İnternette satılan veya paylaşılan paket egzersiz programlarının herkes için uygun olamayacağını vurgulayan Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ulaş Serarslan, "Herkese uyan bir egzersiz yoktur. Mutlaka işi bir bilenden, uzmandan akıl alarak spora başlamak gerekiyor" diyerek sağlıklı yaşam için doğru bilinen yanlışlara dikkati çekti.

Sağlıklı yaşam için yapılan sporun, yanlış teknikler ve bilinçsiz yüklenme nedeniyle sakatlığa dönüştüğünü belirten uzmanlar, özellikle ısınmadan başlanan egzersizler ile kişiye uygun olmayan antrenman programlarının kas, bağ ve eklem yaralanmalarını artırdığına dikkat çekiyor.

VM Medical Park Kocaeli Hastanesinden Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ulaş Serarslan, günümüzde birçok kişinin sporu bilimsel kurallardan uzak, kulaktan dolma bilgilerle yaptığını söyledi. Serarslan, sporun kişiye özel planlanması gerektiğini, yaş, cinsiyet, kas gücü, eklem sağlığı ve aerobik kapasite dikkate alınmadan yapılan egzersizlerin ciddi sakatlıklara yol açabileceğini belirtti. Özellikle ısınmadan başlanan antrenmanlar, yanlış yüklenme ve yetersiz dinlenmenin sağlıklı olmak için yapılan sporu, tam tersine sağlık sorununa dönüştürebildiğini kaydetti.

"Sporun ilk ve birinci kuralı ısınma"

Spora başlamadan önce uygun ısınma ve esneme egzersizlerinin mutlaka yapılması gerektiğini belirten Serarslan, "Maalesef sporda yapılan en büyük hatalardan biri, hatta en önemlisi uygun ısınma ve esneme egzersizlerini yapmadan spora başlamak. Eğer bu kurala riayet etmeden egzersize başlarsak zaten gergin olan kaslarımız spor sırasında daha da zorlanıyor ve çok daha fazla hasar görme ihtimaline maruz kalıyor. Bu yüzden sporun ilk ve birinci kuralı, başlamadan önce uygun ısınma egzersizlerini belirli bir süre yapmak, daha sonra sportif faaliyetlere geçmektir. Vücudu spora başlamadan önce birdenbire zorlamamamız lazım. Önce hafif hareketlerle, yavaş egzersizlerle başlayarak, yüksek ağırlıkların altına girmeden, ani zorlayıcı hareketler yapmadan sadece vücudu ısıtmaya yönelik hafif egzersizlerle başlanmalı. Kasların esnekliğini kazandığını hissettikten sonra daha ağır egzersizlere geçmek gerekiyor. Aksi halde kaslar ve eklemler çok daha kolay şekilde sakatlanabiliyor" dedi.

"Kaslar özellikle dinlenirken ve dinlenme halinde gelişir"

"Yanlış antrenman" kavramının yalnızca hareketlerin hatalı yapılmasından ibaret olmadığını söyleyen Serarslan, "Yanlış antrenman derken sadece teknik yanlıştan söz etmemiz mümkün değil. Sağlıklı spor, birçok faktörün bir araya gelmesiyle yapılan bir şey. Antrenmanın süresi, yoğunluğu, güç egzersizlerinde kaldırılan ağırlıklar, bunların hepsini tedrici olarak artırmak gerekiyor. Düşük yoğunluktan başlayıp haftalar içerisinde yavaş yavaş artırarak güç kazandıkça zorlamayı artırmak gerekir. Bu kurallardan bir tanesini bile atlamak, o egzersizin yanlış yapıldığı anlamına gelebilir. Doğru bilinen yanlışlardan bir tanesi, ne kadar yoğun egzersiz yaparsak kaslarımızın o kadar gelişeceği yönündedir ama bu yanlış. Kaslar özellikle dinlenirken ve dinlenme halinde gelişir. Her egzersiz sırasında kaslarımızda ödem, mikro yırtıklar ve laktik asit birikimi gibi bazı fizyolojik değişiklikler oluyor. Eğer biz vücuda ve kaslara bu dinlenme fırsatını tanımazsak, daha çok hasar oluşur ve tam tersine beklediğimiz faydayı değil zararlı etkileri görmüş oluruz" diye konuştu.

"Her gün antrenman yapmak genelde çok uygun bir yaklaşım değil"

Özellikle profesyonel olmayan bireylerde her gün spor yapmanın doğru bir yaklaşım olmayabileceğini kaydeden Serarslan, ağır geçen antrenmandan sonra en az 24 saat dinlenilmesi gerektiğine dikkati çekti. Op. Dr. Ulaş Serarslan, "Eğer profesyonel sporcu değilseniz, sporu sadece sağlık ve hobi amaçlı yapıyorsanız her gün antrenman yapmak genelde çok uygun bir yaklaşım değil. Biz haftada iki ya da üç gün antrenmanı öneriyoruz. İnsanlar bazen ne kadar fazla yaparlarsa o kadar iyi sonuç alacaklarını düşünüyor ama vücudun toparlanması için yeterli süre tanınmazsa sakatlık kaçınılmaz hale geliyor" şeklinde konuştu.

