Türkiye'de emeklilik planı yaparken normal şartlarda aranan 5000 ile 7200 arasındaki yüksek prim gün sayılarını tamamlayamayan yüz binlerce vatandaş bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, çalışma hayatında uzun süre kalamamış ancak yaş sınırına ulaşmış kişilerin mağdur olmaması için daha esnek bir model uyguluyor. Kamuoyunda "10 yılda emeklilik" olarak bilinen bu kısmi emeklilik yöntemi, özellikle prim ödemelerinde büyük boşluklar bulunan kişilerin yaşlılık aylığı alabilmesinin önünü açıyor.
10 Yılda Emekli Olabilmenin Temel Şartları
Bu özel formülden yararlanarak daha az primle emekli maaşı bağlatmak isteyen vatandaşların, yasal düzenlemelerde belirtilen bazı kriterleri aynı anda yerine getirmesi gerekiyor. Sistemden yararlanma şartları şöyle sıralanıyor:
- Sigorta başlangıç tarihinin 8 Eylül 1999 ve öncesine ait olması
- Sosyal Güvenlik Kurumu sisteminde toplam en az 3600 prim gününün, yani 10 tam yılın tamamlanmış olması
- İlk sigortalı olunan tarihten itibaren kadınlar için 20 yıl, erkekler için ise 25 yıllık sigortalılık süresinin dolması
- 3600 prim günü ve sigortalılık süresi şartlarının tamamlandığı tarihe göre belirlenen kademeli yaş sınırına ulaşılması
YAŞ ŞARTI KADEMELİ OLARAK DEĞİŞİYOR
10 yıllık primle emekli olurken aranan yaş kriteri, sigortalının 3600 günü tamamladığı tarihe göre farklılık gösteriyor. Bu sistemde doğrudan sabit bir yaş uygulaması bulunmuyor. Sürecin işleyişi ve yaş sınırları şöyle:
- Kadın çalışanlarda yaş sınırı, 3600 günün tamamlandığı tarihe göre 50 yaşından başlayarak 58 yaşına kadar çıkabiliyor
- Erkek çalışanlarda ise yaş sınırı, prim gününün tamamlanma yılına bağlı olarak 55 yaşından başlayıp 60 yaşına kadar yükselebiliyor
- Şartların tamamlandığı tarih ne kadar eskiyse vatandaş o kadar erken yaşta maaş bağlatma hakkı elde ediyor
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Tüm kriterleri karşılayan ve e-Devlet üzerinden yaptığı sorgulamada 3600 prim gününü tamamladığını gören vatandaşlar, emeklilik dilekçelerini kolaylıkla verebiliyor. Başvurular e-Devlet kapısı üzerinden veya en yakın Sosyal Güvenlik Merkezine şahsen başvurularak yapılabiliyor.
Kısmi emeklilik kapsamında bağlanan maaşlar, normal emeklilik aylıklarına göre bir miktar daha düşük hesaplanabilse de prim eksiği nedeniyle hiç maaş alamama riskini ortadan kaldırıyor ve kişilere ömür boyu düzenli gelir imkanı sağlıyor.
