Kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaporttan yararlanabilecek meslek gruplarının artırılması için TBMM’ye iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Düzenlemelerin yasalaşması durumunda, mesleğinde en az 5 yılı dolduran pilotlar ile 10 yıl ve üzeri kıdeme sahip mühendis ve mimarlar da yeşil pasaport alma hakkına kavuşabilecek.
MECLİS GÜNDEMİNDEKİ İKİ YENİ KANUN TEKLİFİ
YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ile YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından hazırlanan iki ayrı kanun teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifler, görüşülmek üzere Meclis İçişleri Komisyonu’na gönderildi.
Düzenlemelerle, meslekleri nedeniyle sık sık yurt dışına seyahat eden pilotların yanı sıra Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) kayıtlı mühendis ve mimarların da hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesi amaçlanıyor.
PİLOTLARA 5 YIL ŞARTI
İlk teklifte, havayolu pilot lisansı alınış tarihinden itibaren fiili olarak 5 yıl uçuş hizmeti veren pilotların yeşil pasaport sahibi olması önerildi. Teklifin gerekçesinde uluslararası ulaşımda görev yapan pilotların yaşadığı vize engellerine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi: "Havayolu uluslararası ulaşım araçları pilotları, yurt dışı çıkışlarını sadece görevli oldukları zaman yapabilmektedir. Pilotlar, yurt dışı eğitimlerine ve uçuş testlerine katılmak, yurt dışından uçak teslim almak için vizeye ihtiyaç duymaktadır. Bu durum hem maliyeti hem de vize alabilmek için geçen süredeki iş kaybı ile sektör için önemli bir sorun olmaktadır. Öte yandan yaşanan vize sorunları nedeniyle vize alamayan pilotlar hem vakit kaybetmekte hem de yurt dışı eğitimlerine katılamamaktadır."
MÜHENDİS VE MİMARLARA 10 YIL KIDEM VE TMMOB ÜYELİĞİ ŞARTI
Diğer kanun teklifinde ise TMMOB’a kayıtlı, mesleğinde en az 10 yıllık deneyime sahip mühendis ve mimarların hususi damgalı pasaport hakkından yararlanması talep edildi. Teklifin gerekçesinde, mühendislik ve mimarlık mesleklerinin uluslararası alandaki rolü ve küresel ölçekte taşıdığı öneme dikkat çekildi: "Mühendis ve mimarlar, üretim yapan, katma değer oluşturan meslek grubudur. Dünyayı, ülkeyi ve yaşamı tanıyan, anlayan ve ona göre politikalar üreterek yaşama geçiren bir çalışma anlayışı içerisinde olan mühendislik ve mimarlık kriterlerinin karşılıklı tanınması, mesleğin ortak değerler çerçevesinde birleştirilmesi ve geliştirilmesinin yanı sıra, toplumdaki pozisyonunu, rolünü ve sorumluluğunu güçlendirmek için yurt dışındaki etkinlik ve çalışmalar zorunluluk arz etmektedir. Dolayısıyla bu meslek gruplarının yurt dışındaki eğitim, panel, çalıştay ve konferans gibi faaliyetlere katılımları mesleki tecrübe ve üretkenlik açısından kritik önem taşımaktadır."
Her iki teklifte de yeşil pasaport hakkından yararlanabilmek için "Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması" şartı eklendi.
MEVCUT DÜZENLEMEDE KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?
Mevcut düzenlemelere göre hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilen kesimler arasında kamu görevlilerinden ihracatçılara kadar farklı gruplar bulunuyor. Yeşil pasaport alabilenler genel olarak şöyle sıralanıyor:
-
Devlet memurları ve kamu görevlileri: 1, 2 ve 3’üncü derece kadrolarda görev yapan kamu çalışanları bu haktan yararlanabiliyor. Gerekli şartları taşıyan kişiler emekli olduktan sonra da haklarını koruyor.
-
Eski milletvekilleri ve bakanlar: Görev süresi sona eren TBMM üyeleri ile eski bakanlara hususi damgalı pasaport verilebiliyor.
-
Belediye başkanları: Büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları görev yaptıkları süre boyunca yeşil pasaport kullanabiliyor. İlgili koşulları sağlayan bazı eski belediye başkanları da bu haktan yararlanabiliyor.
-
Devlet sporcuları: Gerekli kriterleri karşılayarak “Devlet Sporcusu” unvanını alan sporculara yeşil pasaport hakkı tanınıyor.
-
Bazı kamu kurumu ve banka çalışanları: Türk Telekom, Ziraat Bankası ve Halkbank gibi kurumlarda, ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları sağlayan bazı çalışanlar da hususi damgalı pasaport alabiliyor.
-
İhracatçılar: Belirlenen ihracat tutarlarını karşılayan şirketlerin sahipleri, ortakları veya yetkilileri belirli koşullar altında yeşil pasaport hakkından faydalanabiliyor.
-
Avukatlar: Baroya kayıtlı olarak en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip avukatlara da hususi damgalı pasaport verilebiliyor.