"Sosyal medya sağlıklı spor için bazen tuzak olabiliyor"

İnternet ve sosyal medyada görülen her egzersiz programının doğru kabul edilmemesi gerektiğine de dikkati çeken Serarslan, şöyle devam etti:

"En büyük yanlışlarımızdan biri de sosyal medyada veya internette gördüğümüz şeyleri doğru olarak kabul edip hemen uygulamaya geçmek. Halbuki sosyal medya sağlıklı spor için bazen tuzak olabiliyor. Orada gördüğümüz ağır antrenmanlar, öncesi-sonrası paylaşımları ya da paket programlar bizi yanıltabiliyor. Bir kişi için uygun olan program sizin için uygun olmayabilir. Bu yüzden gördüğümüz her şeyi doğru kabul etmeyip mutlaka işi bir bilenden, uzmandan akıl alarak spor yapmak gerekiyor. Egzersiz tamamen kişiseldir. Her kişinin fizyolojisi, vücut yapısı farklıdır. Sosyal medyada ve internette gördüğünüz paket programlar biri için uygunken sizin için uygun olmayabilir. Vücut yapınız, cinsiyetiniz, yaşınız, o anki aerobik kapasiteniz, kas gücünüz, eklem sağlığınız; bunların hepsi sizin için uygun egzersizi belirlemek adına göz önünde bulundurulması gereken faktörlerdir. Herkese uyan bir egzersiz yoktur. Egzersiz mutlaka kişiye özel planlanmalı ve ona göre uygulanmalıdır."

En sık görülen yaralanmalar diz ve tendonlarda

Klinik pratikte en sık karşılaştıkları spor yaralanmalarına da değinen Serarslan, özellikle halı sahada yapılan futbolun sakatlık riskini artırdığını belirterek, "Bizim klinik pratiğimizde en sık karşılaştığımız sakatlıkları birkaç gruba ayırabiliriz. Birincisi ani travmayla gelişen akut yaralanmalar, ikincisi ise zamanla tekrarlayan zorlanmalara bağlı oluşan kronik problemler. En çok karşılaştığımız akut travmalar arasında diz yaralanmaları, ön çapraz bağ yaralanmaları, menisküs yaralanmaları, kas travmaları, kas yırtıkları, omuz çıkıkları, omuz bağ ve kas yırtıkları ile özellikle aşil tendon yaralanmaları yer alıyor. Türkiye’de halı sahada futbol çok yaygın ama bu zemin sakatlık açısından da çok riskli bir alan oluşturuyor" ifadelerini kullandı.

"Vücut sakatlıktan önce mutlaka uyarı verir"

Zamanla gelişen sakatlıklarda vücudun önceden sinyal verdiğini de ifade eden Serarslan, "Bu bahsettiğim tabii akut, ani gelişen travmalar değil; daha çok zamanla gelişen sakatlıklarda vücut mutlaka size bir uyarı verir. Bu genelde ağrı şeklinde olur. Bazen bu ağrıya şişlikler, kas krampları ve kas sertlikleri de eşlik eder. Eğer bir eklemde veya vücudun herhangi bir yerinde dinlenmeye rağmen geçmeyen ağrı, şişlik ya da istirahat halinde ağrı oluyorsa mutlaka bu uyarıyı dikkate alıp bir uzmana danışmak gerekir" dedi.

"Sakatlığa rağmen spora devam etmek geri dönüşsüz sonuçlar doğurabilir"

Küçük görülen sakatlıkların ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizen Op. Dr. Serarslan, sakatlık varken spora devam etmenin hem amatör hem de profesyonel sporcularda ciddi sonuçlar doğurabildiğini söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı:

"Bazen insanlarımız maalesef ufak sakatlıkları göz ardı edebiliyorlar. Sakatlıklara rağmen spora devam etmek geri dönüşsüz bazı sonuçlara yol açabiliyor. Bu konuda sadece amatör spor yapanlardan bahsetmiyorum, elit düzeyde, profesyonel düzeyde bu sporu yapanlar da bazen aynı hatayı tekrarlayabiliyorlar. Hatta yakın zamanda dünyada ses getiren ciddi bir sakatlık oldu. Kış olimpiyatlarında dünyaca ünlü kayakçı Lindsey Vonn, ön çapraz bağı kopuk olduğu halde özel bir dizlikle olimpiyatlarda yarışmaya karar verdi. Dünyanın en elit sporcularından biri olmasına rağmen maalesef yarışmanın ilk metrelerinde ciddi bir kaza yaparak çok ciddi parçalı bir kırıkla karşılaştı. Yani bu her zaman sadece amatör sporcuların başına gelen bir şey değil, profesyonel sporcular da bazen bu hatalara düşebiliyorlar. İşte burada aşırı hırs, aşırı ego gibi şeyler devreye giriyor. Bu nedenle sakatlık varken spora devam etme konusunda çok ciddi önlemler almak lazım."

Hashimoto hastalığı ve belirtileri

Prof. Dr. İbrahim Şahin sözlerine, "Halsizlik, yorgunluk ve üşüme bu hastalığın belirtisi olabilir" diyerek başladı ve süreci şu şekilde detaylandırdı:

"Bağışıklık sistemi tarafından üretilen ve en önemlisi Anti-TPO olan antikorlar, tiroid bezini yabancı olarak algılar ve hasara uğratır. Bu süreçte tiroid hücreleri zamanla zarar görür, bez küçülür ve fonksiyon kaybı gelişir. Hastalık genellikle yavaş ve sinsi ilerler. Erken dönemde belirtiler hafif olabilir ve başka hastalıklarla karıştırılabilir. Hastalığın en sık görülen belirtileri şunlardır: Halsizlik ve yorgunluk, üşüme, kilo alma, kabızlık, saç dökülmesi, cilt kuruluğu, konsantrasyon güçlüğü ve motivasyon düşüklüğü. Hashimoto tiroiditi, ilerleyen dönemlerde şu belirtilerle kendisini gösterebilir: Ses kalınlaşması, yüzde şişlik, adet düzensizliği, nabızda yavaşlama, kaş dökülmesi, nedensiz kilo artışı, depresif ruh hali veya kısırlık."

