ı kesmedi

Ramazan Yılmaz, dün 4. olarak, Ahmet Örken'in 2018'de Marmaris'te, burada, 5. gelmesinden bu yana TUR'Un bir etabında ilk 5'e giren ilk Türk bisikletçi oldu. Konya Büyükşehir Belediyesi sporcusu 'Bu derece benim için yeterli değil, tek isteğim bir etabı kazanmak' dedi.

Tom Crabbe: 'Bu zaferin keyfini çıkaracağım'

61. Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu'nda ilk günün galibi Belçikalı sporcu Tom Crabbe, Aydın-Marmaris etabını da kazanarak duble yaptı. Böylesine bir başarı kazandığı içi çok mutlu olduğunu söyleyen Team Flanders-Baloise sporcusui 'Annem ve babam da Marmaris'te. Hem tatil yapmak hem de yarışı seyretmek için buradalar. 20 yaşında böylesine bir yarış kazandığım için çok mutluyum. Aileme de bu gururu yaşattığım için ayrıca sevinçliyim. Bugünkü etabın daha zor olacağını biliyordum. Geriden geldim ama öndekileri yakalamayı başardım. Bu akşam takım arkadaşlarımla bu zaferi kutlamak çok keyifli olacak. Belçika'daki yarışlarda olduğu gibi burada da kazanmak kendime olan güvenimi artırıyor' dedi.

Crabbe, Türkiye Turu'nda birçok etap zaferine imza atmış olan Mark Cavendish, Sam Bennet ve Andre Griepel gibi isimleri geçme hedefinin olup olmadığı sorusuna ise, 'Burada iki etap kazandım, diğerlerini de kazanmalıyım diye kendimi strese sokmak istemiyorum. Turkuaz Mayo'yu taşımaktan dolayı çok mutluyum' ifadelerini kullandı.

Gözler Kraliçe etapta

Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'nun 3. gününde Marmaris - Kıran arasında 133.7 kilometrelik tırmanış etabı koşulacak. Sprinterlerin pek hoşlanmadığı, ancak tırmanış sporcuların klasını ve dayanıklılığını ortaya koyacak bu kraliçe etabını kazanan sporcu, Genel Klasman birinciliği yolunda önemli bir zafer elde etmiş olacak.

Olay, Akyazı ilçesi Ada Caddesi üzerinde meydana geldi. Bir telekomünikasyon şirketi bünyesinde saha çalışması yürüten Cengiz R.'nin ayağı, cadde üzerinde görev yaptığı sırada yoldan geçen bir servis aracının altında kaldı. Yaralı işçinin yardımına mesai arkadaşları koştu. İhbar üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Olay yerine kısa sürede ulaşan sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi gerçekleştirilen Cengiz R., ambulansla Akyazı Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. Burada tedavi altına alınan yaralı çalışanın genel sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.

Sakarya'nın Erenler ilçesi Küpçüler Mahallesi'nde 21 Nisan günü meydana gelen olayda, yabancı uyruklu olduğu öğrenilen Ahmed İdris, bir akrabasıyla birlikte Sakarya Nehri kenarında balık tuttuğu sırada oltaya takılan balığı çıkarmak istedi. Beline ip bağlayarak suya inen İdris, balığı çıkarmaya çalıştığı sırada nehrin sert akıntısı ipi koparttı. Nehrin akıntısına kapılan çocuk, kısa süre içerisinde gözden kayboldu. Durumun ihbar edilmesi üzerine bölgeye çok sayıda ekip sevk edildi. Bölgeye gelen ekipler nehirde geniş çaplı arama çalışması başlattı.

Aradan geçen günlere rağmen 10 yaşındaki çocuğa dair herhangi bir iz bulunamadı. Arama çalışmaları 7. gününde de devam etti. AFAD, su altı polisi ve SAKE ekipleri nehirde geniş kapsamlı çalışmalarını sürdürüyor.

