Göğüs ağrısının kas-iskelet sistemi, mide ve yemek borusu gibi birçok farklı nedene bağlı gelişebileceğini belirten Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Özdemir, ancak ani başlayan ve daha önce yaşanmamış nitelikteki ağrıların daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

"Ağrının yayılımı önemli bir ipucu olabilir"

Kalp kaynaklı göğüs ağrısının her hastada aynı şekilde hissedilmediğini belirten Özdemir, "Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi şeklinde başlayan ağrı; sırta, omuzlara, kollara, boyuna ya da çeneye yayılabilir. Özellikle ani başlayan göğüs ağrısı ve sırta yayılan ağrı, eşlik eden diğer belirtilerle birlikte değerlendirildiğinde ciddi bir kalp-damar sorununun işareti olabilir" dedi.

Özdemir, ağrının şiddeti kadar başlangıç şeklinin, ne kadar sürdüğünün, eforla ilişkisinin ve beraberindeki belirtilerin de tanı açısından önemli olduğunu söyledi.

Soğuk terleme ve nefes darlığı eşlik ediyorsa dikkat

Göğüs ağrısıyla birlikte ortaya çıkan bazı şikâyetlerin acil değerlendirme gerektirebileceğini vurgulayan Özdemir, "Ağrıya nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, kusma, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma hissi eşlik ediyorsa durum hafife alınmamalıdır. Özellikle ağrı birkaç dakika içinde geçmiyor, giderek artıyor veya tekrar ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir" ifadelerini kullandı.

Kalp krizinde göğüs ağrısının çoğunlukla göğsün ortasında baskı veya sıkışma şeklinde hissedilebildiğini aktaran Özdemir, bazı hastalarda ise ağrının sırt, mide, çene veya kol bölgesinde daha belirgin olabileceğine dikkat çekti.

Her sırta vuran ağrı kalp krizi değildir

Sırta yayılan her göğüs ağrısının kalp krizi anlamına gelmediğinin altını çizen Özdemir, kalp ve damar hastalıklarının yanı sıra kas-iskelet sistemi sorunları, reflü ve bazı akciğer hastalıklarının da benzer şikâyetlere yol açabileceğini söyledi.

Bununla birlikte ani ve şiddetli başlayan, alışılmışın dışında seyreden göğüs ve sırt ağrısının kişinin kendi kendine değerlendirebileceği bir durum olmadığını belirten Özdemir, ayırıcı tanının hekim değerlendirmesiyle yapılması gerektiğini kaydetti.

"Ağrının geçmesini beklemeyin"

Kalp-damar hastalıklarında erken müdahalenin önemli olduğunu vurgulayan Özdemir, özellikle hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, obezite veya ailede erken yaşta kalp-damar hastalığı öyküsü bulunan kişilerin göğüs ağrısını daha dikkatli değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Özdemir, "Ani başlayan, şiddetli veya alışılmışın dışında bir göğüs ağrısı varsa ve bu ağrı sırta ya da başka bölgelere yayılıyorsa ‘geçer’ diye beklenmemeli. Özellikle eşlik eden nefes darlığı, terleme ve bulantı gibi belirtiler varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır" dedi.

Menemen İlçe Stadyumunda saat 19.00'da başlayan mücadele baştan sona kadar konuk ekip Kafkasspor'un üstünlüğü ile oynandı.
Karşılaşma da ilk gol sesi 18. dakikada geldi. Menemen FK kalesini ablukaya alan İnegöl Kafkasspor, Doğukan İnci ile öne geçti.
32. dakika ise ev sahibi ekip gole karşılık verdi. Duran toptan golü kaydeden isim Eyüp Poyraz oldu. 1-1
Dakikalar 32'yi gösterdiğinde ise Kafkasspor kalecisi Mustafa Güngör'ün defasında topla buluşan Doğukan İnci hem kendisinin hem de takımının 2. golünü kaydetti. İlk yarı bu skorla sona erdi.

Karşılaşmanın 2. yarısında da etkin olan taraf İnegöl Kafkasspor'du.
49. dakikada Onur Toroman'ın baskısı sonucu rakibi zorlayan İnegöl Kafkasspor, Musa Kaan Pehlivan'ın kendi kalesine attığı golle farkı 2'ye çıkardı. 1-3
Zeminin ağır olması nedeniyle sakatlıkların yaşandığı karşılaşma bu skorla sona erdi.
İnegöl Kafkasspor, İzmir Temsilcisi Menemen FK'yı yenerek tarihinde ilk kez oynadığı 2. ligin ilk maçında hanesine 3 puan yazdırdı.

Kaza, Akçakale ilçesine bağlı Koruklu Mahallesi’nde meydana geldi. Sürücüsünün ismi henüz belirlenemeyen 44 ABG 037 plakalı tarım işçilerini taşıyan minibüs, içinde su bulunan tahliye kanalına devrildi. İhbar üzerine olay yerine, AFAD, itfaiye, sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Kazada ilk yaralanan 15 kişi, 112 Acil Sağlık ekiplerince ambulanslarla kentteki hastanelere kaldırıldı. Yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Ayak tabanında topuk kemiğinden parmaklara kadar uzanan plantar fasyanın, ayağın yük taşıma ve basma işlevinde önemli rol oynayan güçlü bir bağ dokusu olduğunu belirten Prof. Dr. Koca, "Tekrarlayan mekanik zorlanmalar sonucunda bu dokuda mikro düzeyde hasarlanma, yıpranma, inflamatuvar değişiklikler ve ödem gelişebilir" dedi.

