Özellikle uzun süredir hareketsiz kalan bireylerin bir anda yoğun tempolu spora başlamasının kas zorlanmaları, diz bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulmaları gibi sorunları beraberinde getirdiğini belirten Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, yaz öncesi spor yapanlara önemli uyarılarda bulundu. Yaz başlangıcında ortopedi kliniklerine spor yaralanmaları nedeniyle başvuruların arttığını ifade eden Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, "Kış boyunca hareketsiz kalan vücut, ani yüklenmelere hazır olmayabiliyor. Özellikle halı saha maçları, koşu ve yüksek tempolu egzersizlere bir anda başlamak yaralanma riskini ciddi şekilde artırıyor" dedi.

Ani bir hareket aylar süren tedaviyle sonuçlanabilir

Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, "Kış boyunca ertelenen yürüyüşler, koşular, halı saha maçları bir anda hayatımıza giriyor. Ancak ortopedi kliniklerinde her yıl aynı tabloyla karşılaşıyoruz: Hazırlıksız başlanan spor ve bunun sonucunda oluşan sakatlıklar. En sık gördüğümüz yaralanmaların başında kas zorlanmaları, diz bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulmaları geliyor. Özellikle ani yön değiştirme içeren sporlarda diz yaralanmaları ciddi bir sorun oluşturabiliyor. ’Bir anda hızlanayım, biraz da zorlayayım’ düşüncesi, vücudun hazır olmadığı bir yüklenmeye maruz kalmasına neden oluyor. Sonuç ise haftalar, bazen aylar sürebilen bir tedavi süreci olabiliyor" sözlerini kaydetti. Yazın gelmesiyle birlikte spor sakatlanmalarının artmasındaki nedene de değinen Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, "Vücut yüklenmeye adapte olmadan yüksek tempoyla karşılaşıyor. Kış aylarında azalan kas gücü ve esneklik, denge ve koordinasyon kaybıyla birleştiğinde yaralanma riski belirgin şekilde yükseliyor. Buna bir de yetersiz ısınma ve uygun olmayan zemin veya ekipman seçimi eklendiğinde tablo kaçınılmaz hale geliyor" mesajını verdi.

Basit önlemlerle risk azaltılabilir

Spor sakatlanmalarının önüne geçebilmek adına birkaç basit önlem olduğunu aktaran Doç. Dr. İ Eralp Kaçmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Öncelikle spora kademeli başlamak gerekir. İlk günler yüksek tempo yerine kısa süreli ve düşük yoğunluklu egzersizler tercih edilmelidir. Vücudun alışmasına zaman tanımak, sakatlıkların önlenmesinde en önemli adımdır. Isınma alışkanlığı ise çoğu zaman ihmal edilir. Oysa egzersiz öncesi 10-15 dakikalık hafif tempo ve dinamik hareketler, kasları ve eklemleri spora hazırlar. Bu küçük yatırım, büyük sakatlıkların önüne geçebilir. Antrenman sonunda yapılacak germe egzersizleri de bir sonraki antrenmana hazır hale gelmemize yardımı olacaktır. Bir diğer önemli konu doğru ekipman seçimidir. Özellikle ayakkabı, zemin ve yapılan spor türüne uygun olmalıdır. Sert zeminde uygunsuz ayakkabı ile yapılan spor, ayak bileği ve diz yaralanmalarını davet eder. Benzer şekilde spora özgü koruyucu ekipman (kask, dizlik, bileklik) kullanımına da dikkat edilmelidir."

Spor sırasında ortaya çıkan ağrılara dikkat

Vücudun verdiği sinyalleri ciddiye almak gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, şöyle konuştu:

"Spor sırasında ortaya çıkan ağrı, ‘devam et, açılırsın’ diye göz ardı edilmemelidir. Erken dönemde verilen kısa bir ara, uzun süreli sakatlıkların önüne geçebilir. Unutmamak gerekir ki sporun amacı kısa sürede maksimum performans elde etmek değil, sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığı kazandırmaktır. Bu nedenle sabırlı olmak ve vücudu dinlemek en doğru yaklaşımdır. Yaz ayları aktif bir yaşam için önemli bir fırsat sunuyor. Doğru planlama ve bilinçli hareketle hem form tutmak hem de sakatlanmalardan korunmak mümkün. Spora ideal şekilde başlayarak, yazı sağlıklı geçirebilirsiniz."

Modern yaşamın ve teknolojik gelişmelerin getirdiği hareketsizlik (sedanter yaşam), dünya genelinde birçok kronik hastalığın temel tetikleyicilerinden biri haline gelirken, kronik hastalıklar terimi çoğu zaman kardiyovasküler hastalıklar, kanser, kronik solunum hastalıkları ve diyabet için kullanılıyor. Bu dört hastalık grubunun erken ölüm sebeplerinin büyük kısmını oluşturduğunu belirten Medicana Konya Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Uzm. Dr. Hacı Ali Tekkurt, kronik hastalıkların ortak risk faktörlerinden birisi olan fiziksel hareketsizliğin, dünya genelinde ölüme neden olan risk faktörlerinin sıralamasında dördüncü sırada yer aldığını belirtti.