Erken teşhis kalp damar hastalığı riskini de azaltabiliyor

Erken teşhisin önemine değinen Prof. Dr. İbrahim Şahin "Erken teşhis, Hashimoto hastalığının yönetiminde kritik bir rol oynar. Zamanında tanı konulduğunda hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir ve hipotiroidi gelişmeden hasta düzenli olarak izlenebilir. Ayrıca erken müdahale ile kalp ve damar hastalıkları riski azaltılabilir; metabolizma ve üreme sağlığı korunabilir. Özellikle gebelik planlayan ya da gebe olan kadınlarda erken teşhis, hem anne hem de bebek sağlığı açısından önemli avantajlar sağlar" dedi.

Hastaya özel tedavi ömür boyu sürebilir

Tedavi yöntemleri hakkında bilgi veren Şahin, ifadelerini şu şekilde sürdürdü:

"Hashimoto hastalığında tedavi, eksik olan tiroid hormonunun yerine konmasına dayanır. Bu tedavi kişiye özel olarak planlanır ve çoğu hastada uzun süreli, genellikle ömür boyu devam eder. Vitamin ve mineral kullanımı ise her hasta için rutin olarak önerilmez. Ancak eksiklik tespit edilmesi durumunda D vitamini, B12, selenyum, çinko ve demir gibi destekler mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Genel olarak Hashimoto hastalığı, erken tanı ve düzenli takip ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Uygun tedavi ve sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde hastaların yaşam kalitesi korunabilir."

Sebze ağırlıklı beslenmek Hashimoto tiroiditi riskini azaltır

Son olarak yaşam tarzı değişikliklerine dikkat çeken Prof. Dr. İbrahim Şahin, şu önerilerde bulundu:

"Hashimoto tiroiditi, uzman doktor kontrolünde yaşam değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Glutensiz diyet yaklaşımı her hastada gerekli olmayabilir; ancak eşlik eden bir çölyak hastalığı veya gluten duyarlılığı varsa uygulanmalıdır. Hastalıktan korunmak ve süreci yönetmek için şu öneriler etkili olabilmektedir: Sebze ağırlıklı beslenmek, yeterli protein ve sağlıklı yağ tüketmek, işlenmiş gıdalardan kaçınmak, aşırı iyot tüketiminden uzak durmak, şeker ve rafine karbonhidratları azaltmak, tütün ve türevi ürünleri kullanmamak, stres yönetimine dikkat etmek, düzenli uyku alışkanlığı oluşturmak ve gereksiz takviyelerden kaçınmak."

"Beynin yeterli oksijen alamamasıyla ilgili"

Uyku apnesinin, kişinin uyku sırasında nefesinin geçici olarak durması anlamına geldiğini belirten Özkaya, bu durumun beyin ve vücutta tekrarlayan oksijen yetersizliğine neden olduğunu söyledi. Horlamanın toplumda çoğu zaman hafife alındığını ifade eden Özkaya, "Yüksek sesli horlama aslında kişinin nefes almakta zorlandığının bir göstergesidir. Bu durum, beynin yeterli oksijen alamamasıyla ilgilidir" diye konuştu.

Obstrüktif uyku apnesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Özkaya, kandaki oksijen seviyesinin düşmesinin (hipoksemi) kalp ritminde hızlanma ve tansiyon yükselmesine neden olabileceğini belirtti. Bu değişimlerin kalp krizi riskini artıran önemli faktörler arasında yer aldığını kaydeden Özkaya, "Uyku apnesi damar yapısını bozarak plak oluşumuna ve ani kalp ölümü riskine zemin hazırlayabilir" ifadelerini kullandı.

Belirtilere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Özkaya, şu uyarılarda bulundu: "Eğer eşiniz uykuda horluyor, nefesi zaman zaman duruyor ve ardından gürültüyle nefes alıyorsa; gündüzleri sık sık uyukluyor, kendini yorgun ve halsiz hissediyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır."

Uzmanlar, erken teşhis ve tedavinin hem yaşam kalitesini artırdığını hem de kalp-damar hastalıkları riskini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre aşı ile önlenebilir hastalıklar her yıl milyonlarca insanın hayatını tehdit etmeye devam ederken, aşı uygulamaları sayesinde her yıl 3,5 ila 5 milyon ölümün önüne geçiliyor. Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı verileri, aşılama programlarının çocukluk çağı hastalıklarında ciddi düşüş sağladığını, ancak erişkin aşılamasında farkındalığın hâlâ istenilen düzeyde olmadığını ortaya koyuyor.

"Hastalık gelmeden koruyor"

Aşı Haftası dolayasıyla açıklamalarda bulunan Uzm. Dr. İrem Altunoluk, aşıların hastalık yapma gücü azaltılmış ya da etkisiz hale getirilmiş mikroorganizmalar sayesinde bağışıklık sistemini önceden hazırladığını belirterek, "Bağışıklık sistemi, aşı sayesinde mikrobu tanır ve gerçek karşılaşmada çok daha hızlı ve güçlü yanıt verir. Bu da hastalığın ya hiç ortaya çıkmamasını ya da çok hafif geçirilmesini sağlar" dedi.

Tek doz yeterli olmayabilir

Altunoluk, bazı aşıların neden tekrarlandığına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Bağışıklık zamanla zayıflayabilir. Bu nedenle hatırlatma dozlarıyla koruyuculuğun sürdürülmesi gerekir. Ayrıca grip gibi bazı virüsler sürekli değiştiği için aşıların güncellenmesi de önemlidir."

Toplumda sıkça sorulan konulara da değinen Altunoluk, birden fazla aşının aynı anda yapılmasının güvenli olduğunu vurgulayarak, "Bağışıklık sistemi aynı anda birçok tehditle baş edebilecek kapasitededir. Bu uygulama, özellikle yoğun yaşam temposunda aşıların aksatılmaması açısından büyük avantaj sağlar" diye konuştu.