Uzun süre devam eden mekanik zorlanma ve plantar fasya üzerindeki çekme kuvvetlerinin, zaman içerisinde halk arasında "topuk dikeni" olarak bilinen kalkaneal spur oluşumuyla da ilişkili olabileceğini ifade eden Prof. Dr. İrfan Koca, "Her topuk ağrısı plantar fasiit değildir. Özellikle sabahları belirgin bel tutukluğu, eklem şişlikleri veya artrit yakınmaları varsa romatolojik hastalıklar da araştırılmalıdır. Yanma ve uyuşma gibi şikâyetlerde sinir sıkışmaları ve bel kaynaklı sorunlar. Aşil tendon problemleri, gut ve diğer ayak-topuk hastalıkları da ayırıcı tanıda değerlendirilmelidir" ifadelerine yer verdi.

Tedavide bütüncül yaklaşım önemli

Tedavi hakkında bilgi veren Dr. Koca, "Plantar fasiitte yalnızca ağrılı bölgeye odaklanmak yerine ayağın genel yapısı ve yük dağılımı değerlendirilmelidir. Ayak arkının yeterliliği, ayak tabanındaki anormal yüklenmeler, kilo, fasiyal gerginlik ve blokajlar, yürüme-basma özellikleri ve geçirilmiş ameliyatlar tedavi planında birlikte ele alınmalıdır. Tedavi hastanın özelliklerine göre şekillendirilmelidir. Ev egzersizleri, uygun ayakkabı ve tabanlık, manuel terapi ve fasiyal gevşetme uygulamalarının yanı sıra ESWT (şok dalga tedavisi), lazer ve fasiyal hidrodiseksiyon gibi yöntemlerden yararlanılabilir. Gerekli durumlarda nöral terapi, proloterapi ve PRP gibi uygulamalar da tedavi planına dahil edilebilir. Kök hücre ve eksozom uygulamaları ise uygun hastalarda tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebilir. Tedaviye dirençli seçilmiş vakalarda radyofrekans uygulanabilir. Steroid enjeksiyonları ise olabilecek yan etkiler ve tedaviye bağlı riskler göz önünde bulundurularak, her hasta için beklenen yarar ile ihtimal zarar arasındaki denge değerlendirilerek gündeme alınmalıdır. Şikayetlerin uzun sürdüğü, tedaviye yanıt vermeyen veya alışılmışın dışında seyreden durumlarda ise vücuttaki bazı hormon ve mineral dengesizlikleri de araştırılmalıdır. Bu amaçla D vitamini, tiroid ve paratiroid hormonları, kalsiyum ve fosfor düzeyleri başta olmak üzere gerekli kan tetkikleri yapılabilir. Gut hastalığı açısından da ürik asit düzeyi değerlendirilebilir. Plantar fasiitte amaç yalnızca ağrıyı azaltmak değil; ağrıya neden olan mekanik ve fasiyal faktörleri, gerektiğinde romatolojik, nörolojik ve metabolik nedenleri birlikte değerlendirerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktır" diye konuştu.

Kalp hastalıkları, tüm dünyada ölümlerin başlıca sebepleri arasında yer alıyor. Dikkate alınmayan kalp krizi belirtileri, ölümle sonuçlanabiliyor. Medicana Ataköy Hastanesi’nden Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören, kalp krizinde ilk belirtilerin hastadan hastaya değiştiğini ifade etti. Doç. Dr. Güngören, "Bazı hastalarda ilk belirti göğüs ağrısı iken bazı hastalarda nefes darlığı, bazı hastalarda ise bayılma, çarpıntı hissi olabiliyor. Büyük çoğunlukla hastalarda göğüs ağrısıyla başvuruları görüyoruz. Ama bazı yaşlı hastalar, şeker hastaları ve fiziksel nörolojik problemleri olan hastalarda bu ilk belirti kendini nefes darlığı ya da genel durumda birden bozulma şeklinde gösterebiliyor" dedi.

"Gerekli görülürse en geç 2 saat içinde anjiyo uyguluyoruz"

Hastaların çoğunlukla göğsün ön bölgesinden başlayarak kola veya sırta yayılabilen ağrıyla acile başvurduğunu belirten Doç. Dr. Fatih Güngören, "EKG’lerini değerlendiriyoruz. EKG’de ST elevasyonu dediğimiz bir durum görürsek, bu hastaların acil olarak anjiyografiye alınması ve sorumlu damardaki tıkanıklığa müdahale edilmesi gerekiyor. Bu süreçte hedef, hastanın mümkün olan en kısa sürede, ideal olarak ilk tıbbi temastan itibaren 120 dakika içinde uygun tedaviye ulaştırılmasıdır. Bazı hasta gruplarında ise EKG’de bu değişikliği göremeyebiliyoruz. Bu hastalarda klinik değerlendirme, seri EKG ve kan testleriyle takip süreci yürütülebiliyor" şeklinde konuştu.