"Hareketsiz yaşam ve fiziksel aktivite yetersizliği önemli bir halk sağlığı sorunu"

Sağlık Bakanlığı tarafından 2011 yılında yapılan bir araştırmaya göre Türkiye genelinde kadınların yüzde 87’si, erkeklerin yüzde 77’sinin yeterli ölçüde fiziksel aktivite yapmadığının belirlendiğini, hareketsiz yaşamın ve fiziksel aktivite yetersizliğinin ülkemiz için önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Uzm. Dr. Hacı Ali Tekkurt, "Düzenli yapılan fiziksel aktivitenin kronik hastalıklara karşı sağladığı temel faydalar ve etkileri vardır. Kalp ve damar sağlığı için düzenli fiziksel aktivite, kalp hastalığı, inme ve yüksek tansiyon riskini önemli ölçüde düşürür. Bazı çalışmalar kardiyovasküler hastalık riskinde yüzde 49’a varan bir azalma olduğunu göstermektedir. Kolesterol kontrolü yapmak, kötü kolesterolü (LDL) düşürürken, iyi kolesterolü (HDL) arttırarak damar sertliğini önler. Orta şiddette fiziksel aktiviteler, ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan hipertansiyona karşı koruyucudur. Kan şekeri kontrolü, egzersiz, hücrelerin insülin duyarlılığını artırarak kan şekerini düzenler ve Tip 2 diyabet riskini azaltabilir" dedi.

Hareketsiz yaşamın getirdiği sağlık sorunlarının her geçen yıl artarak devam ettiğini, aktiviteyi yaşam biçimi haline getirmenin çok önemli olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Hacı Ali Tekkurt, "Metabolizma hızını artırmak, aşırı kilo alımını önlemek ve obeziteyle ilişkili kronik hastalıkların temelini kurutmaya destek olur. Düzenli fiziksel aktivitenin, başta meme, kolon, mesane ve akciğer olmak üzere en az sekiz farklı kanser türünün görülme sıklığını azalttığı da gösterilmiştir. Dünya üzerindeki kanser olgularının yüzde 25’inin sedanter yaşam tarzı ve aşırı kilodan kaynaklandığı bilinmektedir. Hareketlilik, kemik yoğunluğunu artırarak özellikle menopoz sonrası kadınlarda kemik erimesini önler. Kas kuvvetini koruyarak yaşlılarda düşme ve buna bağlı kırık riskini azaltır. Depresyon ve anksiyete semptomlarını hafifletir, stresi azaltır ve genel ruh halini iyileştirir. Beyne giden kan akışını artırarak bilişsel fonksiyonları korur ve erken bunama riskini düşürür. Ayrıca akciğer hastalıklarında fiziksel aktivite ve egzersiz uygulamaları hastalığın ilerlemesi ve alevlenmelerin önlenmesi, hastaneye yatış sıklığının azaltılması ve kardiyopulmoner kapasitenin artırılmasında önemli yaklaşımlardır" şeklinde konuştu.

"Düzenli fiziksel aktivitenin koruyucu etkilerinden faydalanmak için rutin oluşturun"

Fiziksel aktivitenin, kronik hastalıkların yönetiminde yalnızca destekleyici bir unsur değil, tedavi protokollerinin vazgeçilmez bir bileşeni olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Hacı Ali Tekkurt, "Düzenli egzersiz, kardiyovasküler kapasiteyi artırarak, metabolik dengeyi sağlayarak ve inflamatuar süreçleri kontrol altına alarak hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirmekte, komplikasyon riskini minimize etmektedir. Haftada en az 150-300 dakika tempolu yürüyüş, orta yoğunlukta aerobik aktivite veya haftada 75-150 dakika koşu, yine haftada en az 2 gün tüm ana kas gruplarını içeren kuvvet antrenmanları yapmak önemlidir. Hastaların fiziksel bağımsızlığını koruyarak yaşam kalitesini artırması ve psikolojik iyilik halini desteklemesi, aktivitenin bütüncül sağlık üzerindeki kritik rolünü kanıtlamaktadır. Bu nedenle, kronik hastalıklarla mücadele bireye özgü, sürdürülebilir ve multidisipliner bir yaklaşımla planlanan fiziksel aktivite programlarının yaygınlaştırılması hem toplum sağlığının iyileştirilmesi hem de sağlık sistemleri üzerindeki yükün azaltılması açısından stratejik bir öneme sahiptir" diye konuştu.

Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin tüketilen mantarın türüne göre değişebildiğini kaydeden Prof. Dr. Abdülkadir Gündüz, bazı türlerde şikâyetlerin ilk birkaç saat içinde ortaya çıktığını, bazı ölümcül türlerde ise belirtilerin 6 ila 24 saat sonra başlayabildiğini söyledi.

Zehirlenme durumlarında geç başlayan belirtilerin daha tehlikeli olabileceğini vurgulayan Gündüz, "Özellikle geç başlayan bulgular ciddi karaciğer hasarıyla ilişkili olabilir. Bazı hastalarda ise belirtiler geçici olarak düzelebilir ancak bu yalancı iyilik hali sonrasında ağır organ yetmezlikleri gelişebilir" dedi.

"Ölüm meleği mantarı"

Gündüz, ölümcül zehirlenmelere en sık "ölüm meleği mantarı" olarak bilinen ’Amanita phalloides’ türü mantarın neden olduğunu ve bu türün zehirsiz mantarlarla çok kolay karıştırılabildiğini belirterek doğadan bilinçsiz mantar toplama, halk arasındaki yanlış inanışlar ve mantarların görüntüsüne bakılarak ayırt edilmeye çalışılmasının riski artırdığını kaydetti.

"Ülkemizde mantar zehirlenmeleri sık karşılaştığımız bir durum"

"Ülkemizde mantar zehirlenmeleri sık karşılaştığımız bir durum. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında daha fazla görüyoruz. İlkbahar aylarında fazla görülmesinin en önemli nedeni, yağış ve nem oranının yükselmesidir. Bu ortam, mantar yetişmesi için uygun bir iklim oluşturuyor. Orman altlarında ve meralarda ciddi şekilde mantar yetişmesi oluyor. İnsanlarımız da kültürel olarak komşuları ve akrabalarıyla mantar toplama alışkanlığına sahip. Dolayısıyla ortak toplanan mantarlar nedeniyle, aile bireyleri ya da komşular arasında özellikle kümelenme şeklinde zehirlenmelerle karşılaşıyoruz. Mesela bir aileden 4-5 kişi aynı anda zehirlenmiş olabiliyor. Çünkü beraber mantar toplamışlar, eve getirmişler ve akşam pişirip yemişler. Bu durum toplu, aile içi kümelenme şeklinde zehirlenme olarak karşımıza çıkıyor. Bu tür zehirlenmeleri özellikle sonbahar ve ilkbaharda sık görüyoruz" dedi.

"Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin başlaması, mantarın türüne göre değişebiliyor"

"Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin başlaması, mantarın türüne göre değişebiliyor" diyen Gündüz, "Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin başlaması, mantarın türüne göre değişebiliyor. Birkaç saat içinde belirti veren mantar türleri olduğu gibi, 6 saat ya da 24 saat sonra belirti veren türler de var. Erken belirti verenler genellikle daha az tehlikeli olsa da geç dönemde belirti veren mantar zehirlenmeleri daha tehlikeli olabiliyor. Bunlar karaciğer ve böbrek yetmezliği gibi çok ciddi sorunlarla karşımıza gelebiliyor. İlk dönemde zehirlenme belirtileri normale dönebiliyor, kişi kendini iyi hissedebiliyor; ancak sonrasında tekrar kötüleşme görülebiliyor. Özellikle zehirli türlerde bu durum daha sık yaşanıyor. Geç dönem belirti veren mantar zehirlenmelerinde daha dikkatli olmamız gerekiyor. Çünkü bunlar daha ölümcül sonuçlarla karşımıza çıkabiliyor. Ormanlık ve yeşillik alanların daha fazla olduğu bölgelerde risk artıyor. En çok Karadeniz Bölgesi’nde görülüyor. Karadeniz Bölgesi ilkbahar ve sonbaharda çok yağış alıyor. Yaylalar ve orman altları oldukça nemli oluyor. Bu nemli ve yağışlı ortam, mantarlar için çok uygun bir yetişme alanı oluşturuyor. Bölgemizde ciddi bir mantar çeşitliliği bulunuyor. Karadeniz Bölgesi’nde yüz yıllardır süregelen bir mantar toplama kültürü ve etkinliği var. Ancak mantarların toplanması uzmanlık gerektiriyor. Çünkü zehirli mantarı ayırt etmek bazen uzmanların bile zorlandığı bir durum olabiliyor. Bu nedenle doğadan topladığımız mantarları uzman kontrolünden geçirmeden tüketirsek ciddi zehirlenme riskiyle karşılaşabiliriz. Özellikle Amanita phalloides olarak bilinen "ölüm meleği" türü mantar, masum ve zehirsiz mantarlarla karışma riski çok yüksek olan bir türdür. Karadeniz Bölgesi’nde de bulunabilen bir mantardır. Bu nedenle çok dikkatli olmak gerekiyor. Uzman kontrolü olmadan doğadan toplanıp tüketilen mantarların tamamı zehirlenme riski taşır. Bu konuda çok dikkatli olmamız gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Cerrah Mahallesi Muhtarı Hasan Ayar, sosyal medya hesabından şu ifadelerle tepki gösterdi: "Cerrah mezarlığımız cerrah da ikamet eden vatandaşlarımıza aittir. Bizlerin haberi olmadan dışardan cenazeler defnediliyor. Bundan sonra ikameti olmayan hiç bir cenazeyi mezarlığımıza koymayacağız. herkese duyurulur."

Hipertansiyonun toplumda yaygınlığına dikkat çeken Aladağ, günümüzde her üç erişkinden birinin hipertansiyon hastası olduğunu belirtti.

Aladağ, hastalığın semptom vermeden ilerleyebildiğini söyleyerek "Günümüzde çok sık görülmekte. Her üç erişkinden biri hipertansiyon hastası ve bunların yarısı da tansiyon hastalığının farkında değil ne yazık ki. Çünkü hipertansiyon hastalığının en önemli özelliği hastalığın sinsi, gizli olması ve hiçbir semptom vermeden ilerleyebilmesidir. Bu nedenle hastaların çoğu ‘Ben kendimi iyi hissediyorum ama herhangi bir sıkıntım yok’ derken aslında tansiyon hastası olarak dolaşmaktadırlar. Ya verilen tedavileri tam uygulamamakta ya da önerilen yaşam tarzı değişikliklerini uygulamamaktadırlar" dedi.

"Telafisi zor durumlara sebep olabiliyor"

Göz ardı edilen tedavilerin ve yaşam tarzı değişikliklerinin gelecekte ağır bedeller ödeteceğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Aladağ, bu durumun ilerleyen dönemde telafisi çok zor durumlara sebep olabildiğini kaydetti.

Hipertansiyonun kalp ve dolaşım sistemi başta olmak üzere beyin ve böbrek gibi çok önemli organları doğrudan etkilediğini hatırlatan Aladağ sözlerini şöyle sürdürdü: "İlerleyen dönemde telafisi çok zor durumlara sebep olabilmekte. Çünkü biliyoruz ki hipertansiyon kalp ve dolaşım sistemi başta olmak üzere beyin, böbrek gibi çok önemli organları etkilemekte. Kalp krizi, kalp yetersizliği, aritmiler, felç, inme, beyin kanaması, böbrek yetersizliği gibi telafisi çok zor durumlara sebep olmakta. Bu nedenle de dünyada sessiz katil olarak tanımlanmaktadır."

Basit yaşam tarzı değişiklikleri ile korunmak mümkün

Erken tanı ve tedavi ile hastalığın kontrol altına alınmasının mümkün olduğunu belirten Aladağ, mevcut hastaların tansiyonunu kontrol altında tutmasının, hasta olmayanların ise hastalıktan kaçınmasının basit yaşam tarzı değişiklikleriyle sağlanabileceğini ifade etti.

