"Sadece ilaçla kilo vermeye çalışırsanız; kas, yağ ve kemik dokusu kontrolsüzce gidiyor"

Obezite ilaçlarının çalışma mekanizması ve sosyal medyadaki yanlış algılar hakkında bilgi veren Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Feyzi Gökosmanoğlu, "Bu ilaçlar midenin boşalmasını yavaşlatarak sürekli tokluk hissi veriyor ve beyindeki açlık merkezini baskılıyor. Kalp damar sağlığı üzerinde de olumlu etkileri net bir şekilde gösterilmiş durumda. Ancak en büyük mücadelemiz bu ilaçların kulaktan dolma bilgilerle, reçetesiz olarak doğrudan eczanelerden alınıp kullanılması. Eğer sadece ilaçla kilo vermeye çalışırsanız; kas, yağ ve kemik dokusu kontrolsüzce gidiyor. Sonucunda sosyal medyada sıkça görülen süzülmüş, iki büklüm, sağlıksız bir insan profili ortaya çıkıyor. Bizim hedefimiz bu değil, fit ve sağlıklı bir kilo verme sürecidir. Bunun için de haftada 3 gün yürümek, 2 gün direnç egzersizi yapmak ve kas dokusunu çalıştırmak gerekiyor" dedi.

"Kas kaybı iğneye değil, hızlı kilo vermeye bağlıdır"

Kilo verme süreçlerinde kas kaybının kaçınılmaz bir risk olduğunu, ancak bunun iğneden kaynaklanmadığını belirten Doç. Dr. Feyzi Gökosmanoğlu, "Normal diyetlerde de kaybedilen kilonun ortalama yüzde 25’i kas dokusudur. Obezite cerrahisi geçirenlerde ise bu oran yüzde 30’lara çıkıyor ve hastalar bir yılda 10 kiloya yakın kas kaybedebiliyor. Demek ki kas kaybı ilaca değil, hızlı kilo vermeye bağlı bir durumdur. Bunun önüne geçmek için protein alımına odaklanmalıyız. Sağlıklı bir insan günde kilogram başına 1 miligram protein alırken, kilo veren hastalarda bu miktar 1.2 ya da 1.5 miligrama çıkmalı; yani ortalama 70 ila 130 gram protein tüketilmelidir. Beslenmeyle karşılanamıyorsa dışarıdan whey veya bitkisel protein takviyesi yapılmalıdır. Kas kaybedersek vücudun çatısını ayakta tutan direnç kaybolur, halsizlik başlar ve enerjimiz düşer" diye konuştu.

"3-5 kilo için metabolik hafızanızı bozmayın"

İnsan beyninin ve metabolizmasının her zaman hayatta kalmaya programlandığını hatırlatan Doç. Dr. Feyzi Gökosmanoğlu, zayıflama ilaçlarının bilinçsiz kullanımı konusunda uyarılarda bulunarak, "Vücudumuz yaşadığı her açlık ve kıtlık dönemini hafızasına kaydeder. Örneğin Ramazan’ın ikinci gününden sonra çok rahat oruç tutabilmemizin nedeni, metabolik hafızanın eski kayıtları devreye sokarak vücudu korumaya alması ve metabolizma hızını yavaşlatmasıdır. Bu yüzden 3-5 kilo fazlası olanların bu ilaçları kullanmasını kesinlikle istemiyoruz. Bu ilaçla çok çabuk kilo verirsiniz ancak eski yaşam tarzınıza döndüğünüzde metabolizma yavaşladığı için verdiğiniz kiloları yağ olarak geri alırsınız. Üstelik aradan yıllar geçip tekrar bu ilacı kullanmak istediğinizde gram kilo veremezsiniz; çünkü metabolik hafıza o yolağı tamamen kapatmıştır. İlacı bırakırken de aniden kesmek yerine, kilo sabitlenene kadar en düşük dozda hatırlatma dozları uygulanarak kademeli bir geçiş yapılmalıdır. Atılan taş, ürkütülen kurbağaya değmelidir" şeklinde konuştu.

İlaçların kesinlikle kullanılmaması gereken hasta gruplarına da değinen Doç. Gökosmanoğlu, ayrıca şunları söyledi:

"Ailesinde çok nadir görülen medüller tiroid kanseri öyküsü olanlar, şiddetli mide boşalma sorunu (gastroparazi) yaşayanlar, hamileler, emziren anneler ve daha önce akut pankreatit atağı geçirmiş olanlar bu ilaçları kesinlikle kullanmamalıdır. Ayrıca ilaç başlarken veya doz artırırken bulantı, kusma, hazımsızlık gibi yan etkiler görülebilir. Bunları önlemek için küçük porsiyonlarla beslenmeli, kızartma ve şekerli gıdalardan uzak durmalı, yemekleri çok çiğnemeli ve en önemlisi böbrek hasarını önlemek için bol su içmeliyiz. Piyasada zayıflatıcı adı altında satılan, içeriği belirsiz zayıflama çaylarından ise kesinlikle uzak durulmalıdır; bunlar karaciğer yetmezliğine yol açabilir."

Polis ekipleri tarafından olaya ilişkin inceleme başlatıldı.

Olay, Kırklar Mahallesi Doruk Sokak’ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, 4 yaşındaki M.Ç., 3. katın penceresinden aşağı düştü. Düşen çocuğu fark eden yakınları, durumu sağlık ekiplerine bildirdi. Ağır yaralanan çocuk, ekipler tarafından yapılan ilk müdahalelerin ardından ambulansla Fethi Sekin Şehir Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı. Çocuğun durumunun ağır olduğu öğrenildi.