Olay, Yeşilkent Mahallesi Çevreyolu Yeşilkent Köprüsü mevkiinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Bilecik istikametine seyir halinde olan bir otomobil, önünde ilerleyen araca, ani fren yapması sonucu arkadan çarptı. Çarpışmanın etkisiyle araç sürücüleri ve araçlarda yolcu olarak bulunan 3 kişi hafif şekilde yaralandı. Olay yerine gelen sağlık ekiplerince ilk müdahaleleri yapılan yaralılar, kontrol amaçlı hastaneye kaldırıldı. Hastanede tedavi altına alınan yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu ve hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenildi.

Kazayla ilgili yetkililer tarafından inceleme başlatıldı.

Özellikle havaların ısınması ile birlikte doğa yürüyüşlerini arttıran ekip, gençlere örnek olmaya çalışıyorlar.

Çoğunluğu 40 yaş üzerine olan Sigarasız Dostlar Grubu, Nisan ayı içerisinde , Yalı Çiftlik Köyünden başlayarak Keten Dere, Kapanca Antik Liman, Yel değirmeni Tepesi ve Aya Yani Manastırı üzerinden Trilye’ye uzanan yürüyüş etkinliği, Kirazlı Yayla’dan başlayarak;Gölcük, Karabelen, Süleymaniye Köyü, Fasilelik, Erikli Yayla, Elmalık, Söğütlü Çeşme ve Kuru Çeşme yürüyüş etkinliği, Narlı, Karacaali, Büyük Kumla, Küçük Kumla ve Manastır – Gemlik hattında yürüyüş etkinliği ve Dolubaba’dan başlayarak Hüseyinalan Tuzaklı Piknik Alanı, Yamuk Söğütlü Çeşme ,Gökçeören Köyü ve Missi hattında yürüyüş etkinlikleri tertip etti.

Sigarasız yaşamla ne denli sağlı olduklarını ispat eden grup, zaman zaman yağan yağmur ve yer yer çamurlu parkurlara rağmen yürüyüş organizasyonlarından vazgeçmediler.
Herkesin merakla takip ettiği gruba son zamanlarda gençlerin katılım sağlaması ise dikkatlerden kaçmıyor. İlk etapta sadece erkek katılımcıların olduğu grupta zamanla kadın ve genç kızların katıldığı da görülüyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) verdiği derslerde, insan ve bilgisayar arasındaki etkileşimi inceleyen Kosmyna, birkaç yıl öncesine kıyasla birçok öğrencisinin ders içeriği daha kolay unuttuğunu fark etti.

LLM'lere olan artan bağımlılıkla birlikte, bunun öğrencilerinin bilişsel yeteneklerini etkileyebileceğinden şüphelendi ve durumu anlamaya çalıştı.

Kosmyna gibi araştırmacıların endişesi, yapay zekaya çok fazla bağımlı hale gelirsek, kullandığımız dili ve hatta temel bilişsel görevleri yerine getirme yeteneğimizi etkileyebileceği.

"Bilişsel yükün yapay zekaya devredilmesinin" zihinsel yeteneklerimizde aşındırıcı bir etki yapabileceğini söyleyen araştırmaların sayısı artıyor.

Bunun sonuçları endişe verici olabilir ve hatta bilişsel gerilemeye bile yol açabilir.

Kullandığımız araçların düşünme biçimimizi değiştirebildiği iyi biliniyor.

Örneğin, internetin ortaya çıkmasıyla birlikte, eskiden derinlemesine araştırma gerektiren görevler, basit bir sorguyu arama kutusuna yazarak yapılabilmeye başlandı.

Arama motorlarının kullanımı arttıkça, araştırmalar ayrıntıları hatırlama ihtimalimizin azaldığını gösterdi.

Bu durum "Google etkisi" diye adlandırıldı.

Bazıları da, internetin diğer görevleri yapabilmesi için beynimizi için serbest bırakan harici bir hafıza sistemi görevi de gördüğünü savunuyor.