"Farklı bir ağrı varsa bir an önce 112 aranmalı"

Kalp krizi belirtilerinin her zamankinden farklı ve yoğun şekillerde kendini gösterdiğini belirten Doç. Dr. Güngören, "Kalp krizinde hasta her zamankinden farklı bir durumda kendini hisseder. Bu ağrı her zamankinden farklı bir ağrı, göğüs ön bölgesinde yanma, göğse bir şey oturuyormuş gibi ya da sıkıştırma gibi bir his olabilir. Her zamankinden çok daha farklı bir ağrı, beraberinde terleme, bulantı hissi, kusma hissi olabiliyor. Hastalar yolunda gitmeyen bir şeyi kendinde fark ettiğinde bir an önce 112’yi araması ya da bir an önce hastaneye başvurarak tam bir temas kurması gerekiyor" dedi.

"Frank işaretiyle birlikte diğer belirtilere de bakmak gerekiyor"

Özellikle sosyal medyada sıkça gündeme gelen, kulak memesindeki çizginin kalp hastalığı habercisi olabileceği yönündeki iddialara da değinen Doç. Dr. Fatih Güngören, "Frank işareti" olarak adlandırılan bu çizgiyle ilgili şu bilgileri verdi:

"Yapılan bazı çalışmalarda, kalp damar hastalığı bulunan kişilerde kulak memesindeki ‘Frank işareti’ olarak adlandırılan diagonal çizginin daha sık görüldüğüne ilişkin bir korelasyon ortaya konmuş. Bu nedenle özellikle Frank işareti bulunan kişilerin, ‘Kalp-damar problemim var mı?’ veya ‘İleride kalp-damar problemi yaşar mıyım’ endişesiyle bir kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesinde fayda olabilir. Ancak her Frank işareti bulunan hastanın kalp damarlarında problem olduğu sonucunu çıkarmak doğru değil. Hasta bu nedenle başvurduğunda, eşlik eden hastalıklarını ve diğer risk faktörlerini bir bütün olarak değerlendiriyoruz. Bunun sonucunda ileri bir damar görüntüleme yöntemine ihtiyaç olup olmadığına karar veriyoruz. Her Frank işareti bulunan hastaya anjiyo ya da koroner BT anjiyografi yapılması gerektiğini söylemek doğru bir yaklaşım değil. Öncelikle kişinin kardiyovasküler risklerini ortaya koymak gerekiyor."

Hareketsiz yaşam, sigara ve alkol tüketimi önemli risk faktörleri

Kalp-damar hastalıklarında risk faktörlerinin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Fatih Güngören, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve ailede genç yaşta kalp krizi öyküsünün önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu söyledi. Sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve sedanter yaşam tarzının da kalp-damar sağlığını olumsuz etkileyebildiğini belirten Güngören, "Bunların hepsi bizim için önemli risk faktörleri. Kalp-damar hastalığı bulunan kişilerde bu risk faktörlerini daha sık görebiliyoruz. Dolayısıyla kişinin toplam kardiyovasküler riskini değerlendirirken bütün bu faktörleri birlikte ele almak gerekiyor" dedi.

"Stres hormonları kalp krizine yatkınlığı artırabiliyor"

Stresin kalp sağlığı üzerindeki etkisine de değinen Güngören, "Stres günlük hayatın bir parçası haline geldi. Stresin damarlar üzerindeki etkileri ve stres hormonlarının vücuttaki etkileri önemli. Adrenalin ve kortizol gibi stres hormonları tansiyonumuzu yükseltebilir, nabız sayımızı artırabilir. Damarlarımızda aterosklerotik bir plak varsa, yoğun stres ve buna eşlik eden fizyolojik değişiklikler bazı durumlarda plağın yırtılması ve pıhtı oluşumu gibi süreçlere katkıda bulunabilir. Bu nedenle stresi yönetmek kalp-damar sağlığı açısından da önemli" diye konuştu.

"Erkekler 40 yaşından sonra, kadınlar menopoz döneminde kontrollere başlamalı"

Düzenli kalp sağlığı kontrollerinin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Fatih Güngören, "Genel olarak önerimiz şu şekilde: Eğer ailede genç yaşta kalp krizi gibi bir risk öyküsü varsa bu kişileri 40 yaşını beklemeden değerlendirmek isteyebiliriz. Özellikle erken yaşta kalp-damar hastalığı öyküsü veya ailevi hiperkolesterolemi gibi durumlarda daha erken yaşlarda kontrol yapılması gerekiyor. Erkekler için genel olarak 40 yaşından sonra kardiyovasküler risk değerlendirmesi yapılmasını öneriyoruz. Kadınlarda ise menopoz dönemi ve sonrasında kalp-damar hastalıkları açısından risk faktörlerinin yeniden değerlendirilmesi önem taşıyor" diyerek sözlerini noktaladı.