Uzm. Dr. Emine Sibel Şan, "Toplumda genellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarının yalnızca kış aylarında görüldüğü düşünülse de yaz döneminde de çocuklarda sık karşılaştığımız sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Özellikle çok soğuk içeceklerin hızlı tüketilmesi, boğaz mukozasında geçici hassasiyet oluşturarak viral enfeksiyonların ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir" dedi.

Çocukların yaz aylarında açık havada daha fazla vakit geçirdiğini belirten Şan, sıcak havalarda serinleme amacıyla tüketilen buzlu içeceklerin ölçülü olması gerektiğini ifade ederek, "Çocukların yeterli sıvı tüketmesi son derece önemlidir. Ancak bu ihtiyacın mümkün olduğunca oda sıcaklığındaki veya hafif serin içeceklerle karşılanması daha sağlıklı olacaktır" diye konuştu.

Üst solunum yolu enfeksiyonlarının belirtileri arasında burun akıntısı, boğaz ağrısı, öksürük, halsizlik ve hafif ateşin yer aldığını hatırlatan Şan, belirtilerin uzun sürmesi veya yüksek ateş, nefes darlığı gibi belirtilerin eşlik etmesi durumunda mutlaka bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.

Ailelere önerilerde bulunan Şan, çocukların klima karşısında uzun süre kalmaması, el hijyenine dikkat edilmesi, yeterli sıvı tüketiminin sağlanması ve dengeli beslenmenin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Emine Sibel Şan, yaz aylarında alınacak basit önlemlerle çocukların sağlıklı ve güvenli bir tatil dönemi geçirebileceğine dile getirdi.

Çivril ilçesine bağlı Kıralan Mahallesi’nde düğün sırasında meydana gelen silah kazasında 11 kişi yaralandı. Edinilen bilgilere göre olay, gelin alma merasimi sırasında yaşandı. İddiaya göre düğün konvoyunda bulunan 15 yaşındaki S.Ş., gelinin evden çıkışı sırasında yanında bulunan tüfekle havaya ateş etmek istedi. Bu sırada ateş alan tüfekten çıkan saçmaların yerden sekmesi sonucu düğünde bulunan 11 kişi vücutlarının çeşitli yerlerinden yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralılar ambulanslar ve özel araçlarla Çivril Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralılardan ikisinin ileri tetkik ve tedavi amacıyla Denizli’deki hastanelere sevk edildiği, diğer yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Olayın ardından jandarma ekipleri bölgede inceleme başlatırken, tüfeği kullandığı belirtilen S.Ş. ifadesinin alınması amacıyla jandarma merkezine götürüldü.

Olayla ilgili adli ve idari soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

"Tam teşekküllü önlemler alınması gerekiyor"

İHA muhabirine konuşan Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Mehmet Emin Mavi, her kenenin hastalık taşımadığını ancak riskin önceden belirlenememesi nedeniyle tam teşekküllü önlemlerin şart olduğunu belirtti. Dr. Mavi, "Havaların ısınmasıyla birlikte kene vakalarında artış gözlenmektedir. Viral bir enfeksiyon olan ve keneler aracılığıyla bulaşan KKKA hastalığına karşı vatandaşların dikkatli olması büyük önem taşımaktadır. Her kene hastalık taşımasa veya her kene insanda hastalık yapmasa da, riskin önceden belirlenememesi nedeniyle kene konusunda tam teşekküllü önlemler alınması gerekmektedir" dedi.

"Doğru tedbirle hastalık önlenebilir"

Keneler genellikle çalılık, otlak, tarla, bağ, bahçe veya piknik alanlarında bulunduğunu hatırlatan Mavi, "Çıplak insan derisine yapıştıktan sonra belirli bir süreçte hastalığa yol açabilen keneler, kişisel tedbirler alındığında kontrol altına alınabilir ve hastalık önlenebilir. Vatandaşların kırsal alanlara, bağ, bahçe veya piknik alanlarına giderken kişisel önlemlerini almaları gerekmektedir. Vücuda kene yapışmasını engellemek amacıyla açık renkli, uzun kollu ve tüm vücudu örten giysiler tercih edilmelidir. Pantolon paçaları çorapların içerisine sokularak kenenin vücuda girişi zorlaştırılmalıdır. Bilinmeyen kırsal alanlara gidilmemesi, piknik alanlarında ise kontrol edilmemiş yerlerde oturulmaması önerilmektedir" diye konuştu.

"Yanlış yöntemlerden kaçınılmalıdır"

Kene vakasıyla karşılaşıldığında uygulanan yanlış yöntemlerin durumu daha da kötüleştirdiğini ifade eden Mavi, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kene yapışması durumunda en önemli husus, kenenin mümkün olan en kısa sürede uygun yöntemle çıkarılmasıdır. Vatandaşların kenenin üzerine kolonya veya kimyasal madde dökmek, ateşle çıkarmaya çalışmak veya çıplak elle dokunmak gibi uygulamaları yanlıştır ve durumu daha kötüleştirebilir. Bu gibi yanlış yöntemlerden kaçınılmalıdır. Vatandaşların böyle bir durumla karşılaşması halinde mümkün olan en kısa sürede en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekmektedir. Eğer sağlık kuruluşuna ulaşma imkanı yoksa; kene, üzerine basmadan, patlatmadan veya sıkmadan, bütünlüğü bozulmadan uygun bir araçla çıkarılmalıdır. Çıplak elle kesinlikle müdahale edilmemeli ve kimyasal maddeler kullanılmamalıdır."