Asıl risk aşısızlık

Aşıların yan etkilerine ilişkin yanlış algılara da dikkat çeken Altunoluk, en sık görülen etkilerin hafif ve geçici olduğunu belirtti. Altunoluk, "Aşı yerinde ağrı, hafif ateş ve halsizlik gibi etkiler kısa sürede geçer. Ciddi yan etkiler ise son derece nadirdir. Buna karşılık aşıyla önlenebilen hastalıkların yol açabileceği komplikasyonlar çok daha ağırdır" dedi.

Erişkin aşılaması göz ardı edilmemeli

Çocukluk çağı aşılarının büyük ölçüde tamamlandığını ancak erişkin aşılarının ihmal edildiğini belirten Altunoluk, özellikle kronik hastalığı olanlar, ileri yaş grubu ve bağışıklığı zayıf bireyler için aşının kritik olduğunu vurguladı. Altunoluk, "Aşı sadece çocuklar için değildir. Erişkin dönemde de bağışıklığın korunması, ciddi hastalıkların ve hastaneye yatışların önlenmesi açısından büyük önem taşır. Aşılar, modern tıbbın en etkili koruyucu yöntemlerinden biridir. Hem kendiniz hem de toplum sağlığı için aşı takviminizi ihmal etmeyin" ifadelerini kullandı.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada, ilk belirlemelere göre 4 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

Sigaranın akciğer dokusuna doğrudan zarar verdiğini ve duman içerisinde çok sayıda kanserojen madde bulunduğunu ifade eden Metintaş, "Akciğer kanseri vakalarının büyük genellikle en önemli risk faktörü sigaradır" uyarısında bulundu.

"Sigara bırakıldığında risk azalıyor"

Sigaranın bırakılmasıyla birlikte vücudun kendini onarmaya başladığını vurgulayan Metintaş, "Uzun yıllar sigara kullanılmış olsa bile bırakıldıktan sonra akciğer kanseri riski zamanla azalmaya başlar. Bu nedenle sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir. Erken bırakılan her yıl, sağlık açısından önemli kazanç sağlar" diye konuştu.

"Sigara dışında da risk oluşturan etkenler var"

Akciğer kanserinin yalnızca sigaraya bağlı gelişmediğini, bazı çevresel faktörlerin de hastalık riskini artırdığını söyleyen Metintaş, "Sigara en önemli etkendir ancak tek neden değildir. Özellikle asbest, hava kirliliği ve radon gazı gibi çevresel faktörler de akciğer kanseri gelişiminde rol oynayabilir. Sigara ile bu etkenlerin bir araya gelmesi riski daha da artırır" ifadelerini kullandı.

"Kentsel dönüşüm ve hava kirliliğine dikkat"

Şehir yaşamında hava kirliliğinin giderek büyüyen bir sağlık sorunu haline geldiğini belirten Metintaş, "Özellikle ince toz parçacıkları akciğerlerin en uç bölgelerine kadar ulaşabilir. Ayrıca gerekli önlemler alınmadan yapılan yıkım ve söküm çalışmaları sırasında ortaya çıkan tozlar da risk oluşturabilir" dedi.

"Topraktan gelen radon gazı da tehlikeli"

Doğal radyasyon kaynağı olan radon gazının bazı bölgelerde yüksek seviyelerde bulunabileceğini belirten Metintaş, özellikle zemin ve bodrum katlarda oturanların dikkatli olması gerektiğini kaydederek "Radon gazı renksiz ve kokusuz olduğu için fark edilmez. Ancak uzun süre maruziyet akciğer kanseri riskini artırabilir. Bu nedenle yeni yapılarda zemin ölçümleri yapılması ve gerekirse havalandırma sistemleri kurulması önemlidir" dedi.

"Bu belirtileri hafife almayın"

Risk grubunda bulunan kişilerin bazı şikayetleri önemsemesi gerektiğini vurgulayan Metintaş, "Öksürüğün karakter değiştirmesi, öksürükle kan gelmesi, yeni başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, hırıltılı solunum, iştahsızlık, kilo kaybı ve açıklanamayan halsizlik varsa mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır" diye konuştu.

"Biyopsiden korkmayın, geç kalmayın"

Toplumda biyopsi ile ilgili yanlış inanışların bulunduğunu belirten Metintaş, "Akciğerden parça alınırsa kanser yayılır düşüncesi tamamen yanlıştır. Bu yanlış inanış tanının gecikmesine ve hastalığın ilerlemesine neden olabilir. Erken tanı hayat kurtarır" dedi.

"Tedavide umut veren gelişmeler var"

Akciğer kanseri tedavisinde son yıllarda büyük ilerlemeler yaşandığını ifade eden Metintaş, "Kemoterapi, akıllı ilaçlar, immünoterapi, gelişmiş radyoterapi yöntemleri ve robotik cerrahi sayesinde bugün çok daha başarılı sonuçlar alıyoruz. Artık tedavi standart değil, kişiye özel planlanıyor" dedi.

Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, akciğer kanserinde başarının anahtarının erken tanı ve farklı branşların birlikte çalıştığı multidisipliner yaklaşım olduğunu sözlerine ekledi.

Modern tıbbın en büyük başarılarından biri olan aşılar, günümüzde bazı kanser türlerini tamamen önlenebilir hale getiriyor. Bunların başında ise rahim ağzı kanserine yol açan İnsan Papilloma Virüsü (HPV) geliyor. Genellikle hiçbir belirti vermeden vücuda yerleşen bu virüs, erken önlem alınmadığında ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Mesut Polat, 24-30 Nisan Dünya Aşı Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, aşılamanın kanserle mücadeledeki gücüne dikkat çekti.