Duygusal açlığın fiziksel açlıktan farklı olduğuna dikkat çeken Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, "Yoğun yeme isteği ortaya çıktığında yalnızca ’Ne yemek istiyorum’ sorusunu değil, ’Şu anda ne hissediyorum’ sorusunu da sormak önemlidir. Yoğun yeme isteği geldiğinde kendinize 15 dakika vermek, yiyeceklerin bulunduğu ortamdan uzaklaşmak, dişleri fırçalamak veya dikkati farklı bir aktiviteye yöneltmek isteğin şiddetinin azalmasına yardımcı olabilir" dedi.

Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, yeme bozukluklarının yalnızca beslenme alışkanlıklarıyla sınırlı olmadığını, kişinin duygusal dünyası ve psikolojik durumu ile yakından ilişkili olabileceğini belirterek, duygusal açlık ile fiziksel açlık arasındaki farklara ve yoğun yeme isteğiyle baş etme yöntemlerine ilişkin önemli bilgiler verdi.

"Yeme bozuklukları her yaşta görülebiliyor"

Yeme davranışının kişinin yaşamını ve sağlığını olumsuz yönde etkileyecek düzeyde bozulmasının, yeme bozukluğu olarak değerlendirildiğini söyleyen Psk. Yılmaz, "Pika, geri çıkarma (geviş getirme) bozukluğu, kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu, anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkanırcasına yeme bozukluğu başlıca yeme bozuklukları arasında yer alıyor. Yeme bozuklukları kadınlarda daha sık görülmekle birlikte kadın ve erkeklerde farklı yaş dönemlerinde ortaya çıkabiliyor" şeklinde konuştu.

"Yeme davranışında duyguların rolü büyük"

Yeme isteğinin yalnızca fiziksel açlıkla ortaya çıkmayabileceğine değinen Psk. Yılmaz şu bilgileri paylaştı:

"Stres, gerginlik, korku, üzüntü, depresif duygular, yorgunluk, yalnızlık, güvensizlik, öfke ve utanç gibi birçok duygu yeme davranışını etkileyebilir. Duygusal açlığın altında çoğu zaman kişinin yaşadığı yoğun duygular bulunabilir. Korku, öfke, gerginlik ve utanç gibi duygular, kişinin kendisini rahatlatmak amacıyla yeme davranışına yönelmesine neden olabilir. Bu nedenle aşırı yeme isteği ortaya çıktığında yalnızca ’Ne yemek istiyorum’ sorusunu değil, ’Şu anda ne hissediyorum’ sorusunu da sormak önemlidir."

"Duygusal açlık ve fiziksel açlık ayrılmalı"

Psk. Yılmaz, "Fiziksel açlık genellikle yavaş yavaş ortaya çıkar ve kişi farklı yiyecekler arasında bilinçli seçim yapabilir. Yemek yendiğinde ve doyma hissi oluştuğunda durmak mümkündür. Duygusal açlık ise çoğu zaman aniden ortaya çıkar, belirli yiyeceklere yönelik yoğun bir istek oluşturabilir ve kişi tok olsa dahi yemeye devam edebilir. Sonrasında suçluluk veya pişmanlık duyguları yaşanabilir" şeklinde konuştu.

"Yoğun yeme isteği geldiğinde dişlerinizi fırçalayın"

Yoğun yeme isteği geldiğinde insanların yiyeceklerin bulunduğu ortamdan uzaklaşarak dişlerini fırçalamaları gerektiğine değinen Pak. Yılmaz, "Aynı zamanda kısa bir yürüyüş yapmak veya dikkati farklı bir aktiviteye yöneltmek isteğin şiddetinin azalmasına yardımcı olabilir. Bu süreçte kendinize ’Gerçekten aç mıyım, yoksa şu anda bir duyguyla mı baş etmeye çalışıyorum’ sorusunu yöneltebilirsiniz" ifadelerine yer verdi.

"Aşırı yeme isteği bir uyarı olabilir"

Kimi zaman insan bedeninin ve ruhsal dünyanın insanlara bir şeylerin yolunda gitmediğini farklı yollarla anlattığını kaydeden Psk. Yılmaz, "Aşırı yeme isteği de bu işaretlerden biri olabilir. Kişinin kendisine ’Beni şu anda rahatsız eden ne var’ diye sorması, duygularını fark etmesi ve ihtiyaç duyduğunda destek alması önemlidir" diye konuştu

"Yeme bozuklukları tedavi edilebilir"

Yeme bozukluklarının tedavi edilebilir rahatsızlıklar olduğunu dile getiren Psk. Yılmaz, "Kişinin yaşadığı sorunları tek başına çözmeye çalışmak yerine gerektiğinde psikolog ve psikiyatri başta olmak üzere ilgili sağlık profesyonellerinden destek alması, tedavi sürecinin sağlıklı şekilde ilerlemesine yardımcı olur. Yeme davranışındaki belirgin değişikliklerin uzun sürmesi, kontrol edilemeyen yeme ataklarının yaşanması, yoğun yiyecek kısıtlamalarının uygulanması veya yemek sonrasında telafi davranışlarının görülmesi halinde profesyonel destek alınması önemlidir" ifadelerini kullandı

Almanya’da Frankfurt Havalimanı’nda çalışan 6 kişide sıtma tespit edildiği, hastalardan ikisinin hayatını kaybettiği bildirildi. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Müberra Hraloğlu, sıtmanın parazitlerin neden olduğu ve insana temel olarak enfekte Anopheles sivrisineklerinin ısırmasıyla bulaşan ciddi bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.