Gazeteci Sinan Burhan TV100 canlı yayınına şunları ifade etti:

"GENEL MERKEZDEN BİR KARAR BEKLİYORLAR"

"Temmuz ayının 14’ü yani ikinci haftasına kadar CHP’de Özgür Özel ve ekibine yakın 106 milletvekili istifa edip yeni partiye katılacak. 10 gün içerisinde genel merkezden bir karar bekliyorlar. Bu karar gelmediği taktirde istifa edecekler. Yeni partiye ilk geçecek milletvekilleri ihraç edilen milletvekilleri olacak deniliyor. Bu kadar milletvekili buraya geçerse bu siyasette kırılma gibi olur. Ben tarihte böyle bir şey görmedim."

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

En sık belirtiler bulantı, kusma ve ishal

Gıda zehirlenmesinin genellikle kısa sürede belirti verdiğini ifade eden Uzm. Dr. Yalçın, belirtiler hakkında da bilgi verdi. Bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve ateşin gıda zehirlenmelerinde en sık görülen belirtiler olduğunu kaydeden Yalçın, bazı durumlarda halsizlik ve sıvı kaybına bağlı ciddi tabloların da ortaya çıkabileceğini söyledi.

İlk müdahale hayati önem taşıyor

Uzm. Dr. Yalçın gıda zehirlenmesi vakalarında ilk müdahalenin önemine dikkat çekti. Gıda zehirlenmesi şüphesi durumunda en önemli adımın sıvı kaybını önlemek olduğunu vurgulayan Yalçın, şöyle konuştu: "Bol su tüketilmeli, mümkünse elektrolit içeren sıvılar alınmalıdır. Ağır ve yağlı yiyeceklerden uzak durulmalı, mideyi yormayan hafif gıdalar tercih edilmelidir. Şikayetler şiddetliyse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır."

Doğru bilinen yanlışlar

Öte yandan Uzm. Dr. Yalçın, toplumda yaygın olarak yapılan bazı yanlış uygulamalara da değinip uyarılarda bulundu. Her gıda zehirlenmesinde antibiyotik kullanımı gerekmediğini, bilinçsiz ilaç kullanımının tabloyu daha da kötüleştirebileceğini kaydeden Uzm. Dr. Yalçın, "Ayrıca kusmayı durdurmak için rastgele ilaç almak veya ‘zehir çıktı’ düşüncesiyle aşırı müdahalede bulunmak doğru değildir." dedi.

Yaz aylarında basit önlemlerle gıda zehirlenmelerinin büyük ölçüde önlenebileceğini belirten Uzm. Dr. Yalçın, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanların daha dikkatli olması gerektiğini sözlerine ekledi. Uzm, Dr. Yalçın, gıda zehirlenmelerinden korunmak için önerilerini şöyle sıraladı: "Gıdaları uygun sıcaklıkta saklayın. Açıkta satılan yiyeceklerden kaçının. Sebze ve meyveleri iyi yıkayın. Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutun. Son kullanma tarihi geçmiş ürünleri tüketmeyin."

Galibaf, "Açıklamalarına dikkat etseler iyi olur. Silahlı kuvvetlerimiz onlara farklı bir şekilde karşılık vermeye hazır. Ne kadar konuşurlarsa konuşsunlar, harekete geçecek olanlar biziz" dedi.

Trump, İran’ı tehdit etmişti

İran Meclis Başkanı’nın söz konusu açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsviçre’deki müzakereler sırasında İran’a yönelik tehdit mesajının ardından geldi. Trump, Hizbullah’a atıfta bulunarak, "İran, Lübnan’daki yüksek maaşlı vekillerinin sorun çıkarmalarını derhal engellemelidir. Aksi takdirde, geçen hafta yaptığımız gibi İran’a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hatta daha da sert" ifadelerini kullanmıştı.

Trump, İran ile müzakerelerde bir anlaşmaya varılamaması durumunda gerekirse ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü ele geçirebileceğini söylemişti. Trump, böyle bir durumda ABD’nin bölgenin "koruyucusu" olacağını ve Orta Doğu bölgesinde petrolden elde edilen gelirlerin yüzde 20’sine sahip olabileceğini savunmuştu. ABD Başkanı ayrıca, İranlı yetkililere Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatmaları halinde "artık bir ülkeleri olmayacağı" tehdidinde bulunmuştu.

Türkiye Gazetesi Eğitim Muhabiri Mahmut Özay’ın edindiği bilgilere göre ÖSYM, sınav merkezlerinde yaşanan ve basın ile sosyal medyaya yansıyan geç kalma görüntülerini yakından incelemeye aldı. Gazeteci Mahmut Özay, ÖSYM'nin bu adımlarına dair kritik bilgileri şu sözlerle aktardı:

"Edindiğim bilgilere göre ÖSYM, YKS'ye geç kalan adayların basına ve sosyal medyaya yansıyan görüntülerini yakından takip ediyor. Ortaya çıkan her bir durumu ayrı ayrı ve titizlikle inceleyen kurum, herhangi bir suistimal tespit edilmesi durumunda gerekli adımları atacak"

OTURUMLAR BUGÜN SONA ERDİ

Üniversite adayları, YKS maratonunun ilk oturumu olan Temel Yeterlilik Testi’ne (TYT) dün katıldı. Bugün ise sınavın ikinci oturumu Alan Yeterlilik Testleri (AYT) ile üçüncü oturumu Yabancı Dil Testi (YDT) yapıldı. Saat 15.45’te başlayan YDT için adayların sınav binalarına girişleri 15.30 itibarıyla sona erdi. Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusça dillerinde gerçekleştirilen ve 120 dakika süren üçüncü oturumda, her dil için 80 soru yöneltildi.