Fakat düşünme süreçlerimizin daha da büyük bir kısmını yapay zeka araçlarına ve diğer yapay zeka türlerine devrettikçe, hafızamız ve problem çözme yeteneğimiz üzerindeki etkilerin daha da kötüleşebileceğine dair artan bir endişe var.

Yapay zeka araçları ikna edici şiirler yazabiliyor, finansal tavsiyelerde bulunabiliyor ve arkadaşlık edebiliyorlar.

Öğrenciler de giderek daha fazla kendi işlerini yapay zeka araçlarına devrediyor.

Çalışmalar zaten özellikle gençlerin yapay zeka kullanımının eleştirel düşünme gibi temel bilişsel beceriler üzerindeki olumsuz etkilerine daha açık olabileceğini gösteriyordu.

Kosmyina, potansiyel etkileri daha derinlemesine incelemek istedi.

Azalan zihinsel çaba

Kosmyina MIT Medya Laboratuvarı'ndaki meslektaşlarıyla birlikte 54 öğrenciye kısa denemeler yazma görevi verdi ve deneklerini üç gruba ayırdı.

• Bir gruba ChatGPT kullanma talimatı verildi.
• İkinci grup, yapay zekayla özet özelliği kapalıyken Google arama motorunu kullandı.
• Üçüncü grup ise herhangi bir teknoloji kullanmadı.

Denemeleri üzerinde çalıştıkları sırada her bir öğrencinin beyin dalgaları ölçüldü.

Deneme konuları kasıtlı olarak açık uçluydu, yani çok az araştırma gerekiyordu.

Sadakat, mutluluk veya günlük yaşamdaki seçimlerimiz dahil olmak üzere çeşitli konular ele alındı.

Sonuçlar henüz bilimsel bir dergide yayınlanmadı ama Kosmyna'ya göre yine de çok dikkat çekiciydi: Kendi zihinlerini kullananların beyinlerinin "alev alev" olduğunu, beynin birçok bölgesinde yaygın aktivite gösterdiğini söylüyor.

Sadece arama motoru kullanan grup hala beynin görsel kısımlarında güçlü aktivite gösterirken, ChatGPT kullanan grupta beyin aktivitesi belirgin şekilde, yüzde 55'e kadar azalmıştı.

Kosmyna "Beyin uykuya dalmadı ama yaratıcılığa ve bilgi işlemeye karşılık gelen alanlarda çok daha az faaliyet oldu" diyor.

ChatGPT ayrıca insanların hafızalarını da etkiledi.

Yapay zeka grubundakiler, makalelerini gönderdikten sonra bu metinden alıntı yapamadılar ve birkaçı da denemeleri üzerinde hiçbir sahiplik duygusu hissetmediklerini söyledi.

Diğer çalışmalar da ChatGPT gibi yapay zeka araçlarını kullandıklarında insanların bilgiyi saklama ve hatırlama yeteneklerinin azaldığını gösteriyor.

Pennsylvania Üniversitesindeki araştırmacılar tarafından yapılan bir çalışma, bazı kişilerin yapay zeka sohbet robotlarını kullanırken "bilişsel teslimiyet" diye adlandırdıkları bir durum yaşadığı sonucuna vardı.

Bu, yapay zekanın söylediklerini çok az incelemeyle kabul etme ve hatta kendi sezgilerinin önüne geçmesine izin verme eğiliminde oldukları anlamına anlamına geliyor.

Benzer etkiler, hayati tehlike bulunan durumlarda bile görülebiliyor.

Uluslararası bir araştırma ekibinin yakın geçmişteki bir araştırmasında, üç ay boyunca bağırsak kanseri taraması için yapay zeka kullanan uzmanların, daha sonra bu araç olmadan tümörleri tespit etmede daha başarısız oldukları tespit edildi.

Kosmyna, işleri yapay zekaya devretmenin, özgün eserler üreten yaratıcılığın büyük bir kısmının kaybolması riskini de beraberinde getirdiğini söylüyor.

