TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu'nun tamamlayacağı raporun, çocuklara ilişkin ceza adaletinde yeni bir düzenlemenin altyapısını oluşturması bekleniyor. Masadaki başlıklardan biri, cezai sorumluluk yaşının 10 olarak yeniden belirlenmesi. Özellikle öldürme, cinsel saldırı ve benzeri ağır suçlarda mevcut uygulamanın değiştirilmesi, bu suçlarda daha sert yaptırımlar getirilmesi tartışılıyor. Küçük yaş grubunda ise doğrudan hapis yerine aşamalı yaptırım yönteminin esas alınması planlanıyor.
Aileler için de yaptırım gündemde
Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre, hazırlanan model sadece çocuğu değil, aileyi de kapsıyor. 16 yaşın altındaki çocukların suça karıştığı durumlarda ebeveynlere mahkeme kararıyla bazı yükümlülükler verilmesi öngörülüyor. Çocuğun gözetimi, belirli saatlerde evde tutulması ve rehabilitasyon programlarına katılım bunlar arasında sayılıyor. Bu sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde para cezası, bazı durumlarda ise hapis cezası seçeneği üzerinde duruluyor.
Ağır suçlarda indirim daralacak
Yeni yaklaşımda, cinayet ve tecavüz gibi suçlarda "çocuk" olmanın otomatik olarak daha düşük cezaya yol açmaması hedefleniyor. Bu nedenle ağır suçlarda indirim uygulanmaması ya da cezanın yetişkinlere daha yakın ölçüde belirlenmesi değerlendiriliyor. Ayrıca çocukları kullanarak hırsızlık, gasp ve mala zarar verme gibi suçları organize eden yapılara yönelik yaptırımların da ağırlaştırılması planlanıyor. Çocuğun mahkeme önüne çıkmadan önce onarıcı süreçlere yönlendirilmesi de düzenlemenin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Araştırma verileri tabloyu ortaya koydu
Komisyonun 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yaptığı araştırma, çocukların büyük bölümünün işledikleri fiilin hukuki sonucunu yeterince bilmediğini gösterdi. Katılımcıların yüzde 60'ı, sonuçları önceden bilmesi halinde aynı suçu işlemeyeceğini söyledi. Çocukların yüzde 51,1'inin okulu bıraktığı, yaklaşık yarısının ise hiç okula devam etmediği tespit edildi. Araştırmada ayrıca fiziksel şiddet, silah ya da bıçakla tehdit ve cinsel şiddet deneyimlerinin de dikkat çekici düzeyde olduğu görüldü.