Adayların seçtiği dile göre girdiği sınava, İngilizceden 195 bin 51, Arapçadan 4 bin 178, Almancadan 2 bin 550, Rusçadan 941, Fransızcadan ise 919 kişi olmak üzere toplam 203 bin 639 aday başvurdu.

YDT'nin saat 17.45'te sona ermesiyle YKS'de tüm oturumlar tamamlandı.

920 BİNDEN FAZLA ADAY İLK KEZ YKS'YE BAŞVURDU

YKS, 81 il ve KKTC'nin başkenti Lefkoşa'da 254 sınav merkezinde yapıldı. Ayrıca Uluslararası Okul Sporları Federasyonu tarafından 13-22 Haziran'da Sırbistan'ın Zlatibor şehrinde gerçekleştirilecek ISF Dünya Okul Sporları Basketbol Şampiyonası'na katılacak 8 sporcu için de Belgrad'da TYT ve AYT oturumları düzenlendi.

Bu yıl YKS’ye 921 bin 248 aday ilk kez başvururken, 665 bin 113 aday ikinci, 447 bin 67 aday üçüncü, 198 bin 904 aday dördüncü kez sınava girmek için başvuru yaptı. 193 bin 296 aday ise YKS’ye beşinci ya da daha fazla kez katılmak üzere müracaat etti. Sınava başvuran en genç aday 16, en yaşlı aday ise 87 yaşında olurken, 50 yaş ve üzerindeki 20 bin 158 kişi de YKS için başvuru yaptı.

YKS'nin sağlıklı şekilde uygulanabilmesi için 600 bin 299 sınav görevlisi üç oturumda görev aldı. Tüm süreçleri emniyet birimleriyle koordineli şekilde yürütülen sınavın üç oturumunda yaklaşık 50 bin emniyet personeli görev yaptı.

KADIN ADAY DAHA FAZLA

YKS'de, geçen yıl olduğu gibi kadın adayların sayısı bu yıl da erkek adaylardan fazlaydı. 2026-YKS'ye başvuranların 1 milyon 324 bin 509'unu kadın, 1 milyon 101 bin 119'unu erkek adaylar oluşturdu. YÖK tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak isteyen aday sayısı ise 83 bin 741 oldu.

Sınava 15 bin 360 engelli aday başvurdu. Engelli adayların sınav sürecinde herhangi bir olumsuzluk yaşamaması için sınav bina ve salonlarında gerekli tedbirler alındı. Sağlık raporları baz alınarak ihtiyaç duyan adaylara ek süre ve yardımcı personel desteği sağlandı.

100'DEN FAZLA PERSONEL AİLELERİNE KAVUŞTU

Şehit ve gazi yakınları ile gazilerin sınav, başvuru hizmet ve yerleştirme ücretlerinden muaf tutulmasına yönelik uygulama kapsamında 10 bin 880 adaydan sınav ücreti alınmadı.

Bu yıl YKS, Antalya'nın Gazipaşa, Konya'nın Ilgın, Aydın'ın Kuşadası ve Trabzon'un Of ilçelerindeki sınav merkezlerinde ilk kez gerçekleştirildi.

Öte yandan, soru kitapçıklarının basımı, paketlenmesi, kontrolü ve sevki için ÖSYM'nin kapalı matbaa merkezinde çalışan 100'den fazla personel de sınav maratonunun tamamlanmasının ardından ailelerine kavuştu. ÖSYM takvimine göre, YKS sonuçları 22 Temmuz'da açıklanacak.

Uzmanlara göre, sanal bahis sitelerinin en tehlikeli yönlerinden biri ise kullanıcıyı sisteme bağlamak için kullandıkları yöntemler. Renkli tasarımlar, anlık bildirimler ve hızlı geri dönüş mekanizmalarıyla dikkat çeken platformların özellikle ilk aşamada kazandırarak güven oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Ögel, "Bir kez kazanan kişi kaybetmeye başladığında da oyunda kalmayı sürdürüyor. Çünkü kayıplarını geri kazanabileceğine inanıyor. Asıl tuzak da burada başlıyor" ifadelerini kullandı.

Ortak mücadele çağrısı

Ögel, ailelerin çocuklarında ortaya çıkan davranış değişikliklerini dikkatle takip etmesi gerektiğini vurgulayarak, "Harcama alışkanlıklarında ani değişimler, sosyal çevreden uzaklaşma, okul başarısında düşüş ve dijital cihazlarla geçirilen sürenin artması önemli işaretler arasında yer alıyor. Bağımlılığı anlamanın en etkili yolu çocukla sağlıklı iletişim kurmaktır. Ergenlik dönemine ait davranışlarla bağımlılık belirtilerini ayırt etmek ancak güçlü bir iletişimle mümkündür" dedi.

Uzmanlar, sanal kumarın yalnızca ekonomik kayıplara yol açmadığını; aile ilişkilerinden eğitim hayatına, ruh sağlığından sosyal yaşama kadar birçok alanda kalıcı sorunlara neden olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle sanal bahis ve kumarın, dijital çağın en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Bağımlılık bir beyin hastalığı

Klinik Psikolog Yusuf Babacan da bağımlılığın irade sorunu değil, bir beyin hastalığı olduğunu ve tedavi edilmediğinde her geçen gün şiddetlenen patolojik bir duruma evrildiğini belurterek, "Bağımlılık kamuoyunda bir nefis mücadelesi gibi algılanıyor. Oysa bağımlılık beynin bazı bölgelerinin işlevselliğini kaybetmesi anlamına geliyor. Beyin ödül merkezi ve kontrol merkezinden oluşur. Kontrol merkezindeki bozulma bağımlılığın gelişmesine neden oluyor. Kontrol merkezi devre dışı kaldığı için kişi kendisini frenleyemiyor. Beynin içsel frenleme sistemi devre dışı kalıyor" diye konuştu.

