Yaz aylarının geride kalması ve özellikle son günlerde etkili olan yoğun yağışlarla birlikte sonbaharın kendini hissettirmesi, çarşı pazara da yansımaya başladı. Ekim ayında yazlık sebzelerde dikkat çeken fiyat artışları gözlemleniyor. WEB TÜFE tarafından ölçülen verilere göre domates yüzde 28,44 ile ekim ayının ilk yarısında fiyatı en çok artan sebze oldu. Domatesi yüzde 25,81 ile salatalık, yüzde 17,44 ile sivri biber izledi. Dolmalık biber, çarliston biber ve patlıcan gibi diğer yazlık sebzeler de fiyat artışlarının yaşandığı ürünler arasında yer aldı.
Diğer yandan çeri domatesin kilogram fiyatının 200 TL’ye kadar çıkması ve bazı sebzelerde yaz dönemine göre yüzde 100’e ulaşan fiyat artışlarının yaşanması dikkatleri çekti.
TARLADAN SERAYA GEÇİŞ
Yaz aylarında domates, salatalık ve biber gibi sebzelerin açık tarlalarda yoğun hasat edilmesi, pazara giren ürün miktarını artırarak fiyatları baskılıyor. Ancak sonbaharla birlikte sıcaklıkların düşmesi, gecelerin uzaması ve yağışların etkisini artırması, açık alandaki üretim şartlarını zorlaştırıyor. Bazı bölgelerde hasat dönemi sona ererken piyasaya sunulan ürün miktarı da azalıyor.
Sektör temsilcileri “Bu dönemde fiyatlar açısından belirleyici olan unsurlardan biri, tarladaki üretimin gerilemesi ile seralardaki hasadın yeterli seviyeye ulaşması arasında oluşan geçiş süreci. Yazlık üretimin sona ermesiyle arz daralırken, seralarda yetiştirilen ürünlerin piyasaya girişinin aynı hızda artmaması, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabiliyor” görüşünü aktarıyor.
YAĞIŞLAR VE SOĞUK HAVA
Diğer yandan son günlerde etkisini artıran şiddetli yağışlar, tarımsal üretimi de olumsuz etkileyebiliyor. Yağışlar nedeniyle ürünlerin hasat edilmesi ve pazarlara ulaştırılması süreçlerinde aksamalar yaşanırken, aşırı yağışların ürün kalitesini düşürmesi ve satışa sunulabilecek ürün miktarını azaltması da söz konusu olabiliyor.
SERADA ÜRETİM MALİYETİ
Kış aylarında sebze üretiminde seraların rolü giderek artarken, yükselen maliyetler ürün fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Özellikle ısıtma giderleri, bitki koruma ürünleri ve işçilik masrafları, sera üreticilerinin maliyetlerini artırıyor. Isıtma sistemi bulunmayan seralarda ise hava sıcaklıklarının düşmesi ve güneş ışığının azalması, üretimde verim kaybına yol açabiliyor.
NAKLİYE VE FİRE
Türkiye'de kışlık sebze arzında Antalya ve Mersin başta olmak üzere Akdeniz Bölgesi'ndeki örtü altı üretimi önemli rol oynuyor. Tüketimin merkezinin ise Marmara Bölgesi olduğuna dikkat çeken sektör temsilcileri “Sebzelerin üretim bölgelerinden büyük tüketim merkezlerine taşınması sırasında oluşan nakliye ve fire maliyetleri de nihai fiyatları etkiliyor” ifadelerini kullanıyor.