"Her sivrisinek ısırığı sıtma anlamına gelmez"

Almanya’daki vakaların kamuoyunda endişeye yol açabileceğini belirten Dr. Hraloğlu, "Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Her sivrisinek sıtma taşımaz ve her sivrisinek ısırığı sıtma anlamına gelmez. Hastalığın bulaşabilmesi için sıtma parazitini taşıyan enfekte bir Anopheles sivrisineğinin kişiyi ısırması gerekir. Almanya’da yaşanan olay da rutin bir bulaş zincirinden çok, enfekte bir sivrisineğin uçakla taşınmış olabileceğinin değerlendirildiği oldukça nadir bir durumdur" dedi.

Frankfurt’taki yetkililer de toplum geneli açısından riskin çok düşük olduğunu, insandan insana olağan bir bulaş zinciri beklenmediğini bildirdi.

"Ateşi grip diye geçiştirmeyin"

Sıtmanın ilk belirtilerinin birçok enfeksiyon hastalığıyla karışabileceğine dikkat çeken Hraloğlu, özellikle seyahat öyküsünün tanıda önemli olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"En sık görülen belirtiler arasında ateş, titreme, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, bulantı ve kusma bulunuyor. İlk dönemde grip benzeri bir tablo görülebildiği için hastalık gözden kaçabilir. Özellikle yakın zamanda sıtmanın görüldüğü bir bölgeye seyahat etmiş bir kişide ateş gelişmişse mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve seyahat öyküsü hekime bildirilmelidir."

"Seyahatten döndükten sonra da belirtilere dikkat"

Belirtilerin sivrisinek ısırığının hemen ardından ortaya çıkmayabileceğine işaret eden Dr. Hraloğlu, "Sıtmanın kuluçka süresi etkene göre değişebilir. Belirtiler çoğunlukla günler veya haftalar sonra başlayabildiği gibi bazı sıtma türlerinde daha geç dönemde de ortaya çıkabilir. Bu nedenle sıtmanın görüldüğü bir bölgeden dönen kişiler, aradan zaman geçmiş olsa dahi ateş geliştiğinde seyahat öykülerini doktorlarıyla mutlaka paylaşmalıdır" ifadelerini kullandı.

Hraloğlu, sıtma belirtilerinin çoğu vakada enfekte sivrisinek ısırığından yaklaşık 7-30 gün sonra başlayabildiği, bazı türlerde ise hastalığın daha geç ortaya çıkabileceği bildirildi.

Sivrisineklerden korunmak için şu önlemlere dikkat çeken Dr. Hraloğlu, "Özellikle akşam ve gece saatlerinde sivrisinek ısırıklarına karşı daha dikkatli olunmalı. Açıkta kalan cilt bölgelerinde uygun sivrisinek kovucu ürünler kullanılmalı. Uzun kollu kıyafetler ve uzun pantolon tercih edilmeli. Pencere ve kapılarda sineklik kullanılmalı. Riskli bölgelerde gerektiğinde sivrisinek cibinlikleri tercih edilmeli. Sıtmanın görüldüğü ülkelere seyahat öncesinde koruyucu ilaç gerekip gerekmediği konusunda sağlık profesyoneline danışılmalı" dedi.

"Erken tanı gecikmemeli"

Sıtmanın önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Hraloğlu, "Almanya’daki vakalar nadir bir bulaş biçimini göstermesi açısından dikkat çekici. Ancak asıl verilmesi gereken mesaj panik değil, farkındalık olmalı. Özellikle sıtma riski bulunan bölgelere seyahat eden kişilerde nedeni açıklanamayan ateş ve titreme varsa hastalık mutlaka akla gelmeli. Sıtmada erken tanı ve uygun tedavi, ağır hastalık ve ölüm riskinin azaltılmasında büyük önem taşıyor" diye konuştu.