Özellikle son dönemde gençler arasında kumar bağımlılığının hızlı geliştiğine dikkat çeken Babacan, online bahis sisteminin ve kumarın gençleri hedef aldığına işaret etti. Erişimin kolaylaşmasının bağımlılığın gelişip sürdürülmesine katkıda bulunduğunu ifade eden Babacan, gençlerin başlangıçta can sıkıntısı, keyiflenmek ama en önemlisi kısa yoldan zengin olma dürtüsü ile kumara başladığını ifade etti. Kumarın sonu olmayan ekonomik bir bataklık olduğuna dikkat çeken Babacan sözlerini şöyle sürdürdü: "Kısa yoldan köşeyi dönme, emek harcamadan zengin olma hayali bu davranışı başlatıyor, sonra kazanıp-kaybedip bunu devam ettiriyorlar. Zengin olma fantezisi onları dipsiz bir kuyuya çekerek, ailelerinin de iflasına sebep oluyor. Çünkü gençler kumar borçlarını ailelerine ödetmeye çalışıyor. Unutulmamalıdır ki, bağımlılık kronik bir hastalık ve tedavi edilmediğinde her geçen gün şiddetlenen patolojik bir duruma evriliyor".

Sofralara gelen her besinin yalnızca besleyici değil, aynı zamanda güvenli olması gerektiğini vurgulayan Uzm. Diyetisyen Demirci, "Çünkü bir gıdanın sağlıklı kabul edilebilmesi için öncelikle insan sağlığı açısından risk oluşturmaması gerekir" ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından bu yıl "Gıda Güvenliği: Bilim İş Başında" temasıyla kutlanan Dünya Gıda Güvenliği Günü’nün, gıda güvenliğinin bilimsel temellere dayandığını ve tarladan sofraya kadar uzanan zincirin her halkasında kontrol gerektirdiğini vurguladığını kaydeden Uzm. Diyetisyen Demirci, "Dünya genelinde her yıl milyonlarca insan, önlenebilir gıda kaynaklı hastalıklar nedeniyle sağlık sorunları yaşamaktadır. Bu hastalıkların büyük bölümü basit hijyen eksiklikleri, yanlış saklama şartları ve uygun olmayan pişirme yöntemleriyle ilişkilidir" diye konuştu.

Gıda güvenliğini tehdit eden başlıca riskler

Uzm. Diyetisyen Demirci gıda güvenliğini tehdit eden başlıca riskleri şöyle sıraladı: "Mikrobiyolojik etkenler, Campylobacter, Salmonella, Norovirüs ve hastalık yapıcı E. coli gibi bakteriler ve virüsler özellikle yetersiz pişirme, çapraz bulaşma ve hijyen eksikliği ile bulaşabilir. Hijyen hataları, enfekte gıda çalışanları, yetersiz el temizliği ve uygun olmayan mutfak şartları, gıdaların hızlı şekilde kontamine olmasına neden olabilir. Çevresel bulaşanlar, Kirli su kullanımı, uygun şekilde yıkanmamış sebze ve meyveler de önemli bulaş kaynaklarıdır. Kimyasal riskler, pestisit kalıntıları, ağır metaller (Kurşun, arsenik vb.) ve mikotoksinler uzun vadede kronik hastalıklara zemin hazırlayabilir. Zincir hataları, soğuk zincirin kırılması ve yanlış depolama şartları, özellikle et, süt ve deniz ürünlerinde riskleri artırır."

FAO ve WHO tarafından desteklenen Codex Alimentarius Komisyonu’nun gıda güvenliği açısından küresel bir referans noktası olduğunu belirten Uzm. Diyetisyen Demirci, "Codex; gıda hijyeni, pestisit ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri ve kimyasal bulaşanlar için bilimsel temelli sınırlar belirleyerek ülkelerin gıda kontrol sistemlerine rehberlik eder. Bu sayede hem üretim süreçleri standardize edilir hem de tüketici sağlığı korunur. Ancak gıda güvenliği yalnızca üretim ve denetim süreçlerinin sorumluluğunda değildir. Tüketicilerin günlük yaşamda alacağı basit ama etkili önlemler de büyük önem taşır" dedi.

"Tüketicilerin Dikkatli Olması Önemli"

Uzm. Diyetisyen Demirci, tüketicilerin dikkat etmeleri gereken noktaları ise,"Güvenilir ve denetlenen işletmelerden alışveriş yapılmalıdır. Çiğ ve pişmiş gıdalar birbirinden ayrı şekilde hazırlanmalı ve saklanmalıdır. Sebze ve meyveler tüketim öncesi bol su ile iyice yıkanmalıdır. Et, tavuk ve balık ürünleri uygun iç sıcaklıklarda tam olarak pişirilmelidir. Soğuk zincir gerektiren ürünler oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemelidir. El hijyeni ve mutfak temizliği rutin hale gelmelidir" şeklinde konuştu.

Sağlıklı beslenmenin ilk ve en önemli basamağı güvenli gıda olduğunun altını çizen Uzm. Diyetisyen Demirci, "Besin değeri ne kadar yüksek olursa olsun, güvenli olmayan bir gıda sağlık açısından ciddi riskler oluşturabilir. Güvenli gıda bir tercih değil, temel bir insan hakkıdır" diye konuştu.