Bu önlemlerden kısaca bahseden Aladağ, öncelikle toplum olarak aşırı tuz tüketildiğine vurgu yaparak, aşırı tuz tüketiminin önüne geçilmesinin çok önemli olduğunu bildirdi.

Aladağ sözlerini şöyle tamamladı:

"Erken tanı ve tedaviyle kontrol altına alınması mümkündür. Hipertansiyon hastasıysanız hipertansiyonu kontrol altına almak veya hipertansiyon hastası değilseniz de bunlardan kaçınmak mümkün basit yaşam tarzı değişiklikleriyle. Bunlardan kısaca bahsetmek istiyorum. Bir kere toplum olarak aşırı tuz tüketiyoruz. Aşırı tuz tüketiminin önüne geçilmesi çok önemli. Bununla birlikte düzenli egzersiz yapmak, düzenli spor yapmak, obeziteden kaçınmak, özellikle en azından mevcut kilomuzu korumak veya kilo almamaya özen göstermek çok önemli. Yine stresten kaçınmak, düzenli uyumak, düzenli bir şekilde uyumak veya uyku hijyenine dikkat etmek de çok kritik tansiyonu kontrol altına almak için. Bugün 17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Farkındalık Günü vesilesiyle herkes bence bir kere kan basıncını ölçebilir. Çünkü biliyoruz ki erken tanı ve tedavi hayat kurtarıyor."

Yapay zekanın cerrahinin yerini almaktan ziyade hekimleri destekleyen bir teknoloji olduğunu vurgulayıp, yapay zekanın tıptaki yeri konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Turna, şöyle konuştu:

"Yapay zeka günümüzde radyoloji, patoloji ve onkoloji gibi alanlarda aktif olarak kullanılıyor. Cerrahide ise özellikle ameliyat öncesi planlama, ameliyat sırasında görüntü rehberliği ve ameliyat sonrası hasta takibinde önemli rol oynuyor. Yapay zeka destekli sistemler, özellikle görüntüleme yöntemlerinde küçük ve zor fark edilen lezyonları tespit etmede önemli avantaj sunuyor, bu sayede erken tanı ve doğru tedaviye ciddi katkı sağlıyor."

Robotik cerrahi ile yapay zeka arasındaki fark

Prof. Dr. Turna, robotik cerrahi ile yapay zeka arasındaki farka da dikkat çekti. Prof. Dr. Turna, günümüzde kullanılan robotik cerrahi sistemlerin tamamen cerrah kontrolünde olduğunu ve henüz otonom karar verebilen sistemlerin klinik pratiğe girmediğini vurguladı. Yapay zekanın ise daha çok bir "karar destek sistemi" olarak konumlandığını belirterek, cerrahın yerini almaktan ziyade onu güçlendiren bir teknoloji olduğuna dikkat çekti.

Ancak Turna, yapay zekanın sınırsız bir çözüm olmadığını da ifade etti. Özellikle etik sorumluluk, beklenmeyen cerrahi durumlara adaptasyon ve insan faktörünün önemi gibi konuların hâlâ tartışma konusu olduğunu belirtti. "Bir komplikasyon geliştiğinde sorumluluk kimde olacak" sorusunun henüz net bir yanıtı olmadığını dile getirdi.

Prof. Dr. Turna, geleceğe dair öngörülerini paylaşırken, tıpta teknolojik gelişmelerin hız kesmeden devam ettiğini vurguladı. Turna, süper mikrodiseksiyon (mikroskop altında doku veya hücrelerin çok küçük parçalarının (özelikle sperm veya patolojik doku örnekleri) yüksek hassasiyetle izole edilmesi işlemi) tekniklerinden insansı robotlara, yapay zeka entegre cerrahi modellerden kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarına kadar pek çok yeniliğin cerrahi pratiği yeniden şekillendirdiğini ifade etti.

Yapay zekanın cerrahinin yerini almayacağını ancak cerrahiyi köklü bir şekilde dönüştüreceğini söyleyen Prof. Dr. Turna, değerlendirmelerini "Geleceğin cerrahları, sadece iyi teknik beceriye sahip olanlar değil; aynı zamanda yapay zekayı ve teknolojik gelişmeleri en iyi şekilde anlayan ve kullanan hekimler olacaktır" diyerek tamamladı.

Ailelerin çoğu zaman skolyozun yıllardır var olan bir durum olduğunu düşündüğüne dikkat çeken Dr. Abul, "Oysa bazı çocuklarda erken çocukluk döneminde hiçbir belirti olmayabilir. Özellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyüme atağı sırasında skolyoz yeni başlayabilir ya da çok kısa sürede belirgin hale gelebilir" diye konuştu.

Skolyozun özellikle ergenlik döneminde sessiz ilerleyebildiğini ifade eden Dr. Abul, "Bu süreçte çocukta belirgin bir ağrı, hareket kısıtlılığı ya da günlük yaşamı etkileyen ciddi bir şikayet olmayabilir. Eğrilik ilerlediği halde aile uzun süre bunu fark etmeyebilir" dedi.

"Küçük duruş değişiklikleri önemsenmeli"

Skolyozun en yanıltıcı yönlerinden birinin ağrı oluşturmadan ilerlemesi olduğunu belirten Abul, ailelerin yalnızca ağrı şikayetine odaklanmaması gerektiğini söyledi. Abul, "Bir omuzun diğerinden daha yüksek olması, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi, bel oyuntularında eşitsizlik olması, kalçalardan birinin yukarıda görünmesi ya da gövdenin hafif yana kaymış gibi durması skolyoz açısından önemli ipuçları verebilir" ifadelerini kullandı.

