Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadelede dijital denetimlerini yoğunlaştırırken, sonuçlar yüzbinlerce vatandaşı etkiledi. Yapılan incelemelere göre bugüne kadar 245 bin 740 kişinin sigortalılığı ve emekliliği iptal edildi.
Yapay zekâ ile tek tek tespit ediliyor
SGK’nın uzun süredir yürüttüğü “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında milyonlarca veri analiz ediliyor. Kurum, yaklaşık 100 farklı parametreyi dikkate alarak fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişileri sistem üzerinden belirliyor.
2011-2016 yılları arasında tescil edilmiş 4,6 milyon iş yeri üzerinde yapılan çalışmalarda, şüpheli görülenler hızla tespit edilip denetime alınıyor. Böylece eskiden yıllar süren incelemeler artık çok daha kısa sürede tamamlanabiliyor.
Binlerce sahte iş yeri ortaya çıkarıldı
Denetimlerin sonuçları, dikkat çeken bir tabloyu gözler önüne serdi. Yapılan incelemelerde toplam 3 bin 273 sahte iş yeri belirlenirken bu iş yerleri üzerinden yapılan sahte sigorta kayıtları nedeniyle yüzbinlerce kişinin sigorta ve emeklilik işlemleri iptal edildi.
Türkiye Gazetesi'nden eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş'ın yazısına göre son faz çalışmalarında da tablo ağırlaştı:
-15. Faz Sonuçları: 128 sahte iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı bulundu; 487,5 milyon TL'lik borç tespit edildi.
-16. Faz Sonuçları: 195 sahte iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı ortaya çıkarıldı; 1,27 milyar TL'lik kamu zararı hesaplandı.
-Genel Toplam: Bugün itibarıyla tam 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirim yapılan 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edilmiş durumda.
Emekli maaşları geri isteniyor
Sahte sigortalılık yalnızca iptalle sınırlı değil. Bu yöntemle emekli olanların maaşları kesiliyor ve bugüne kadar ödenen tüm tutarlar faiziyle birlikte geri alınıyor. Bunun yanı sıra, süreçte kullanılan sağlık hizmetlerinin ücretleri de kişilerden tahsil ediliyor. Hem sahte sigortalı gösterilenler hem de bu sistemi organize eden iş yerleri hakkında adli işlem başlatılıyor.
"Hatır sigortası" ağır sonuçlar doğuruyor
Özellikle halk arasında "hatır sigortası" olarak bilinen, fiili çalışma olmadan yapılan sigorta girişlerinin ciddi sonuçlar doğurduğu belirtiliyor. SGK mevzuatına göre sigortalılığın geçerli sayılması için gerçek ve fiili çalışmanın şart olduğu vurgulanıyor.