Çalışmasındaki öğrencilerin ChatGPT ile yazdıkları denemelerin birbirine çok benzediğini ve öğretmenler tarafından "ruhsuz", özgünlük ve derinlikten yoksun olarak nitelendirildiğini söylüyor.

"Öğretmenlerden biri, denemeler çok benzer olduğu için öğrencilerin yan yana oturup oturmadığını sordu" diyor.

Bu tür çalışmalar, LLM'lerin beyin üzerindeki kısa vadeli etkilerini gösterse de uzun vadeli etkileri konusunda çok daha az şey biliniyor.

Kosmyna ve meslektaşlarının araştırması biraz ipucu veriyor.

İlk çalışmadan dört ay sonra öğrencilerden başka bir deneme yazmaları istendi fakat bu sefer daha önce ChatGPT kullananlara LLM desteği olmadan çalışmaları söylendi.

Beyinlerindeki sinirsel bağlantı, ilk çalışmada tam tersini yapanlara göre daha düşüktü.

Bu da belki de en başından beri deneme konularını doğru şekilde ele almadıklarını gösteriyor.

Bilişsel gerileme

Yine de, nöroloji uzmanı ve "Robot Proof" kitabının yazarı Vivienne Ming'e göre, yapay zeka tabanlı makineler (LLM'ler) düşünmeyi desteklemek için pozitif bir araç olabilir.

Fakat bu süreçte zihinsel görevlerimizi dışarıya yaptırarak buna bağımlı hale gelmememiz şartıyla.

Ming, çoğu insanın bu teknolojiyle bu şekilde etkileşim kurmamasından endişeli.

Endişesi, kitabı için yaptığı araştırmadan kaynaklanıyor: Ming, Berkeley Üniversitesindeki bir grup öğrenciden petrol fiyatlarını tahmin etmelerini istedi.

Katılımcıların çoğunun sadece yapay zekaya soru sorduğunu ve cevabı kopyaladığını gördü.

Beyinlerindeki bilişsel çalışmanın bir göstergesi olan gama dalgası aktivitesini ölçtü ve çok az faaliyet gördü.

Araştırması henüz yayınlanmadı ama Ming, bulgularının daha sonraki çalışmalarda da doğrulanması durumunda uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğinden endişeli.

Örneğin, bazı araştırmalarda zayıf gama dalgası aktivitesi yaşamın ilerleyen dönemlerinde bilişsel gerilemeyle ilişkilendirildi.

Ming "Bu gerçekten endişe verici" diyor: Eğer bu, insanların bu sistemlerle etkileşim kurmasının doğal bir yoluysa – ve bunlar zeki çocuklar – bu kötü bir şey.

Derinlemesine düşünmenin süper gücümüz olduğunu söylüyor: Bunu kullanmazsak, bilişsel sağlık üzerindeki uzun vadeli etkileri oldukça büyük olur.

Çünkü Ming, LLM'lere güvendiğimizde çok az bilişsel çaba gerektiğini ve sağlıklı beyin için bilişsel çaba harcamamız gerektiğini ekliyor.

Katılımcıların küçük bir kısmı, yüzde 10'dan azı farklı çalıştı ve yapay zekayı, daha sonra kendi analiz ettikleri verileri toplamak adına bir araç olarak kullandı.

Bu kişiler diğer katılımcılara göre daha doğru tahminlerde bulundular ve daha yoğun bir beyin faaliyeti gösterdiler.

Ming, 20 ila 30 yıl içinde Google haritalarına aşırı bağımlılığımızla doğrudan ilişkili olarak bunama oranlarında anlamlı bir artış göreceğimizi öngörmüştü.

Ming "Bunu biraz kışkırtıcı bir şekilde söylemiştim" diyor: Navigasyonu düşünmeniz gerekmiyorsa, mutlaka fark edilebilir bir etkisi olacaktır.