Ergenlik dönemindeki çocukların fiziksel değişimlerinin aileler tarafından her zaman kolay fark edilemeyebileceğini anlatan Abul, "Çocuk büyüdükçe mahremiyet duygusu artıyor. Bu nedenle ailelerin çocuğu detaylı gözlemlemesi zorlaşabiliyor. Hafif asimetriler çoğu zaman duruş bozukluğu ya da büyüme sürecinin doğal bir parçası sanılarak gözden kaçabiliyor" dedi.

"Hızlı büyüme döneminde risk artıyor"

Skolyozda ’sessiz ilerleme’ kavramının önemine dikkat çeken Abul, hızlı büyüme dönemlerinde riskin belirgin şekilde arttığını belirtti. Abul, "Çocuk hızlı büyürken omurga da hızlı uzar. Eğer omurgada skolyoza ait bir eğrilik başlamışsa, bu eğrilik de aynı dönemde hızla artabilir. Özellikle birkaç ay içinde belirgin boy uzaması olan çocuklarda omurga dikkatle takip edilmelidir" diye konuştu.

Kız çocuklarında adet öncesi ve sonrası dönemin, erkek çocuklarında ise hızlı boy uzamasının olduğu yılların skolyoz açısından kritik dönemler olduğunu dile getiren Abul, düzenli gözlem ve kontrollerin önem taşıdığını söyledi.

"Daha önce yoktu’ düşüncesi yanıltabiliyor"

Ailelerin çoğu zaman ’Daha önce hiçbir sorun yoktu’ şeklinde düşündüğünü kaydeden Abul, şu bilgileri paylaştı: "Küçük eğrilikler uzun süre fark edilmeyebilir. Skolyoz başlangıç aşamasında ağrı yapmayabilir. Kıyafetlerin altında fark edilmesi zor olabilir. Özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarda gözden kaçması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur.

Erken fark edilmeyen eğrilikler zamanla ileri seviyelere ulaşabilir. 60 dereceye ulaşan skolyoz çoğu zaman bir anda oluşmaz. Başlangıçta küçük olan eğrilik, düzenli takip yapılmadığında hızlı büyüme döneminde ilerleyebilir."

"e-Nabız’daki eski filmler, erken teşhiste önemli ipuçları verebilir"

Türkiye’de ailelerin e-Nabız sistemi üzerinden daha önce başka nedenlerle çekilmiş görüntüleri hekimlerine tekrar kontrol ettirmelerinin erken teşhis konusunda faydalı olabileceğini belirten Abul, "Bazen başka nedenlerle çekilmiş akciğer grafileri ya da karın filmlerinde skolyoza ait erken bulgular bulunabiliyor. Ancak bu durum o dönemde aileler tarafından fark edilmemiş olabiliyor. Bu yüzden eski görüntülerin uzman hekim tarafından değerlendirilmesi, eğriliğin ne kadar süredir var olduğu ve ilerleme gösterip göstermediği konusunda önemli bilgiler sağlayabilir" dedi.

"Korse tedavisi ameliyat riskini azaltabiliyor"

Korse tedavisinin doğru hastada etkili sonuçlar sağlayabildiğini hatırlatan Abul, "Her skolyoz hastasının korse adayı olmayabilir. Korse tedavisi özellikle büyümesi devam eden, eğriliği ilerleme riski taşıyan ve orta dereceli skolyozu bulunan çocuklarda uygulanır. Buradaki amaç çoğu zaman eğriliği tamamen ortadan kaldırmak değil, büyüme tamamlanana kadar ilerlemesini durdurmaktır. Korse tedavisi yalnızca teknik bir uygulama olarak görülmemelidir. Çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin tipi, Cobb açısı ve tedaviye uyum birlikte değerlendirilmelidir" açıklamasında bulundu.

"Tedavide hasta uyumu büyük önem taşıyor"

Bilimsel çalışmaların korse kullanım süresi ile tedavi başarısı arasında doğrudan ilişki olduğunu gösterdiğine değinen Abul, şunları söyledi: "Korse yapılmış olması tek başına yeterli değildir. Asıl önemli olan korsenin önerilen süre boyunca düzenli kullanılabilmesidir. Ergenlik dönemindeki çocuklar için korse kullanımı psikolojik ve sosyal açıdan zorlayıcı olabilir. Okul hayatı, kıyafet seçimi, arkadaş çevresi ve beden algısı bu süreci etkileyebilir. Bu nedenle ailelerin baskıcı değil destekleyici yaklaşması gerekir."

"Cerrahi tedavi kişiye özel planlanıyor"

Skolyozda cerrahi tedavinin genellikle ileri dereceli eğriliklerde gündeme geldiğini belirten Doç. Dr. Abul, Modern cerrahi yöntemler artık çok daha güvenli hale gelmektedir. Günümüzde skolyoz cerrahisinde üç boyutlu planlama yapılıyor. Sadece eğriliği düzeltmek değil, omurganın dengeli yapısını korumak da hedefleniyor. Modern cerrahide pedikül vidası sistemleri, nöromonitörizasyon ve seçici füzyon teknikleri kullanılır. Amaç yalnızca röntgen görüntüsünü düzeltmek değil, uzun vadede dengeli, güvenli ve sağlıklı bir omurga yapısını koruyabilmektir" dedi.