Uzm. Dyt. Hande Güngör şöyle devam etti:

"Özellikle susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 12-14 su bardağı sıvı tüketilmelidir. Kafein, alkol ve fazla miktarda şeker içeren içecekler vücuttan daha fazla sıvı kaybına yol açtığı için tüketilmemelidir. Sıvı alımında su içmek esas olmakla beraber, su dışı sıvı alımında kahve, çay, şekerli ve gazlı içecekler gibi kafein içeren içecekler yerine de süt, meyve suyu, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları, meyve ve sebze suları, sade maden suyu tercih edilmelidir. Eğer doktor tarafından sıvı alımı kısıtlanmış veya idrar söktürücü ilaç kullanılması söz konusu ise ilgili doktora başvurmak gerekir."

Terleme ile artan sıvı ve mineral kaybının önlenmesi için her zamankinden daha fazla miktarlarda sıvı ve mineral alınması gerektiğini belirten Uzm. Diyetisyen Hande Güngör, "Terlemeyle sodyum, kalsiyum, potasyum ve magnezyum gibi mineraller büyük ölçüde kaybedilir. Mineral kayıplarının önüne geçmek için peynir, zeytin, kuru yemiş gibi sodyum kaynaklarından, yumurta, süt ve süt ürünleri ve koyu yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum kaynaklarından, muz, pazı, patates ve baklagiller gibi potasyum kaynaklarından, tam tahıllar, badem, havuç, hurma, ayçiçeği ve muz gibi potasyum kaynaklarından zengin beslenmek gerekir. Su oranı yüksek, mevsimine uygun sebze ve meyvelerden destek alınmalıdır" şeklinde görüş verdi.

Uzm. Dyt. Hande Güngör, "Yaz mevsimde öne çıkan su içeriğinden zengin salatalık, marul, kabak, kavun, karpuz, limon, ananas, çilek, üzüm gibi yiyeceklerin çiğ tüketimi sıvı ihtiyacının karşılanmasını destekler. Mide kramplarına sebep olabileceği için çok soğuk ve buzlu içecekler tercih edilmemelidir. Bu gibi besinler tüketilecekse yavaş ve küçük porsiyonda tüketilebilir" derken, şunları da ekledi:

"Vücut direncini artırmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral almasını sağlamak için bol miktarda sebze ve meyve tüketilmelidir. Tüm sebze ve meyvelerin iyi yıkanması gıda güvenliği açısından önem taşır. Yağlı besinlerin ve yağda kızartmaların tüketiminden kaçınılmalı, yemeklerde bitkisel sıvı yağlar kullanılmalıdır."

"Yemekleri pişirirken kızartma ve kavurma yerine haşlama, ızgara, kendi suyunda veya az suda pişirme gibi sağlıklı pişirme yöntemleri uygulanmalıdır" diyen Uzm. Dyt. Hande Güngör, "Dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin, tüketiminden kaçınılmalı, çabuk bozulma riski olan besinler açıkta bekletilmemeli, besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi aşamalarında hijyen kurallarına özen gösterilmelidir. Gıda zehirlenmelerinin önüne geçmek için bitkisel bazlı beslenme tercih edilmelidir. Sıcak yaz aylarında bu beslenme önerilerine özen göstererek sağlıklı bir yaz geçirilebilir" diye konuştu.

Ciltte hissedilen değişimlerde hekime başvurulmalı

Dokunun çevreye yayılmadığı belirlenirken hasta da rahat bir nefes aldı. Uzm. Dr. Kuzugüdenli Yılmaz, hastasının durumuna ilişkin bilgi verirken geçtiğimiz mayıs ayının da Cilt Kanseri Farkındalık Ayı olduğunu belirterek önemli uyarılarda bulundu. Kuzugüdenli Yılmaz, yeni oluşmuş veya boyut, şekil, renk değiştirmiş benler, lekeler, yaralar, ciltte hissedilen olağan dışı farklılıklar gibi mutlaka hekime başvurulması gerekliliğini belirtti. Kolunda çıkan yara sonrası kanser olduğunu öğrenen Çelik ise yaşadıklarını paylaştı.

"Kolumda çıkan şeyin çok önemli olduğunu hocama gelene kadar fark edemedim"

Yaşadıklarına ilişkin konuşan 75 yaşındaki İbrahim Çelik, "Yara, dirseğimde 1 santim uzunluğundaydı, daha önceleri bu boyda değildi de sonrasında 1 santime ulaştı. Sevgi Hanım’a müracaat ettim, o da muayenesinde ciddiyetini anlayıp biyopsi odasında beklememi söyledi, orada operasyon yapıp orayı temizledi. Uzun süreli vardı ama cilt kanseri nedir, ne oluyor, habersizdim. Kolumda çıkan herhangi bir şeyin çok önemli olduğunu Sevgi Hoca’ma gelene kadar fark edemedim. Fazla güneşte kalmamalarını, hareketsiz kalmamalarını tavsiye ederim" dedi.