12Bingölspor: Mızhat Burak Sarı, Mertan Caner Öztürk(Dk 60 Koray Yağcı) Hüseyin Öztürk, Kerem Çağatay(Dk 36 Muhammed Eren(Dk 84 Mehmet Çelik) Ahmet Furkan Özcan, Hasan Ayaroğlu, Cem Ekinci, Talha Bulut(Dk 83 Furkan Azak) Emirhan Çavuş(Dk 60 Baran Sarka) Serkan Yıldız, Berkay Muratoğlu
Sarı kartlar: Emircan Altıntaş(İnegölspor) Hasan Ayaroğlu, Muhammed Eren(Bingöl)
Kırmızı kart:
Goller: Koray Kılınç(İnegölspor) Koray Yağcı, Furkan Özcan, Görkem Demirel(Bingöl)
Maçtan önemli dakikalar
53'ncü dakikada gelişen İnegölspor atağında Emircan'ın ceza sahasına yaptığı ortaya yükselen Koray'ın kafa vuruşu ağlarla buluştu. 1-0
67'nci dakikada gelişen 12Bingölspor atağında ceza sahasında topla buluşan Koray'ın vuruşu ağlarla buluştu. 1-1
73'ncü dakikada gelişen Bingöl atağında ceza sahasına yapılan ortaya yükselen Furkan'ın kafa vuruşu ağlarla buluştu. 1-2
90+4'ncü dakikada gelişen İnegölspor atağında ceza sahasında topla buluşan Görkem'in vuruşu ağlarla buluştu. 2-2

Soruda adaylara, İnegöl’ün yöresel lezzetleri, gastronomi kültürü ve çeşitli etkinlikleri vatandaşlarla buluşturan festivalin hangi gün sona ereceği soruldu.

Şıklarda;

A) 4 Eylül Cuma

B) 5 Eylül Cumartesi

C) 6 Eylül Pazar

D) 7 Eylül Pazartesi

E) 8 Eylül Salı
ifadeleri yer aldı.

Doğru cevap: 6 Eylül Pazar

İnegöl Gastronomi Festivali, 4-5-6 Eylül 2026 tarihleri arasında Heykel Meydanı'nda düzenleniyor. Dolayısıyla KPSS sorusunun doğru cevabı C şıkkı: 6 Eylül Pazar oldu. İnegöl Belediyesi de festivalin 4-6 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirileceğini duyurmuştu.

Başkan Alper Taban'ın soruyu sosyal medya hesabından paylaşması ise İnegöl Gastronomi Festivali'nin, kentin tanıtımının yanı sıra KPSS sorusuna da konu olması açısından dikkat çekti. Taban'ın paylaşımında sorunun görseline yer verildi.

Kalp-damar hastalıkları dünyada ve Türkiye’de ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almayı sürdürürken, Medicana International Ankara Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Çiğdem Koca, kalp sağlığının korunmasında koruyucu sağlık hizmetlerine erişim ve sağlık okuryazarlığının yanı sıra kişisel risk faktörlerinin erken belirlenmesinin önemine dikkat çekti.

Medicana International Ankara Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Çiğdem Koca, kalp sağlığının korunmasında yalnızca tedaviye değil, risk faktörlerinin erken dönemde fark edilmesi adına koruyucu sağlık hizmetlerinin erişiminin önemini vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Kalp hastalıklarının yükünü azaltmak için yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yeterli değil. Koruyucu sağlık yaklaşımının güçlendirilerek risk faktörlerinin erken yaşlardan itibaren kontrol altına alınması ve toplumun sağlık okuryazarlığının artırılması gerekiyor. Tansiyon, kolesterol, diyabet, obezite, sigara kullanımı, hareketsizlik ve sağlıksız beslenme gibi değiştirilebilir risk faktörleri kontrol altına alındığında kalp-damar hastalıklarının yükünü önemli ölçüde azaltmak mümkün. Bir toplumun gelişmişlik düzeyi arttıkça insanların sağlık bilgisine erişimi, koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanma oranı ve sağlık davranışları da değişebiliyor. Ancak eğitim seviyesini tek başına belirleyici bir faktör olarak değerlendirmek doğru olmaz. Gelir düzeyi, sağlık hizmetlerine erişim, çalışma şartları, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite imkanları gibi pek çok unsur birlikte etkili oluyor. Dolayısıyla kalp-damar hastalıklarıyla mücadelede toplumun tamamına ulaşan koruyucu sağlık politikaları büyük önem taşıyor."

Gençlerde kalp krizinin ölümcül olmasında ihmal riski

Son yıllarda genç yaşta kalp krizi vakalarının daha fazla gündeme gelmesine ilişkin en önemli sebeplerden birinin tanıda gecikme olabileceğini belirten Uzm. Dr. Koca, "Genç bir kişinin göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya ani halsizlik gibi şikayetler yaşaması durumunda kalp hastalığı göz ardı edilmemelidir. Özellikle sigara kullanımı, ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü, yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet, obezite ve hareketsiz yaşam gibi risk faktörleri varsa daha dikkatli olunmalıdır. Genç yaşta kalp krizi görüldüğünde, hastanın ve çevresinin bunu beklememesi nedeniyle sağlık kuruluşuna başvuru gecikebilir. Bu da tedavinin başarısını etkileyebilecek önemli bir faktördür" şeklinde konuştu.