"Evde basit gözlemler erken farkındalık sağlayabilir"

Ailelerin evde yapabilecekleri basit gözlemlerin erken teşhis açısından önemli olabileceğini dile getiren Abul, "Çocuklar belirli aralıklarla gözlemlenmelidir. Çocuk dizlerini bükmeden öne eğildiğinde sırtın bir tarafında belirgin yükseklik, kaburga çıkıntısı ya da bel bölgesinde asimetrik kabarıklık görülüyorsa mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir. Evde yapılan gözlemler tanı koymak için yeterli olmaz. Bu gözlemler yalnızca farkındalık sağlar. Kesin değerlendirme mutlaka uzman muayenesiyle yapılmalıdır. Skolyozda erken teşhis tedavi başarısını artırır. Erken tanı sayesinde bazı çocuklarda cerrahiye ihtiyaç kalmadan takip ve korse tedavisiyle başarılı sonuçlar alınabilir" diyerek açıklamalarını sonlandırdı.

Olay, 23 Mayıs 2026 tarihinde saat 13.50 sıralarında Fatih Ayvansaray'da bulunan Edirnekapı surlarında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, surlar üzerinde şüpheli hareketler sergileyen 16 yaşındaki E.D.Y. ve 18 yaşındaki A.H.K.'yi gören bir vatandaş, durumdan şüphelenerek polis ekiplerine ihbarda bulundu. Bunun üzerine bölgeye gelen ekipler surların üzerinde bulunan ve sevgili oldukları öğrenilen E.D.Y. ve A.H.K.'yi emniyete götürdü. Şahıslara ait cep telefonları incelendiğinde 2024 yılında Edirnekapı surlarında meydana gelen cinayet olayı ile ilgili içerik ve yazışmalar olduğu belirlendi. Bunun üzerine polis ekipleri durumu E.D.Y.'nin ailesine haber verdi.

Kız ve ailesi şikayetçi olmadı

Olayla ilgili E.D.Y. ve annesi, A.H.K.'den şikayetçi olmazken, A.H.K. emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edildi. A.H.K.'nin çıkarıldığı mahkemece 3 hafta süreyle Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde gözlem altına alınmasına ve adli kontrol hükümleri uygulanmasına karar verildi. Olay sonrası E.D.Y., emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından ailesine teslim edildi.

Öte yandan, A.H.K.'nın bir süredir İstanbul'da psikiyatrik tedavi gördüğü öğrenildi.

Ne olmuştu?

Semih Çelik, 4 Ekim 2024'te Edirnekapı'daki surlar üzerinde yine 19 yaşında olan İkbal Uzuner'i öldürmüş, ardından da intihar etmişti.

Polis, Çelik'in evine gittiğinde, aynı yaştaki Ayşenur Halil'in de cesedini bulmuştu.

Yakalanan şüpheli Ali K.(30)'nın üzerinde yapılan aramada 100 gram bonzai uyuşturucu maddesi ele geçirildi. Şüpheli sorgulamasının ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Olay, Şişli Mecidiyeköy Mahallesi, Hark Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, 5 katlı binanın 1’inci katında yaşayan Güler Karahan'a (84) uzun süredir haber alamayan komşuları durumu yetkililere bildirdi. İhbar üzerine adrese polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Eve giren ekipler, Güler Karahan’ı odasında hareketsiz halde buldu. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde yaşlı kadının hayatını kaybettiği öğrenildi. Olay yerinde yapılan incelemelerin ardından Karahan’ın cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. Polis ekiplerinin olayla ilgili incelemesi sürüyor.

Bakan Kacır, testlerde hedeflerin tam isabetle vurulduğunu belirterek, bunun Türkiye’nin savunma sanayiindeki mühendislik gücünü ve gökyüzündeki caydırıcılığını ortaya koyan önemli bir başarı olduğunu ifade etti.

Açıklamasında projede görev alan ekiplere teşekkür eden Kacır, başta TÜBİTAK SAGE mühendisleri ve teknisyenleri olmak üzere emeği geçen tüm paydaşları kutladı. Kacır, Milli Teknoloji Hamlesi doğrultusunda Türkiye’nin daha güçlü adımlarla ilerlemeye devam edeceğini vurguladı.

Bakan Kacır ayrıca NSosyal hesabından GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN füzelerinin test anlarına ve teknik özelliklerine ilişkin görüntülerin yer aldığı bir video da paylaştı.

Yapılan bilgilendirmede, söz konusu değişikliğin API tarafını kapsamadığı ve API kullanımında herhangi bir değişiklik olmayacağı belirtildi.

Kaldırılacak modellerin yalnızca ücretli abonelere açık olması nedeniyle, ücretsiz kullanıcıların büyük bölümü açısından önemli bir değişiklik yaşanması beklenmiyor.

OpenAI’ın güncel modelleri arasında ise GPT-5.5, GPT-5.4, GPT-5.3 ve GPT-5.2 yer alıyor.

Osmangazi Belediyesi, kadın üreticilerin ekonomik hayatta daha güçlü yer alabilmesi adına yürüttüğü destek çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Daha önce birçok kez kurulan ve kadınların el emeği ürünlerini vatandaşlarla buluşturduğu Kadın Girişimciler Sokağı, bir kez daha Bursalılar için kapılarını açtı. Vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte kadın üreticiler hem ürünlerini tanıtma, hem de aile bütçelerine katkı sağlama fırsatı buldu. Osmangazi Meydanı'ndaki etkinlikte takıdan tekstile, ev dekorasyon ürünlerinden el işi tasarımlara, doğal gıda ürünlerinden hediyelik eşyalara kadar birçok ürün vatandaşların beğenisine sunuldu.

'Hepsi el emeği, göz nuru'

Kadın Girişimciler Sokağı'nı ziyaret ederek burada üretici kadınlarla bir araya gelen Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir 'Hepsi el emeği, göz nuru. Osmangazi Belediyesi olarak kadın üreticilerin yanındayız.' ifadelerini kullandı. Etkinlikte stant kurarak emek verdikleri ürünleri sergileyen kadın girişimciler de, desteklerinden dolayı Osmangazi Belediyesi'ne ve Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın'a teşekkür etti.