"Erken müdahaleyle daha büyük ameliyatlardan, metastazlardan korumuş olduk"

‘Hastamız 4-5 ay önce dirseğinde çıkan, kabuklaşan bir yara şikayetiyle başvurmuştu’ diyerek sözlerine başlayan Uzm. Dr. Sevgi Kuzugüdenli Yılmaz, "Muayenede bunun cilt kanseri olabileceğini fark ettik. Sonrasında hastamıza bu lezyonun ciddi riskler taşıdığını, mutlaka çıkarılması gerektiğini anlattık. Kısa sürede ameliyatını planlayıp bu lezyonu çıkardık. Patoloji raporu da skuamöz hücreli kanser isminde cilt kanseri olduğu şeklinde sonuçlandı. Erken müdahaleyle hastamızı daha büyük ameliyatlardan ve ileri metastazlardan korumuş olduk. Bu tip deri kanserlerinde 4 evre mevcut, hastamız 1’inci evrede başvurduğu için daha ileri ameliyatlar, kemoterapi, radyoterapi gibi müdahalelere gerek kalmadı. Ultraviyole, radyasyon maruziyeti cilt kanserlerinin en büyük sebeplerinden. Güneşten korunma amaçlı kıyafetleri şapka, gözlük gibi önlemleri öneriyoruz. Özellikle yaz aylarında saat 10.00 ile 16.00 arası, güneşin dik açıyla geldiği saatlerde güneşe çok uzun süre maruz kalmamayı, mutlaka güneşten koruyucu krem kullanmayı öneriyoruz. Bronzlaşma aslında cildimizin bir sinyali, uzun süre güneş maruziyetinde özellikle solaryum benzeri yapay güneş ışıkları kesinlikle tavsiye etmiyoruz" dedi.

"Hastalar benleri kendi yok etmeye çalışıyor"

Vatandaşlara önemli uyarılarda bulunan Uzm. Dr. Kuzugüdenli Yılmaz, "Melanom daha ölümcül bir deri kanseri tipi, genellikle benler üzerinden gelişiyor. Var olan bir ben veya yeni gelişen bir ben üzerinde şekil, renk, boyut değişiklikleriyle kendini belli ediyor. Bu tarz görünümlerde hastalar genellikle kozmetik amaçlarla benleri kendi çabaları veya merdivenaltı işlemlerle yok etmeye çalışıyor. Kesinlikle önermiyoruz, hastalar her türlü bende mutlaka önce dermatoloğa başvurup bu benlerin tipini, iyi veya kötü huylu olup olmadıklarını, gerekli müdahale konusunda bütün bilgilerini dermatologlardan almalı. Maalesef kendi kendilerine bu benleri yok etmeye çalışırken aslında onların ölümcül melonom tipi olduğu ortaya çıkabiliyor" şeklinde konuştu.

"Açık tenliler, solaryum, ailesinde deri kanseri öyküsü olanlarda daha yakın takip"

Güneş maruziyetine ilişkin konuşan Kuzugüdenli Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: "Yüzleri, elleri gibi özellikle güneş gören, maruz kalan alanlarda yeni açılan, kapanmayan, sivilce gibi başlayan yaralarda mutlaka bir dermatoloji muayenesi gerekir. Özellikle cilt kanseri açısından risk faktörü taşıyan bireylerde açık tenli kimseler, güneş yanığı olanlar, solaryum, ailesinde veya kendisinde deri kanseri öyküsü olan hastalarda mutlaka daha yakın takip öneririz. Hastamızda 3-6 aylık takiplerle muayenelerini, benlerini ve yeni çıkabilecek tüm lezyonları yakın takip edeceğiz. Mutlaka güneş maruziyetimizi en aza indirmemiz lazım"

"Toksik maddeler yüzeylerde birikiyor"

Sigara dumanında bulunan nikotin ve diğer zararlı kimyasalların perde, halı, koltuk, yatak, kıyafet, araç içi yüzeyler ve duvarlar gibi birçok alana tutunabildiğini ifade eden Uzm. Dr. Yıldırım, "Sigara dumanındaki nikotin ve diğer toksik maddeler çeşitli yüzeylerde birikerek uzun süre kalabiliyor. Bu maddeler zamanla yeniden havaya karışabiliyor ya da temas yoluyla insan vücuduna geçebiliyor. Bu durum üçüncül sigara dumanı olarak tanımlanıyor" diye konuştu.

"Çocuklar ve evcil hayvanlar daha fazla risk altında"

Üçüncül sigara dumanının özellikle bebekler, küçük çocuklar ve evcil hayvanlar açısından ciddi risk oluşturduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Yıldırım, "Emekleyen, ellerini ve oyuncaklarını sık sık ağızlarına götüren çocuklar, yüzeylerde biriken toksik kalıntılarla doğrudan temas ediyor. Sigara içilmeyen zamanlarda bile ev ortamında kalan bu kimyasallar sağlık açısından tehdit oluşturmaya devam ediyor. Bu nedenle yalnızca çocukların yanında sigara içmemek yeterli değil; yaşam alanlarının tamamen dumansız hale getirilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Evcil hayvanların da benzer şekilde risk altında olduğunu belirten Uzm. Dr. Yıldırım, tüylerine ve yaşam alanlarına tutunan zararlı maddelerin zamanla çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.

"Pasif içicilik kadar önemli bir risk"

Tütün ürünlerinin dünya genelinde önlenebilir hastalık ve ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer aldığını hatırlatan Uzm. Dr. Yıldırım, sigaranın yalnızca kullanıcılarını değil çevresindekileri de etkilediğini belirtti.

Uzm. Dr. Yıldırım, "Sigara kullanımı; akciğer kanseri, KOAH, kalp-damar hastalıkları, felç ve birçok kronik hastalıkla doğrudan ilişkilidir. Bunun yanında pasif içicilik nedeniyle sigara kullanmayan milyonlarca insan da benzer sağlık riskleriyle karşı karşıya kalmaktadır" dedi.

"Araç içinde içilen tek sigara bile risk oluşturabiliyor"

Kapalı alanlarda sigara kullanımının etkilerinin uzun süre devam ettiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Yıldırım, "Araç içinde içilen tek bir sigaranın bile yüzeylerde kalıcı toksik etki bırakabildiği bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Evlerde, iş yerlerinde ve ortak yaşam alanlarında dumansız hava sahasının korunması toplum sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır" açıklamasında bulundu.