Kadın ve erkeklerde riskler farklı

Kalp hastalıklarının erkeklerde daha yaygın olduğuna ilişkin algının kadınlarda da hastalığın göz ardı edilmesine yol açabileceğini aktaran Uzm. Dr. Koca, "Kalp-damar hastalıkları hem kadınları hem erkekleri etkiliyor. Ancak riskin ortaya çıktığı yaş, risk faktörlerinin etkisi ve belirtilerin görülme biçimi cinsiyete göre farklılık gösterebiliyor. Kadınlarda özellikle menopoz sonrasında kardiyovasküler risk faktörlerinin daha yakından takip edilmesi gerekiyor. Bu nedenle kadınların kalp sağlığını yalnızca meme ve kadın hastalıklarına yönelik kontrollerle sınırlı tutmadan, kardiyovasküler sağlık açısından da değerlendirmeleri önemli. Erkeklerde kardiyovasküler riskler genellikle daha erken yaşlarda ortaya çıkabildiği için tansiyon, kolesterol, kan şekeri, kilo ve sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin düzenli olarak takip edilmesi önem taşıyor. Hem kadınların hem erkeklerin yaş ve kişisel risk faktörlerine uygun şekilde kalp sağlıklarını düzenli olarak değerlendirmeleri hayati" diye konuştu.

Kalbinizi korumak için belirti beklemeyin

Dışarıdan zinde ve sağlıklı görünen, sigara kullanmayan ve yüksek tansiyonu bulunmayan kişilerin de kalp krizi geçirebileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Çiğdem Koca, kişisel risk değerlendirmesinde dikkate alınması gereken parametrelere ilişkin de şunları kaydetti: "Kişinin ApoB, lipoprotein(a), trigliserit, HDL, hemoglobin A1c, açlık insülini ve C-reaktif protein gibi değerlerinin de kişisel risk profili doğrultusunda değerlendirilmesi önemli. Özellikle yüksek trigliserit ve düşük HDL düzeyleri metabolik sağlık açısından uyarıcı olabilir. Bunun yanında evde düzenli tansiyon ölçümü yapmak da çok değerli; çünkü hipertansiyon uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebiliyor. Unutmamalıyız ki kalp sağlığını korumak için önemli olan, herhangi bir şikayetin ortaya çıkmasını beklemek yerine kişisel risk faktörlerini erken dönemde belirlemek ve gerekli önlemleri zamanında almaktır."

Hakemler: Sinan Özcan, Kenan Özcan, Hasan Ata
İnegölspor
Harun Tekin, Oğuz Ceylan, Behzat Taha Dede, Mete Sevinç, Orhan Aktaş, Yusuf Tursun, Uğur Çetinkaya, Taha Recep Cebeci, Emirhan Altıntaş, Koray Kılınç, Hasan Hüseyin Acar
12Bingölspor Mızhat Burak Sarı, Mertcan Caner Öztürk, Hüseyin Öztürk, Kerem Çağatay(Dk 36 Muhammed Eren) Ahmet Furkan Özcan, Hasan Ayaroğlu, Cem Ekinci, Talha Bulut, Emirhan Çavuş, Serkan Yıldız, Berkay Muratoğlu
Sarı kartlar: Emircan Altıntaş(İnegölspor)
Kırmızı kart:
Goller: Koray Kılınç(İnegölspor)
Maçtan önemli dakikalar
53'ncü dakikada gelişen İnegölspor atağında Emircan'ın ceza sahasına yaptığı ortaya yükselen Koray'ın kafa vuruşu ağlarla buluştu. 1-0

"Bugün herhangi bir naaşımızı bulamadık"

Günün çalışmalarında yeni bir naaşa ulaşılamadığını açıklayan Üstel, "Bu doğrultuda bugün herhangi bir naaşımızı bulamadık. Ve o doğrultuda Alemdar gemisi ve Işın gemisi çalışmalarına devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Üstel, arama çalışmalarını yerinde görmek amacıyla helikopterle bölgedeki gemiye gittiklerini belirterek, "Biz yaklaşık iki saat önce helikopter ile gemiye vasıl olduk. Orada, yerinde de arama çalışmalarını gördük. Ve çalışmalar kesintisiz olarak 7/24 devam edecektir" diye konuştu.

554 metredeki enkaz için yeni çalışma

Arama çalışmalarının yanı sıra 554 metre derinlikte bulunan Filo Jet enkazının denizden çıkarılmasının mümkün olup olmadığı konusunda da çalışma yürüttüklerini açıklayan Ünal Üstel, kamuoyundaki soru işaretlerini ortadan kaldırmak istediklerini söyledi. KKTC Başbakanı Üstel, "Bu doğrultuda biz bir taraftan arama çalışmaları yaparken, bir taraftan da 554 metrede bu gemi enkazını yukarıya çıkartabilir miyiz diye, soru işaretleri kalmaması adına, Türkiye'de bu konuyla ilgilenen 5-6 tane ilgili firma var. Onlarla temasa geçtik" dedi.

Türkiye'den teknik uzmanlar geldi

Temasa geçilen firmaların teknik personellerini KKTC'ye gönderdiğini belirten Üstel, uzmanların TCG Alemdar'da inceleme yaptığını açıkladı. Ünal Üstel, "Onlar bu doğrultuda bize teknik adam gönderdiler. Alemdar gemisinden bu teknik çalışmayı yaptılar ve buradan yine Türkiye Cumhuriyeti'ne döndüler" ifadelerini kullandı.