Sadece rahim ağzı kanseriyle sınırlı değil

HPV’nin başta rahim ağzı kanseri olmak üzere, orofaringeal, penil ve anal kanserlerde de etkili olduğunu dile getiren Prof. Dr. Polat, "HPV’nin kansere yol açan 15 tipi var. Günümüzde kullanılan aşılar bu tiplerden 7’sine karşı koruma sağlıyor ve bu 7 tip, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 90’ından sorumlu. Çoğu zaman belirti göstermeyen HPV ancak düzenli taramalar yapılırsa tespit edilebiliyor. 21 yaşından itibaren düzenli taramalar başlıyor. 25 yaşına kadar 3 yılda bir smear testi, 29 yaşına kadar yine 3 yılda bir smear ile devam ediyor. 29 yaşından sonra ise 5 yılda bir HPV testi ile birlikte smear yapılması gerekiyor. Ancak HPV pozitifliği saptanırsa takip protokolü değişebiliyor" diye konuştu.

Aşı 9’lu koruma sağlıyor

HPV aşısının dünya genelinde 9’lu olarak bulunduğunu kaydeden Prof. Dr. Polat, aşılama şemalarını şöyle özetledi: "9-14 yaş arasında olanlara 0-6 ay aralıklarla 2 doz, 15 yaş ve sonrasında ise 0-2-6 ay olacak şekilde 3 doz aşı uygulanıyor. Aşının en yüksek koruyuculuğu cinsel aktivite başlamadan önce sağlanıyor ama ileri yaşlarda da koruyuculuğu devam ediyor."

Düzenli kontroller ihmal edilmemeli

Her kadının cinsel aktiviteye başladıktan sonra mutlaka rahim ağzı ile ilgili düzenli kontrollerini yaptırması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Polat, "Doktorun önerdiği aralıklarla smear ve HPV testi yaptırmak büyük fayda sağlar. Aşı ve tarama birlikte uygulandığında rahim ağzı kanserinden korunmada çok güçlü bir kalkan oluşturur" ifadelerini kullandı.

Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Eğitim Sorumlusu Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer de sendroma ilişkin bilgi verdi, tanı ve tedavi süreçlerine ilişkin konuştu. Doç. Dr. Ketenci Gencer, önemli uyarılarda bulundu.

"Kesin bir tedavisi yok, şikayete yönelik tedavi planlıyoruz"

‘PCOS dediğimiz, polikistik over sendromu, metabolik bir hastalık’ diyerek sözlerine başlayan Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, "Altta yatan insülin direnci, artmış bir androjen yükü yani kıllanma, sivilcelenme yapan hormonların baskınlığı. Farklı yaş grubunda farklı şikayetlerle geliyorlar. Adölesan döneminde daha çok kıllanma, adet düzensizliği ya da kilo artışıyla hastalar başvururken üreme çağındaki hastalar bir tık daha kısırlık problemleriyle gelebiliyor. Tanı için Rotherham Kriterleri’ni kullanıyoruz. 3 kriter var, ultrasonda gördüğümüz küçük küçük tamamiyle olgunlaşamamış çok sayıda yumurtacığın olması, 2’ncisi artmış sivilcelenme, kıllanma, 3’üncü düzensiz adet görme. 3 kriterden 2’si söz konusu olduğunda tanı koyabiliyoruz. Kesin bir tedavisi yok, şikayete yönelik tedavi planlıyoruz, kişiye özel bir tedavi söz konusu. Özellikle altta yatan insülin direnci çok önemli. Bu durum direnç sebebiyle hastalarda ilerleyen dönemlerde şeker hastalığı olma ihtimalinin yüksek olduğunu bize söylüyor ve aynı zamanda gebelik döneminde gebeliğe bağlı şeker, hipertansiyon bu hastalarda daha sık karşılaştığımız durumlar. Hastayı daha komplike gebelikler bekliyor olabilir. Bunlardan kaçınmak için kilo vermek, hayat tarzı değişikliği, beslenme düzeni, Akdeniz diyeti gibi bu tarz tedaviler ya da insülin hassasiyeti için bazı ek tedaviler, medikal tedaviler verebiliyoruz" şeklinde konuştu.

"PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz’ gibi bir durum söz konusu değil"

‘PCOS’lu hasta tüp bebek tedavisine gittiyse çok yüksek ihtimalle gebe kalıyor’ diyen, sendromla ilişkili olabilecek hastalıklara yönelik konuşan Doç. Dr. Ketenci Gencer, "İlerleyen dönemde özellikle insülin direncine bağlı diyabet, diyabetin bütün sebep olduğu hastalıklar, kalp hastalığı, hipertansiyon gibi durumlar. Bu hastalarda östrojen fazlalığı söz konusu olduğu için ilerleyen dönemlerde endometrium yani rahim iç duvarının kanseri, meme kanseri gibi durumlar bir miktar daha fazla. Düzgün takibin çok önemli olduğu hasta grubu. Eğer bir hasta tanı aldıysa üreme ile ilgili problem yaşayabilir ama hiçbir zaman ‘PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz’ gibi bir durum söz konusu değil. Önemli olan, yumurtlamayı baskılayan insülin direnci ya da her neyse onu yenebilmek. Yenebilirsek hayat tarzı değişiklikleri olabilir ya da herhangi bir ilaç insülin hassasiyetini arttıran bir ilaç da olabilir. Bu tarz tedavilerden sonra yumurtlamayı sağlayabilirsek kişi spontane yollarla gebe kalabilir. Yumurta çatlatma tedavileri deneyebiliriz ya da bu da olmadıysa tüp bebeğe gidebilir. Tüp bebek tedavisinde bu hastaların gebe kalma şansı diğer hasta grubuna göre daha yüksek" dedi.

"PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz’ gibi bir durum söz konusu değil"

Sendromun sıklığına yönelik konuşan Doç. Dr. Ketenci Gencer, "Türkiye’deki oranlarla yurt dışındaki oranlar hemen hemen benzer. Yaklaşık her 10 kadından biri, yani yüzde 10- 13 gibi bir oran söz konusu, sık karşılaştığımız bir durum. Yılda bir kadın doğum muayenesi yeterli ancak 45-50 yaş bandında anormal, fazla miktarda adet kanaması olduğunda asla bu belirti göz ardı edilmemeli, mutlaka kadın doğum hekimine gidip tanı, takip, tedavi yöntemlerine bir an önce başvurulmalı. Memeyle ilgili durumlar çok önemli, 40 yaşından sonra standart tarama prosedürü söz konusu ama bu hastalarda bir tık erken başlanabilir. Kadınlar kendi meme muayenelerini yapmalı, her muayenede memeyi 4 kadrana bölerek kişi her kadranı eliyle muayene ederek eline gelen herhangi bir kitle söz konusuysa acilen hekime başvurmalı. İnsülin direncini kırmanın en önemli yollarından birisi kilo vermek, kilo verdiği zaman bazı hasta gruplarında hatta birçoğunda kilo vermek bile tek başına yumurtlamayı geri getirebilir, kişinin spontane gebe kalmasını sağlayabilir. Poliklinikte en sık karşılaştığımız hasta grubu, polikistik over sendromu. Önemli olan, var olan durumun farkında olmak, gerekli olan takipleri, kontrolleri yapmak. Eğer bir kişi PCOS ise ailesinde de diyabet hipertansiyon, kalp hastalığı gibi durumlar varsa bununla alakalı daha temkinli davranmak, yıllık rutinlerini yaptırmak, hekim takibinde olmak önemli. Özellikle aile hekimlerimiz çok güzel takip ediyorlar. ’PCOS var diye çocuk olmaz’ diye bir durum söz konusu değil. İnfertilite tedavisinde basamak basamak gittiğimizde en son basamak, tüp bebek tedavisidir. Tüp bebek tedavisinde de en faydalanan grup poliskistik over sendromlu hasta grubudur. Çocuk sahibi olamama gibi bir durum çok söz konusu değil"

Kongrede üç başkan adayına da söz verilirken, adaylar delegelere hitap ederek projelerini anlattı. Konuşmaların ardından oy kullanma işlemine geçildi. Saat 17.00’de sandıkların kapanmasının ardından oy sayım işlemi tamamlandı.

Seçim sonuçlarına göre mevcut başkan Fahrettin Bilgit, toplam 544 oy alarak yeniden BESOB Başkanı seçildi. Rakiplerinden Erhan Çelebi 141 oy alırken, Sadi Aydın ise 41 oyda kaldı. Genel kurulda kullanılan toplam 728 oyun 2’si geçersiz sayıldı.

Sandık sonuçlarına göre Bilgit, birinci sandıkta 264, ikinci sandıkta ise 280 oy aldı. Erhan Çelebi’ye birinci sandıktan 61, ikinci sandıktan 80 oy çıkarken, Sadi Aydın birinci sandıkta 21, ikinci sandıkta 20 oy aldı.

Seçimlerde İnegöllü odaların da desteklediği Fahrettin Bilgit, yeniden başkan seçilerek güven tazeledi.

İnegöl Şoförler ve Otomobilciler Odası Bahattin Korkmaz Başkan vekili, İnegöl Elektrikçiler Odası Başkanı Fatih Aşkın ise yönetimde yer aldı.

Kaza, Kırklareli merkez Karacaibrahim Mahallesi Mustafa Kemal Bulvarı Karagöz Heykeli’nin önündeki yaya geçidinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, dün gece saat 22.00 sıralarında yolun karşısına geçmeye çalışan 70 yaşındaki Mustafa Sönmez’e, D.S. idaresindeki 22 AEP 378 plakalı otomobil çarptı.

Çarpmanın etkisiyle ağır yaralanan Sönmez, olay yerine gelen sağlık ekiplerinin tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Zirvede yoğun sis ve soğuk havaya rağmen Türk bayrağını açan dağcılar, o anları cep telefonlarıyla kayda aldı.

Olay, dün akşam saat 21.30 sıralarında Manavkuyu Mahallesi’nde bulunan bir apartman dairesinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İsmail A. (73) ile oğlu Kemal A. (46) arasında henüz belirlenemeyen bir nedenle tartışma çıktı. Tartışmanın kısa sürede kavgaya dönüşmesi üzerine İsmail A., yanındaki bıçakla oğlunu göğsünden ve sol bacağından yaraladı. İhbar üzerine adrese polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık görevlilerince yapılan kontrolde, Kemal A.’nın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi. Polis ekiplerince suç aleti bıçakla birlikte yakalanan şüpheli baba olay yerinde gözaltına alındı. Şüphelinin emniyetteki ilk ifadesinde, oğlunun uyuşturucu bağımlısı olduğunu, olay sırasında kendisine saldırarak boğazını sıktığını ve bu duruma dayanamadığı için cinayeti işlediğini söylediği öğrenildi.

Öte yandan, hayatını kaybeden Kemal A.’nın farklı suçlardan 22 kaydının bulunduğu tespit edildi. Olayla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

Zaltron isimli Panama bayraklı 185 metrelik kuru yük gemisi, İstanbul Boğazı geçişi sırasında Galatasaray Adası önlerinde makine arızası verdi. İstanbul Boğazı çift yönlü gemi trafiğine kapatıldı. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü römorkörleri bölgeye sevk edildi.