"Sigarayı bırakmanın faydaları kısa sürede başlıyor"

Sigaranın bırakılmasıyla birlikte vücutta olumlu değişimlerin kısa sürede başladığını belirten Uzm. Dr. Yıldırım, "İlk saatlerden itibaren kandaki oksijen düzeyi yükselir, tansiyon düzenlenir. İlerleyen süreçte kalp ve akciğer sağlığında belirgin iyileşmeler görülür. Daha temiz bir nefes, daha sağlıklı bir yaşam ve çocuklar için daha güvenli bir çevre oluşturmanın en etkili yolu tütün ürünlerinden tamamen uzak durmaktır" dedi.

Sigaranın etkilerinin yalnızca içildiği anda ortaya çıkmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Yıldırım, "Birçok kişi sigara dumanı dağıldığında riskin ortadan kalktığını düşünüyor. Ancak sigara dumanındaki zararlı kimyasallar yüzeylere tutunarak uzun süre yaşam alanlarında kalabiliyor. Bu maddeler daha sonra yeniden havaya karışabiliyor veya temas yoluyla vücuda geçebiliyor. Bu nedenle yalnızca ortamı havalandırmak, üçüncül sigara dumanının oluşturduğu riski tamamen ortadan kaldırmaz" diye konuştu.

"Duman dağılsa bile toksik izleri kalıyor"

Yaşam alanlarında sigara içilmemesinin yalnızca sigara kullanmayan bireyleri değil, çocukları ve evcil hayvanları da koruduğunu dile getiren Uzm. Dr. Yıldırım, "Duman dağılsa bile geride kalan toksik izler yaşam alanlarında varlığını sürdürebilir. Sağlıklı bir gelecek için evlerin, araçların ve ortak yaşam alanlarının tamamen dumansız hale getirilmesi büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.

Yürüyüş yolu kenarında ve sahil bandında oluşan yoğun birikim nedeniyle kıyı şeridinin doğal görünümünün değiştiği görülürken, bölgeden geçen vatandaşlar görüntüleri cep telefonlarıyla kaydetti.

Uzmanlar, yaz aylarında deniz suyu sıcaklıklarının artması, akıntılar ve rüzgarın etkisiyle deniz yosunlarının zaman zaman kıyılarda yoğun şekilde birikebildiğini belirtiyor.

Mudanya Güzelyalı Sahili'nde oluşan görüntülerin ardından bölgede temizlik çalışması yapılıp yapılmayacağı ise merak konusu oldu.

Yarışları takip eden Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili İsmail Şenol, sporculara ve katılımcılara Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Şahin Biba'nın selamlarını iletti. Rahvan atlarının Türk kültür ve tarihindeki önemine vurgu yapan Şenol, 'Bu kültürü Bursalı hemşerilerimizle birlikte yaşıyoruz. Rahvan At Yarışları çok eski bir kültür. Bizler de bu kültürü yaşatmak adına Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak ilgili federasyonumuzla ve Ürünlü Rahvan At Kulübümüzle bu yarışı düzenledik. Yarışlar çok dostça, birlik ve bütünlük içinde gerçekleşiyor. Emeği geçen herkese Büyükşehir Belediyesi adına teşekkür ediyorum. MHP Genel Sekreteri İsmet Büyükataman, Ürünlü Atlı Spor Kulübü başkanı ve burada ciddi bir emek sarf ediyor. Türkiye Şampiyonası'nın Bursa'ya yakışacağını ve Büyükşehir Belediyesi olarak da her zaman destek sağlayacağımızı ifade ettik' dedi.

Tartışma bir anda kavgaya dönüştü. Kavgada şahıslar birbirine tekme ve yumruklarla saldırdı. Kavga sırasında işyerinin camları da kırıldı. Olay yerine 112 ve polis ekipleri sevk edildi. Polis ekipleri kavgayı zorlukla sonlandırdı. Kavgada yaralanan 2 kişi ambulansla İnegöl Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. Polis olayla ilgili soruşturma başlattı.

Bu üzücü olay, mahalle sakinleri tarafından endişeyle karşılandı ve derhal polise haber verildi. Polis ekipleri, şüpheli kadını gözaltına aldı.

Olayı gözlemleyen ve görgü tanığı olan Muhammet Emin Kılıç isimli bir vatandaş, "Sanırım kadın haplanmıştı ve saldırılarda bulundu. Özellikle kapalı giyinen kadınlara karşı öfke dolu bir tavır sergiledi. Aileleri olan kişilere zarar verme niyetindeydi. Bu korkunç olay yüzünden bir çocuk bile ağladı ve hemen polisi aradık" şeklinde ifade verdi.

Okulların yeniden açılmasıyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli çocuklar da Türkiye'deki eğitim sistemine entegre olmaya başladılar. Ancak, bu süreçte Suriyeli bir velinin İstiklal Marşımıza yönelik eleştirel bir paylaşımı sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Sosyal medya platformlarında yapılan bu paylaşımda, "Bugünün en utanç verici duygusu, çocuklarımızın bizim milli marşımızı zorla söylemeye çalıştırılmasıdır" ifadeleri kullanıldı. Bu eleştiriye karşı gelenler ise okullarda her pazartesi ilk ders öncesi ve her cuma son ders sonrasında okutulan İstiklal Marşı'nın Türk halkının bağımsızlık ve milli birlik duygusunu ifade eden önemli bir sembol olduğunu savundular.

Sosyal medyada tartışma yaratan bu paylaşım, ülkedeki farklı görüşleri bir araya getirerek milli kimlik ve entegrasyon konularında derin düşünce ve tartışmaları yeniden gündeme getirdi.