Bu tahmine dair verilerimiz olmasa da, üç yıl boyunca 13 kişi üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, GPS kullanımındaki artış zamanla mekansal hafızanın bozulmasıyla ilişkilendirildi.

Başka bir araştırmaya göreyse zayıf mekansal navigasyon Alzheimer hastalığının potansiyel bir göstergesi olabilir.

Beynimiz ne kadar aktifse, bilişsel gerilemeye karşı o kadar iyi korunduğu açık.

Ming'e göre bu nedenle, uzun süreli harita kullanımı sadece yaratıcılığı azaltmakla kalmıyor, bilişsel işlevlere zarar verebiliyor ve potansiyel olarak bunama riskini artırabiliyor.

Yapay zeka araçlarının kullanımı arttıkça, bu araçlarla zarar değil de fayda verebilecekleri bir şekilde çalışmamız gerekiyor.

Ming nihai hedefin, insan ve makinelerin "zor işleri" birlikte yaptığı bir tür "hibrit zeka" olabileceğini söylüyor.

Bununla sadece yapay zekaya soru sorup yanıtlarını kabul etmek yerine önce düşünmeyi ve eleştirel bir şekilde yaklaşmayı kastediyor.

Kosmyna da aynı fikirde ve önce yapay zeka araçları olmadan konuları öğrenerek bir temel oluşturmayı ve ardından bu araçları kullanmayı düşünmeyi öneriyor.

Ayrıca, kendi düşüncelerinizi sorgulamak için "düşman talimatları" olarak adlandırdığı yöntemi kullanmanızı öneriyor.

Bu yöntem, bir yapay zekayı düşman gibi davranmaya teşvik ederek, fikirlerinizin neden yanlış olduğunu ve bunları nasıl düzeltebileceğinizi ayrıntılı olarak açıklamasını talep etmekle işliyor.

Bu da yapay zekanın verdiği cevapları kabul etmek yerine argümanlarınızı savunmanızı ve geliştirmenizi sağlıyor.

Önerdiği bir diğer teknik ise "verimli sürtüşmeyi" önceliklendirmek ve yapay zekadan cevaplar vermek yerine, sadece bağlam sağlamasını ve sorular sormasını istemek.

Sonuç olarak, hepimiz bilişsel kısayollardan sakınmalıyız çünkü Kosmyna'nın dediği gibi "beynimiz bunu çok seviyor".

Fakat uzun vadede beyin sağlığı için kendimizi zorlamaya devam etmeliyiz.

Bu hem zihnimiz hem de yaratıcılığımız ve bilişsel sağlığımız için faydalı.

Tasarım olarak dikdörtgen yapıya sahip olacağı söylenen iPhone'un boyutu da paylaşılan görsellerde gösterildi. Apple'ın 'pro' takısına sahip telefonunu yana çevirilmiş haliyle katlanabilir ekranlı iPhone'un açılmış ekranı üst üste getirildiğinde aynı ende oluyor. Yine aynı şekilde telefonun ekranı açıkken, iPad mini'den biraz daha küçük olduğu görülüyor. Bu iPhone'un ultra olarak adlandırılması bekleniyor. 7,8 inç ekrana sahip olacağı tahmin edilen telefonun, standart iPhone'lara göre çok daha yüksek fiyata çıkması bekleniyor.

Teknik Direktör Domenico Tedesco yönetimindeki antrenman, salonda yapılan core hareketleriyle başladı. Ardından kuvvet idmanları yapan ekip günü tamamladı.

Balıkesir'in Kepsut ilçesi Nusret Mahallesi'nde 24-25-26 Nisan tarihlerinde düzenlenen Balıkesir 7. Kaya Tırmanış Şenliği, ülke genelinden 400'ü aşkın sporcunun katılımıyla gerçekleştirildi. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'nin ev sahipliğinde Balıkesir Üniversitesi Dağcılık ve Kış Sporları Topluluğu'nun katkılarıyla düzenlenen etkinlikte üç gün boyunca sporcular tırmanış faaliyetlerinin yanı sıra doğa yürüyüşü, yoga, kamp, çeşitli sosyal ve sportif aktivitelerle eşsiz zaman geçirdiler.