Detaylı rapor yarın akşama kadar hazırlanacak

Yapılan teknik incelemenin ardından uzmanların rapor hazırlamaya başladığını belirten Üstel, söz konusu raporla 554 metre derinlikteki gemi enkazının çıkarılmasının mümkün olup olmadığının ortaya konulacağını söyledi.

Ünal Üstel, "Yarın akşama kadar bu enkazı oradan çıkarabilir miyiz, çıkaramaz mıyız soru işaretlerini ortadan kaldıracak detaylı bir rapor çıkarıyorlar" şeklinde konuştu.

"Raporu bizzat İstanbul'a gidip alacağım"

Hazırlanacak raporu bizzat teslim alacağını açıklayan KKTC Başbakanı Ünal Üstel, "O raporu ben bizzat yarın İstanbul'a gidip alıp, oradan Ankara'ya geçeceğim" dedi.

Ankara'da üst düzey değerlendirme

İstanbul'un ardından Ankara'ya geçeceğini belirten Ünal Üstel, raporun Başbakan Yardımcısı Fikri Ataoğlu ile en üst düzeyde değerlendirileceğini ifade etti. KKTC Başbakanı, "Ankara'da Sayın Başbakan Yardımcımız Fikri Ataoğlu'yla en üst düzeyde bunu görüşüp, değerlendirip, size gelip orada bu enkazı çıkarabilir miyiz, çıkaramaz mıyız diye kafanızda oluşan soru işaretlerini de ortadan kaldırmış olacağız" diye konuştu.

TCG Alemdar VE TCG Işın personeline teşekkür

Ünal Üstel, konuşmasının sonunda Filo Jet faciasının ardından sürdürülen arama çalışmalarına katılan Türk Deniz Kuvvetleri unsurları ve personele teşekkür etti. Ünal Üstel, "Bu doğrultuda ben bir kez daha Türkiye Cumhuriyeti'nden gelen Alemdar gemisinin personeline, yine ilk günden beri bizi yalnız bırakmayan Türkiye Cumhuriyeti'nin Işın gemisinin personeline, Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Milli Savunma Bakanı, Genelkurmay ve emeği geçen tüm kişilerimize, kurum ve kuruluşlarımıza buradan şahsım ve halkım adına teşekkür ederim" ifadelerini kullandı.

Şenlikte sihirbaz gösterisi, çocuk tiyatrosu ve Kahoot yarışması da büyük ilgi gördü. Geleneksel Türk tiyatrosunun önemli unsurlarından Karagöz-Hacivat gölge oyunu ise çocukların kahkahaları eşliğinde sahnelendi. Ailelerin de çocuklarıyla birlikte katıldığı etkinlikte gün boyunca renkli ve neşeli görüntüler yaşandı.

Nilüferliler, çocuklara yönelik düzenlenen şenlik nedeniyle Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Başkan Vekili Şahin Biba’ya teşekkür etti.

Yüksek noktalarda duran taraftarların görüntüleri amatör kameraya yansırken, yaşanan anlar dikkat çekti. Tehlikeli görüntüler izleyenleri de tedirgin etti.

Yol kenarındaki binada başlayan alevleri fark eden çevre sakinleri durumu vakit kaybetmeden yetkililere bildirdi. İhbar üzerine olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi.

Çiftçi tankerlerle müdahale etti

İtfaiye ekipleri alevlere tazyikli suyla müdahale ederken, mahalle sakinleri de yangının çevreye ve ağaçlık alanlara sıçramaması için adeta seferber oldu. Bir mahalle sakininin, traktörün arkasına bağlanan su tankeri üzerine çıkarak tazyikli suyla söndürme çalışmalarına destek vermesi dikkat çekti.

İtfaiye ekiplerinin ve vatandaşların ortak çabası sayesinde yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. Yangının çıkış nedeni ile ilgili inceleme başlatıldı.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Kazada yaralanan 2 yaya, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından yaralılardan biri hastaneye kaldırıldı, diğerinin ise tedavisi olay yerinde sürüyor.

Ünlü oyuncunun cenaze programı da netleşti. Serhat Kılıç’ın menajeri Tolga Çinkitaş, "Çok ani bir kayıp oldu. Çok üzgünüz. Sevenleri sürekli bize mesajlar atıyorlar. İstanbul’da da yarın Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde saat 12.00’da bir anma töreni düzenlenecek. Buraya tüm dostlarını bekliyoruz. Salı günü cenazemiz öğle namazında Ahmet Hamdi Akseki Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından Ankara’da defnedilecek" ifadelerini kullandı.

Olay, Kaynarca ilçesi Akbaşlı Mahallesi'nde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, R.E.'ye ait iki katlı evde henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Alevleri fark eden çevredekilerin ihbarı üzerine adrese Sakarya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı itfaiye aracı ve ekipleri sevk edildi. Olay yerine ulaşan ekiplerin hızlı müdahalesiyle yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. Soğutma çalışmalarının tamamlandığı yangında yaralanan yada dumandan etkilenen olmazken, evde maddi hasar oluştu.

Yangının çıkış sebebiyle ilgili inceleme başlatıldı.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.