Menzilahır Mahallesi'nde meydana gelen olayda, iddiaya göre 15 yaşındaki A.Ç. ile Gizem Özdemir arasında tartışma çıktı. Tartışmanın büyümesi üzerine A.Ç.'nin pompalı tüfekle ateş ettiği öne sürüldü. Ağır yaralanan genç kız, olay yerinde hayatını kaybetti.

Olayın ardından kaçan şüpheli, polis ekiplerinin çalışması sonucu kısa sürede yakalanarak gözaltına alındı.

Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edilen A.Ç., çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Geçmişte milyonları ekran başına kilitleyen, ancak bugün birçoğu geçim sıkıntısı ve barınma sorunuyla mücadele eden Yeşilçam emektarları için Avukat Onur Yağışan kolları sıvadı. 'Yeşilçam Huzurevi' projesini hayata geçirmek için adım atan Yağışan'a Yeşilçam oyuncuları Serpil Nur ve Şehnaz Dilan da destek verdi. Usta oyuncular hayatlarını sinemaya adamış ancak şimdilerde yardıma muhtaç durumda olan meslektaşlarının başlarını sokabilecekleri yapının hayata geçirilmesi için çağrıda bulundu.

'Çoğu Yeşilçam oyuncusunun evi yok barkı yok, bazıları barakalarda yaşıyor'

Sinema Oyuncusu Serpil Nur, çoğu Yeşilçam oyuncusunun evinin olmadığını ifade ederek, 'Bazıları barakalarda yaşıyor. Geçtiğimiz yıllarda duydum, barakada yaşayan bir zamanların jön bir sanatçısıydı. Barakada ölüsü bulundu. Hiçbir sanatçı böyle bir sona layık değil. Dilerim avukat beyin çıktığı bu yolda tüm sanatçılar ve devlet destek olup güzel bir yola girer ve o ihtiyacı olan sanatçılarımıza bir mekan, bir yer, bir ev, bir barınak olurlar. Çünkü eski dönemlerde çalışan sanatçıların, bilhassa ikinci, üçüncü rollerde oynayan dostlarımızın, arkadaşlarımızın sigortaları yoktu. Ve bugün hayatlarını idame ettirmeleri için herhangi bir hayat güvenceleri yok; evleri yok, maaşları yok, hiçbir şeyleri yok. Gidin bakımevlerinde, Darülaceze'lerde birçok sanatçı gerçekten çok zor durumda. İnşallah bu çıkılan yolda bir başarı elde edilir. Umuyorum, diliyorum her şey çok güzel olsun' dedi.

'Evi olmayanlar için acilen faaliyete geçmek lazım'

Sinema oyuncusu Şehnaz Dilan ise evsiz durumda bulunan Yeşilçam oyuncuları için biran önce harekete geçilmesi gerektiğine belirterek, 'Avukatımız Onur Yağışan, Türkiye'de yapılmayan bir şeyi yapacak. Lütfen rica ediyorum, bu Yeşilçam oyuncuları için, sokakta kalanlar için, bilhassa evi olmayanlar için acilen faaliyete geçmek lazım. Bunda ses sanatçılarından bilhassa rica ediyorum; destek olmalarını istiyorum ve hükümetin destek olmasını istiyorum. Kimse kalmadı gibi, kalanlar da çok zor durumda. Ben kendilerini biliyorum, görüşüyorum da. Çünkü sinemada son kuşak benim. Bazı dernekler zaten ilgilenmiyor. Derneğe para yatırıyorsunuz, bu kadar. Ama lütfen bir an önce yardımcı olsunlar. Onur Bey'e de buradan çok teşekkür ediyorum gerçekten bu gayretleri için; bizim için koşturması, Allah ondan razı olsun' şeklinde konuştu.

'Onlar milyonları güldürdüler; biz de en azından ahde vefa gereği biz de onları güldürelim'

'Yeşilçam Huzurevi' projesinin hayata geçirmek için girişimlerde bulunan Avukat Onur Yağışan, 'Öncelikle, birçok Yeşilçam emektar sanatçımızın ne yazık ki sosyal güvenceleri yok. Ne yazık ki şu an birçok emektar sanatçımızın yaşamlarının son dönemlerini başlarını sokacak, bir ev alacak durumları yok ve evleri de yok. Biz de öncelikle ahde vefa gereği ve bu durumlardan dolayı Yeşilçam emektarlarımızın huzur içinde yaşamaları için 'Yeşilçam Huzurevi' projesini hayata geçirmek için kolları sıvadık. Buradaki amacımız şu: Yeşilçam emektarlarımızın, sanatçılarımızın hak ettiği en azından ömürlerinin son dönemlerinde; öncelikle güvenilir ve insanca bir yaşam yaşamaları onların hakkıdır. Bu hakka kavuşmaları için biz elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. Buradan da çağrımız; öncelikle devletimizin, iş insanlarımızın, sağduyulu bütün vatandaşlarımızın bu projeye omuz vermeye davet ediyorum. Onlar milyonları güldürdüler; biz de en azından ahde vefa gereği biz de onları güldürelim, sevinç gözyaşlarına boğduralım diyorum ve bütün herkesten destek bekliyorum' ifadelerini kullandı

'İstanbul'u Koşuyorum, Şehri Hissediyorum!' sloganıyla hayata geçirilen yarışın startını Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, İBB Başkan Danışmanı Yiğit Oğuz Duman, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Zeynep Neyza Akçabay, İBB Spor İstanbul Genel Müdürü Prof. Dr. Bilge Donuk ve İBB Sportif Değerlendirme Şube Müdürü İlker Öztürk birlikte verdi.

Etkinlikte zorlu hava koşullarına rağmen 5K parkurunda 848, 10K parkurunda ise 2 bin 973 olmak üzere toplamda 3 bin 821 koşucu ter döktü.