Doğa turizmi canlandı, sportif etkinlikler renk kattı

Eşsiz sahillerinin yanı sıra yeşilin ve mavinin benzersiz tonlarının buluştuğu Balıkesir'de doğa turizmine de katkı sunan etkinlik, doğaseverleri Nusret Tırmanış Bahçesi'nde bir araya getirdi. Şehrin turizm potansiyelini artırmak ve gençleri sosyal, sportif etkinliklerle buluşturmak için birçok önemli projeyi hayata geçiren Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, verdiği desteklerle sporun ve sporcunun da daima yanında yer alıyor. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ulaşım gibi temel ihtiyaçları karşılanan sporcular; yüksek tempo, adrenalin ve dayanışmanın bir arada olduğu şenlikte doğa ve sporun heyecanını doyasıya yaşadı.

Nusret'te gerçekleşen etkinliğe katılan Kadriye Erden, 'Bir doğasever olarak böyle bir fırsatın Balıkesir'de gerçekleşiyor olması bizler için büyük bir şans. Gerek belediyenin sağlamış olduğu destekler sayesinde ve üniversitemizin iş birliğiyle böyle bir organizasyonun düzenlenmesi hem bizler hem de Türkiye'nin dört bir yanından gelen üniversiteliler ve sporcular için çok büyük bir fırsat oldu. Bu deneyimi yaşamak çok güzeldi. Emeği geçenlere teşekkür ederiz.' Sözleriyle keyifli bir etkinlik deneyimi yaşadığını dile getirdi.

'Ahmet Başkan'a çok teşekkür ediyoruz'

Etkinliği sosyal medya hesaplarından görüp merak ederek katıldığını ifade eden Beyza Gümüş, 'Farklı şehirlerden bu tırmanış şenliği için gelen arkadaşlarla sohbet etme şansımız oldu. Bence bu tarz etkinlikler, şenlikler gençler için çok önemli. Sabahları yoga ile uyandık. Çok güzel etkinlikler gerçekleştirdik. Ulaşım için sabahları otobüsler kalktı ve akşamları da aynı şekilde dönüşler sağlandı. Ahmet Başkan'ımıza çok teşekkür ediyoruz' dedi.

'Gerçekten memnun kaldık'

Şenlikte üç kaya tırmanışı gerçekleştirdiğini söyleyen Murat Yaşar, 'Gerçekten memnun kaldık. Çok güzel bir etkinlikti. Ahmet Başkan'a çok teşekkür ederiz' diyerek güzel bir etkinlikte spor yapma imkânına da kavuştuğunu dile getirdi.

Kongreye katılan üç öğrenci, hazırladıkları projeleri akademik bir ortamda sunarak alanlarında önemli katkılar ortaya koydu. Öğrencilerin elde ettiği bu başarı, hem eğitim kurumunda hem de ilçe genelinde memnuniyetle karşılandı. Köyceğiz BİLSEM’in bilim ve sanat alanında yürüttüğü çalışmaların, öğrencilerin akademik ve sanatsal gelişimine katkı sağlamaya devam ettiği belirtildi.

Rektör Nedim Sözbir, dijitalleşmenin günümüzde yalnızca teknolojik bir dönüşüm değil, aynı zamanda ulusal güvenlik açısından da kritik bir unsur haline geldiğine dikkat çekti. Güvenlik kavramının fiziksel sınırların ötesine geçtiğini ifade eden Sözbir; veri, iletişim altyapıları ve ileri teknolojiler ekseninde çok boyutlu bir yapıya evrildiğini belirtti. Dijital dönüşümün, ulusal güvenlik politikalarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını vurgulayan Sözbir, bu alandaki akademik çalışmaların önemine işaret etti.