Bursalılar, alışveriş yaparak kadın üreticilere destek verirken aynı zamanda birbirinden özel ürünleri inceleme fırsatı buldu. Gün boyunca hareketliliğin yaşandığı etkinlik alanında vatandaşlar keyifli vakit geçirirken, kadın girişimciler de ürünlerini doğrudan tüketiciyle buluşturmanın mutluluğunu yaşadı.

Ankara İl Jandarma Komutanlığı Otoyol Jandarma Komutanlığına bağlı Gökçehüyük Otoyol Jandarma Karakol Komutanlığında görev yapan Jandarma Astsubay Üstçavuş Yusuf Ergün, Ankara-Niğde Otoyolu’nun 48’inci kilometresinde yol güvenliği için çalışma yaptı. Bu sırada otomobilin çarptığı Ergün ağır yaralandı. Gölbaşı Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Ergün, yapılan müdahalelere rağmen şehit oldu.

Şehit Yusuf Ergün için Kırıkkale Nur Camii’nde cenaze töreni düzenlendi. Törende duygu dolu anlar yaşandı. Şırnak İl Jandarma Komutanlığı’nda görevli Şehidin kardeşi Uzman Çavuş Oğuzhan Güner de Türk bayrağına sarılı tabuta dakikalarca sarıldı. Güner, ağabeyinin tabutu başında gözyaşı döktü. Anne Emine Ergün ve kardeşi Merve Ergün de gözyaşlarını tutamadı.

Şehidin babası Abdullah Ergün ise törende metanetli duruşuyla dikkat çekti. Baba Ergün, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik’e, "Ne mutlu bana, ben de şehit babası oldum. Bu memlekete iyi bir evlat yetiştirmişim. Mutluyum, huzurluyum. Çünkü iyi bir evlat yetiştirdim" dedi.

Kılınan cenaze namazının ardından şehit Jandarma Astsubay Üstçavuş Yusuf Ergün’ün naaşı, Kırıkkale Şehitliği’nde dualarla toprağa verildi.

Törene şehidin ailesi ve yakınlarının yanı sıra İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Ali Çardakcı, Kırıkkale Valisi Hüseyin Engin Sarıibrahim, AK Parti Milletvekili Mustafa Kaplan, MHP Milletvekili Halil Öztürk, Belediye Başkanı Ahmet Önal, il protokolü ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Paylaşılan verilere göre deprem, saat 15.10’da kaydedildi. Sarsıntının yerin 8.4 kilometre derinliğinde gerçekleştiği belirtildi.

2026 FIFA Dünya Kupası hazırlık kapsamında Kadıköy'de Kuzey Makedonya ile oynayacak A Milli Futbol Takımı'nda futbolculardan Deniz Gül, TFF Hasan Doğan Milli Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri'nde basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Her zaman sahada en iyisini vermeye çalıştığını söyleyen Gül, 'Çok fazla iyi oyuncumuz var. Çok büyük hayallerim ve hedeflerim var. Bu hedeflere hep birlikte ulaşacağımıza inanıyorum. 2002 yılında ben daha doğmamıştım ama muazzam bir yolculuk yapmışlardı. Umarım biz de aynısını ya da daha iyisini yapabiliriz' diye konuştu.

2026 FIFA Dünya Kupası hazırlıkları kapsamında yarın İstanbul'da Kuzey Makedonya ile mücadele edecek A Milli Futbol Takımı'nda futbolculardan Ozan Kabak, TFF Hasan Doğan Milli Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri'nde basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Çok heyecanlı olduklarını ifade eden Kabak, '24 sene sonra ilk kez Dünya Kupası'na katılacağız. Bunun heyecanı tarif edilemez. Elimizden gelen iyi şekilde ülkemizi etmeye çalışacağız. Umarım güzel bir turnuva geçireceğiz. Burası milli takım. Türkiye'nin en iyi oyuncuları burada. Biz de elimizden geleni yapacağız. Ülkemizi için en iyisi kimse o oynayacak. Diğerleri onu destekleyecek. Çok heyecanlıyız' diye konuştu.

Güzel bir sezon geçirdiklerini belirten Ozan Kabak, '1.5 sene sakattım. Sonrasında güzel bir şekilde döndüm. Çalışmalarımın karşılığını aldım. 2024 yılının üzerine 2 sene geçti. Sürekli kendini geliştiren bir milli takım var. Başta hocamız güzel bir ortam oluşturdu. Her maç gelişiyoruz. Şu ana kadar bu turnuva öncesi her şey güzel geçiyor. Bunun öncesinde birkaç gün izin vermişti, ailemizle vakit geçirmemizi istemişti. Bundan sonra yavaş yavaş havaya girip en iyi şekilde turnuvayı geçirmek istiyoruz' şeklinde konuştu.

Avrupa'da 8. senesi olduğu aktaran milli futbolcu, '4-5 takımda oynadım. Şimdide de sözleşmemi uzattım. Orada futbol oynamaktan keyif alıyorum. Ülkemizi orada gururla temsil ediyorum. Benim için güzel bir kariyer planıydı. Bunu şu an gerçekleştiriyorum. Bunun için gururluyum' değerlendirmesinde bulundu.

'Dünya Kupası benim çocukluk hayalim'

Dünya Kupası'nın çocukluk hayali olduğunu vurgulayan Ozan Kabak, 'Belki her futbolcunun bir kere başına gelebilecek bir olay. Kulüp takımlarını bir kenara bıraktık, tam konsantrasyon milli takım' dedi.

