Sürekli bakıma ihtiyaç duyan ağır engelli çocuğu bulunan sigortalı anneler, belirli şartları sağlamaları halinde erken emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Uygulamada 1 Ekim 2008 tarihi kritik önem taşıyor.
Sosyal güvenlik mevzuatına göre, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadınların 1 Ekim 2008'den sonra ödedikleri primlerin dörtte biri toplam prim günlerine ekleniyor. Eklenen süre aynı zamanda emeklilik yaşından da düşülüyor.
Bu kapsamda yılda 360 gün prim ödeyen bir annenin primine 90 gün daha ekleniyor ve bir yıllık çalışma 450 gün olarak değerlendiriliyor.
Kimler yararlanabiliyor?
Düzenlemeden 4/a kapsamında çalışan işçiler, 4/b kapsamındaki Bağ-Kur'lular, memurlar ve isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyen kadınlar faydalanabiliyor.
Ancak avantaj yalnızca 1 Ekim 2008'den sonraki prim süreleri için geçerli. Bu tarihten önceki çalışmalar için herhangi bir ek prim günü hesaplanmıyor.
Örneğin, Ekim 2008'de çalışmaya başlayan ve 18 yıl boyunca kesintisiz prim ödeyen bir annenin normal şartlarda 6 bin 480 olan prim günü, düzenleme kapsamında 8 bin 100 güne kadar çıkabiliyor. Böylece 1.620 günlük, yani yaklaşık 4,5 yıllık avantaj sağlanabiliyor. Normalde 58 yaşında emekli olması gereken bir çalışan, şartların sağlanması halinde 53 yaş 6 ay civarında emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Başvuru nasıl yapılacak?
Erken emeklilik hakkından yararlanmak isteyen annelerin, çocuklarının sürekli bakıma ihtiyaç duyduğunun tespit edilmesi için SGK'ya başvurması gerekiyor. Değerlendirme SGK sağlık kurulu tarafından yapılıyor.
Başvuru çalışırken yapılabileceği gibi emeklilik döneminde de gerçekleştirilebiliyor. Daha önce çalışmış ancak daha sonra iş hayatından ayrılmış kadınlar da, engelli çocuğuna bakım yaptığı dönemde prim ödemiş olmaları halinde başvurabiliyor.
Birden fazla engelli çocuğu bulunan annelerin her çocuk için ayrı başvuru ve sağlık kurulu sürecini tamamlaması gerekiyor. Ancak erken emeklilik avantajı yalnızca bir çocuk üzerinden uygulanıyor.