5K'da şampiyonlar Ali ve Kolpakova

Üsküdar'ın tarihi dokusu ve doğal güzellikleri eşliğinde koşulan İstanbul'u Koşuyorum Asya etabında, saat 08.00'de başlayan 5K yarışında erkeklerde Suriyeli Nuri Mohamed Ali, 16:36'lık derecesiyle birinciliğe ulaştı. Ömer Talyak 16:47 ile ikinci sırayı alırken, Iraklı Ishaq Abbas Mahmood Alridha 16:51 ile üçüncü oldu. Kadınlarda ise Rus Mariia Kolpakova, 21:01'lik derecesiyle zirvede yer aldı. İranlı Samin Larki 22:45 ile ikinci, Gizem Taşyaka ise 23:08 ile üçüncü sırada finiş gördü.

5K genel klasmanda dereceye giren kadın ve erkek sporculara hediye çeki verildi. Yarış sonunda birinciler 10 bin, ikinciler 7 bin 500 ve üçüncüler 5 bin lira değerinde hediye çeki kazandı.

10K'da zirve Bakar ve Kapdan'ın

Saat 09.15'te başlayan 10K yarışında erkekler kategorisinde 33:09'luk performansıyla Ayhan Bakar birinciliği elde etti. Onu 34:18'lik ile Mestan Turhan ve 34:21 ile Sefa Karakaya takip etti. Kadınlar kategorisinde ise birincilik 41:28 ile koşan Ebru Kapdan'ın oldu. İkinci sırayı 45:22 ile Gamze Turhan, üçüncü sırayı ise 46:38 ile Liubov Özkalgay aldı. 10K yarışında dereceye giren sporcular; birincilikten sekizinciliğe kadar sırasıyla 25 bin, 20 bin, 15 bin, 10 bin, 8 bin, 6 bin, 5 bin ve 4 bin lira para ödülünün sahibi oldu.

Ayrıca 10K kategorisinde yarışı 90 dakika içerisinde tamamlayan katılımcılar, 1 Kasım'da düzenlenecek Türkiye İş Bankası 48. İstanbul Maratonu kapsamındaki 15,5K koşusuna katılım için gerekli barajı da geçmiş oldu.

Yarış kapsamında 10K parkurunda 13 farklı yaş kategorisinde ilk üçe giren sporculara da kupa ve madalya takdim edildi.

Edinilen bilgilere göre, sarsıntı 3 Mayıs 2026 saat 11.59’da kaydedildi. Depremin merkez üssü Değirmenciuşağı-Saimbeyli olarak belirlenirken, sarsıntının 37.8527 enlem ve 36.1660 boylamında gerçekleştiği bildirildi. Yerin yaklaşık 6.9 kilometre derinliğinde meydana gelen depremin büyüklüğü 2.1 olarak ölçüldü.

Edinilen bilgilere göre, sarsıntı 3 Mayıs 2026 saat 14.48’de kaydedildi. Depremin merkez üssü Dutlu-Akçadağ olarak belirlenirken, sarsıntının 38.3125 enlem ve 37.7760 boylamında gerçekleştiği bildirildi. Yerin yaklaşık 3.7 kilometre derinliğinde meydana gelen depremin büyüklüğü 2.0 olarak ölçüldü.

Ağabeyinin yönlendirmesiyle başladığı mesleğini 60 yıldır ilk günkü heyecanla sürdüren Hamdi Kılıçaslan (74), ilmek ilmek işlediği yorganlarla kaybolmaya yüz tutan bir zanaatı ayakta tutmaya çalışıyor. Eski dönemlerde çeyizlerin ve sünnet törenlerinin vazgeçilmezi olan el işi yorganların artık eskisi kadar rağbet görmediğini ifade eden usta, yeni nesle doğal ürün kullanmaları çağrısında bulundu.

'Yün yorgan elektriği alır, ısıyı dağıtır'

Elyaf ve fabrikasyon üretimin sektörü olumsuz etkilediğini vurgulayan Kılıçaslan, kentte eskiden 25 imalatçı esnaf bulunurken bugün bu sayının 6-7'ye kadar düştüğünü belirtti. Yün yorganların sağlık ve konfor açısından elyafa göre daha avantajlı olduğunu anlatan Kılıçaslan, 'Bizim yaptıklarımız yüzde yüz doğal. Kumaşı doğal, işçiliği el emeği, makine işçiliği değil. Yün yorganda yattığınız zaman vücuttaki elektriği alır, sabaha kadar dinlendirir. Isı doğal olarak her yere dağılır. Elyafta ise sadece ayağınızı uzattığınız yer ısınır' dedi.

'Çeyizlik yorgan geleneği bitti'

Eskiden yorganların önemli bir kültürel değer taşıdığına değinen Kılıçaslan, 'Kız çeyizlerinde çok talep olurdu. Sünnet cemiyetlerinin de olmazsa olmazı ipekli yorganlardı. Şimdi maalesef bu çeyizlik yorgan geleneği Türkiye genelinde bitti. Sadece günlük kullanıma dönüldü' ifadelerini kullandı.

'Gençler bu mesleğe ilgi göstermiyor'

Mesleği devredecek çırak bulamamaktan da dert yanan yarım asırlık usta, gençlerin bu işe ilgi göstermediğini ve yorgancılığın küçük yaşta öğrenilmesi gereken bir zanaat olduğunu belirterek, 'Gençler bu mesleğe ilgi göstermiyor, uğraşmak istemiyorlar. Bizim zanaatımızda maalesef yetişen yok. Türkiye genelinde de yok, eskiler kaldı, bizim gibiler kaldı. Gelecekte de devam etmez çünkü arkamızdan gelen yok. 10 sonra belki çok değerlenecek arayacaklar ve usta bulamayacaklar' şeklinde konuştu.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.