Her maçtan önce rakibin hücum oyuncularını analiz ettiklerini aktaran Kabak, 'Şu an ilk maça 15 gün daha var. Açıkçası yarınki maçı daha çok analiz ediyoruz. Avustralya maçı daha önemli. Maç maç bakacağız. İlk hedef gruptan çıkmak. Ondan sonra da gidebildiğimiz kadar gitmek istiyoruz' ifadelerini kullandı.

'İnşallah biz de kendi tarihimizi yazarız'

2002 Dünya Kupası'ndaki milli takım kadrosunda yer alan futbolcuları örnek aldıklarını anlatan 26 yaşındaki futbolcu, 'Biz kendi izimizi bırakmak istiyoruz. Geçen gün Rüştü ağabey, Bülent ağabey geldi, sohbet ettik. Gerçekten yaptıkları inanılmaz bir başarı. Hala her yerde onları görüyoruz. İnşallah biz de kendi tarihimizi yazarız' diyerek sözlerini tamamladı.

2026 FIFA Dünya Kupası hazırlık kapsamında yarın Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi'nde Kuzey Makedonya ile karşılaşacak A Milli Futbol Takımı'nda Teknik Direktör Vincenzo Montella, TFF Hasan Doğan Milli Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri'nde basın toplantısı düzenledi.

Bu haftayı yoğun geçirdiklerini söyleyen Montella, 'Çok da keyifli bir hafta oldu. Kerem ile alakalı ufak bir korku yaşadık. Şu an normale döndü. Antrenmanlara da başlayabilir, kendisiyle alakalı acele etmek istemiyorum. Riske girmek istemiyoruz. Mustafa da var, onun da durumunu takip ediyoruz. Arda'yı da çok iyi gördüm. Gayet iyi durumda. Hiçbir şekilde acele etmeden, riske girmek istemiyoruz. Herkesi çok iyi gördüm, çok motive gördüm. Herkes Dünya Kupası'na gitmek istiyor. Bazı arkadaşlarımız bizimle olmayacak. Çok büyük bir sorumluluk. Benim için zor bir gün olacak. Futbol bu, maalesef bazı kararlar vermek zorunda kalacağız' diye konuştu.

Her ülkenin farklı futbol kültürüne sahip olduğunu aktaran İtalyan teknik adam, 'Hazırlık maçı olarak Kuzey Makedonya'yı seçtik. Avustralya'ya çok benzer futbol oynadıklarını tespit etmiştik. İkinci maç Venezuela, Güney Amerika takımı, farklı bir kültür. 10 yıldır Güney Amerikalı bir rakiple oynamamışız. Bu tarz seçimleri yaparken, ileride karşılaşacağımız rakiplerimize göre kararlar alıyoruz' şeklinde konuştu.

'Dünya Kupası hepimizin çocukluk hayali'

Turnuvaya hazırlıklarken Türkiye'yi temsil ettiklerinin bilincinde olduğunu vurgulayan 51 yaşındaki teknik direktör, 'Aslında 2.5 sene önce biraz daha gençtik. Şimdi biraz daha değişti, yaş ilerlemeleri oldu. Değişen bazı detaylar da oldu. Bu turnuvaya hazırlanırken her zaman ülkemizi temsil edeceğimizin bilincinde hazırlanıyoruz. Dünya Kupası hepimizin çocukluk hayali. Orada en iyi şekilde temsil etmek istiyoruz. Duygusal anlamda da hazırlığımız var. Futbolcularımız da bu bilinçle hareket ediyor. Elimizden gelen her şeyin en iyisini yapacağız' ifadelerini kullandı.

'Her şeyin en iyisini yapmaya çalışacağız'

Futbolun değişkenlik gösteren bir oyun olduğunu belirten Vincenzo Montella, 'Formatlar her zaman değişiyor. Futbol her zaman değişkenlik gösteren bir oyun. Her zaman iyisini hedeflemeye çalışıyorlar. En son örnek olarak, Avrupa Şampiyonası'nda da daha fazla maç oynandı. Bu tarz yeni kurallara sadece adapte olmanız gerekiyor. Geçmişte olan başarı hepimizi gururlandırıyor ve mutlu ediyor. Futbolcularımız, benden futbol tarihimizi çok daha iyi biliyor. Onlara video göstermenize gerek yok. Bazıları çocuktu, bazıları doğmamıştı. Onlar da o hikayelerle büyüdü. Ben tarihimizi çalıştığım için biliyorum. Ne kadar güzel duygular yaşandığını herkes biliyor. Hepimiz bu bilinçle hareket ediyoruz. Her şeyin en iyisini yapmaya çalışacağız' değerlendirmesinde bulundu.

'Ben hayalperest, çok büyük hedefleri olan bir insanım'

Dünya Kupası'ndaki hedefler hakkında da konuşan Montella, 'Ben çok hayalperest bir insanım. Çok büyük hedefleri olan bir insanım. Bu benim DNA'mda var. Her seferinde zaman adım adım ilerlemek isteyen bir insanım. Hedefimiz en iyi şekilde gruptan çıkmak. Ondan sonra da adım adım ilerlemek. Grubumuz dengeli bir grup. Futbolun en iyileri Dünya Kupası'nda. Futbol enstantane oyunudur. Bir anlık aksiyonla her şey değişebilir' açıklamasında bulundu.

İtalyan çalıştırıcı ayrıca Kuzey Makedonya maçının da önemli olduğunu, farklı futbolculara da şans verebileceğini söyledi.

'2002 yılında Dünya Kupası'nda futbolcu olarak yer alan Vincenzo Montella'nın şu andaki Dünya Kupası'nda oyuncularına ne söylerdi?' sorusuna Montella, 'Bütün futbolcularımızın düşündüğü gibi ben de kendimi oynatmak isterdim Dünya Kupası'nda. Kendime 'Oynamalısın' derdim' dedi.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.