"Dijitalleşme yeni güvenlik alanları oluşturuyor"

Prof. Dr. Hüseyin Arslan, dijitalleşme sürecinin küresel ölçekte yeni fırsatlar sunduğu kadar ciddi riskleri de beraberinde getirdiğini ifade ederek konuşmasına başladı. Dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte güvenlik anlayışının değişim geçirdiğini belirten Prof. Dr. Hüseyin Arslan, özellikle 5G ve ötesi teknolojilerin yalnızca iletişim alanını değil, tüm sektörleri dönüştüren altyapılar haline geldiğini vurguladı.

"5G sadece bir iletişim teknolojisi değil, stratejik bir altyapıdır"

5G teknolojisinin önceki nesil iletişim sistemlerinden farklı olarak yalnızca hız artışı sağlamadığını vurgulayan Arslan, bu teknolojinin nesnelerin interneti, akıllı şehirler, akıllı sağlık ve akıllı tarım gibi birçok alanda dönüşümün temelini oluşturduğunu ifade etti. Dijital dönüşümün günlük yaşamdan finans sektörüne, sağlık hizmetlerinden tarıma kadar geniş bir alanda etkisini gösterdiğini aktaran Arslan, bu yeni dönüşümün insan hayatını kolaylaştıran yeniliklerin yanı sıra yeni güvenlik risklerini de beraberinde getirdiğini ifade etti.

"Siber savaşlar yeni nesil güvenlik tehdidi"

Günümüzde savaşların artık yalnızca fiziksel alanlarda değil, dijital ortamlarda da gerçekleştiğini belirten Arslan, siber savaşların geleceğin en önemli güvenlik tehditlerinden biri olduğunu söyledi. Elektronik sistemlerin, iletişim ağlarının ve veri altyapılarının savaşın bir parçası haline geldiğini vurgulayan Prof. Dr. Arslan, ülkelerin bu yeni tehditlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini dile getirdi.

Teknolojik bağımsızlığın ulusal güvenlik açısından hayati öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Hüseyin Arslan, dışa bağımlı sistemlerin ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekerek yerli ve milli teknolojilerin geliştirilmesinin stratejik bir zorunluluk olduğunu ifade etti.

Programın sonunda Rektör Nedim Sözbir tarafından Hüseyin Arslan’a teşekkür belgesi takdim etti.

Edinilen bilgiye göre, Yahyalar Mahallesi 1475 Sokak'ta bulunan iki katlı binanın çatısından henüz belirlenemeyen bir nedenle alevler yükseldi. Dumanı fark eden çevre sakinlerinin ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye, polis ve sağlık ekibi sevk edildi. İtfaiye ekipleri gelene kadar mahalle sakinlerinin kendi imkanlarıyla müdahale etmeye çalıştığı yangın, ekiplerin yaklaşık yarım saat süren çalışması sonucu kontrol altına alınarak söndürüldü. Söndürme çalışmaları sırasında çatıdan kopan tahta ve kiremit parçaları yola devrildi.

Yangının başladığı sırada evde bulunan anne ve 3 çocuğunun, alevleri fark eder etmez binanın doğalgaz vanasını kapatarak dışarı çıktıkları öğrenildi. Şans eseri yaralanan ya da dumandan etkilenen kimsenin olmadığı olayda, evde hasar oluştu.

Elektrik kaçağından kaynaklandığı öne sürülen yangın nedeniyle mahalleyi kaplayan yoğun duman tabakası havadan dron ile havadan da görüntülendi.

İpsala ilçesine bağlı Koyuntepe köyü çevresinde dolaşan bir karaca, Hamzadere Sulama Birliği kanalına düştü. Suyla dolu kanalda çırpınan karacayı fark eden Koyuntepe Su Ürünleri Kooperatifi üyesi Muhammet Gölge ve beraberindekiler, hayvanı bulunduğu yerden çıkararak kurtardı.

İhbar üzerine bölgeye gelen Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekiplerine teslim edilen karacanın sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.