Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelerin istihdamını kolaylaştırmak ve hamile veya emziren kadınların çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla yeni bir yönetmelik taslağı hazırladı. Düzenlemeye göre, en az 150 kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde, çalışanların 0-6 yaş arasındaki çocuklarına yönelik kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açılabilmesi öngörülüyor. İşverenler, bu hizmeti ortaklaşa kuracakları tesisler aracılığıyla ya da yetkili kuruluşlarla anlaşarak sağlayabilecek. Söz konusu kurumların kuruluş ve işletme masraflarının işverenler tarafından karşılanması planlanıyor. Çalışan sayısı hesaplanırken aynı işverenin ilçe sınırları içerisindeki tüm iş yerlerinde görev yapan kadın personel esas alınacak. Ayrıca annesi hayatını kaybeden veya çocuğunun velayeti kendisine verilen erkek çalışanlar da bu hesaplamaya dahil edilecek.
EMZİRME ODALARINDA HİJYEN ŞARTI
Taslakta, yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası kurulması mecburiyeti de yer alıyor. Emzirme odası tanımı da çalışanların çocuklarını emzirmelerinin yanı sıra anne sütü sağımı yapabilmelerine ve sütün uygun şartlar altında saklanmasına imkân verecek şekilde genişletiliyor. Gebe, yeni doğum yapmış veya emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabileceği sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin sorumlulukları da yeniden düzenlenecek. Buna göre, risk tespit edilmesi hâlinde çalışma şartlarının veya saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi hâlinde çalışanın başka bir işe aktarılması planlanıyor. Başka bir işe aktarılan çalışanın ücretinde kesinti yapılmayacak. Bu da mümkün olmazsa çalışanın talebi üzerine, tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izin verilmesi öngörülüyor. Söz konusu izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacak.
RİSKLİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILAMAYACAKLAR
Taslak, gebe veya emziren çalışanların sağlıklarını korumaya yönelik düzenlemeler de getiriyor. Buna göre gebe çalışanlar; ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılamayacak. 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına da izin verilmeyecek. İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalıştırılmama şartı, belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işlerde görev yapma kısıtlaması ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalmayı önlemeye yönelik yasaklar da taslakta yer alıyor. Gebe veya emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da öngörülüyor. İşverenlerin çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkânı sağlaması, yüksekte çalışma ve düşme risklerine karşı tedbir alması planlanıyor. Ayrıca çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da düzenlemede yer alıyor.
Taslağa göre, kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027’de, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
