Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte “yaşlı bakım sigortası” dahil birçok yeni proje üzerinde çalışan Hükümet, bakıma ihtiyaç duyan yaşlılar ve engelliler için doğayla iç içe bir yaşam ve ekoterapi imkânı sağlayacak yeni bir düzenlemeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.
TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle, ormanlık alanlarda yaşlı ve engelli bakım ile rehabilitasyon merkezlerinin kurulmasının önü açılacak.
Hükümet tarafından TBMM’ye sunulan ve Kurban Bayramı’nın ardından Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınması beklenen düzenleme, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17’nci maddesinde değişiklik yapılmasını öngörüyor. Düzenlemeyle maddeye “engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezleri” ifadesi eklenecek. Bu değişiklikle hem mevcut hukuki belirsizliğin ortadan kaldırılması hem de izin süreçlerinin daha sağlam bir yasal zemine kavuşturulması hedefleniyor. Ayrıca, engelli ve yaşlı bireylere yönelik giderek artan bakım ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması amaçlanıyor.
Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların sayısı 10 milyonu aşmış durumda. Nüfus yapısındaki değişim, aile kurumunda yaşanan dönüşüm, yaşlı nüfusun artması ve sağlık alanındaki gelişmeler gibi sosyal ve ekonomik etkenler, engelli ve yaşlılara yönelik yatılı bakım talebini artırıyor. Buna karşın mevcut kurumsal kapasite, bu talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı 176 resmi huzurevinde 18 bin 164 kişilik kapasiteyle hizmet verilirken 25 bin 698 yaşlı bekleme listesinde bulunuyor. Engelli yatılı bakım kuruluşlarında ise 107 merkezde 8 bin 427 kişilik kapasite mevcutken 5 bin 200 engelli birey hizmet almak için sırada bekliyor.
Öngörülen düzenleme sayesinde uygun araziye erişimin kolaylaşması, sosyal hizmet alanındaki yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesini ve hizmet kapasitesinin artırılmasını sağlayacak. Kamulaştırma yöntemine göre ilk yatırım maliyetlerinin ciddi oranda düşmesi bekleniyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte sürecin ilgili kurumlar arasında koordineli şekilde yürütülmesi, çevresel etkilerin denetim altında tutulması, yatırımların hız kazanması ve sosyal hizmet merkezlerinde fiziksel erişilebilirlik ile güvenlik standartlarının karşılanması amaçlanıyor.
Avrupa ülkelerinde uygulama nasıl?
Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş, doğayla temasın ruh sağlığı ve genel iyilik hâli üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekiyor. Bu nedenle doğa temelli uygulamaların bakım hizmetlerine dahil edilmesi teşvik ediliyor. Avrupa’da ise özellikle İskandinav refah modeli çerçevesinde doğa odaklı rehabilitasyon programları, kamu hizmetlerinin bir parçası olarak uygulanıyor.
Özel yaşlı bakım merkezlerinde ücretler ne kadar?
Yaşlı ve engelli bakım hizmetlerinde ücretler, bulunulan ile ve sunulan hizmetin kapsamına göre farklılık gösteriyor. 2026 yılında özel huzurevleri ile yaşlı bakım merkezlerinde aylık bakım ücretleri KDV hariç 14 bin 260 TL ile 86 bin 280 TL arasında değişiyor. İstanbul’da ise bu rakamlar 70 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. VIP bakım hizmeti tercih edenler için ücretler 150 bin TL seviyesine kadar yükselebiliyor.
Hükümetin yıl sonunda devreye sokmaya hazırlandığı önemli projelerden biri yaşlı bakım sigortası. Bu proje , insanların yaşlandıkça fiziksel ve zihinsel bakım ihtiyacına kolay ulaşmasını sağlayacak. Bakım sigortası bireyin yaşam kalitesini profesyonel destek sunarak koruyup, arttırmayı amaçlıyor. Bu sigortayla bakım maliyetleri bireylere ve ailelere yük olmadan karşılanacak. Yaşlı bireylerin daha kaliteli bir yaşam sürmesini sağlanacak. Aile bireylerinin bakım yükü azaltılarak sosyal refahı arttırılacak. Özel bakım hizmetlerine erişim kolaylaşacak ve bakım sektörü geliştirilecek.
Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz’ın haberine göre, gönüllülük esasına dayalı olarak planlanan yaşlı bakım sigortası sistemiyle yaşlı bireylerin evde ya da bakım merkezlerinde hizmet alabilmesinin önü açılacak. Bireyler bu sigortayı hem kendileri hem de anne ve babaları adına yaptırabilecek.
Sistemde belirli bir prim ödemesi yapılacak, devlet de katkı sağlayacak. Böylece yaşlılık döneminde ortaya çıkabilecek bakım masrafları sigorta güvencesi altına alınacak. Yaşlı bakım sigortasının, Bireysel Emeklilik Sistemi’ne benzer bir modelle hayata geçirilmesi planlanıyor.
Sisteme dahil olmak için belli bir süre prim ödenmesi gerekecek. Bu sürenin en az 10 yıl olması üzerinde duruluyor. İsteyenler, özel sağlık sigortası ile yaşlı bakım sigortasını birleştirerek daha kapsamlı sağlık ve bakım hizmetlerinden yararlanabilecek. Belirlenen şartları karşılayan kişilerin ise 60 yaşından itibaren evde ya da bakım merkezlerinde bakım hizmeti alabilmesi hedefleniyor.
