16 Ekim 2026 tarihinde Meclise sunulan kanun teklifiyle, staj ve çıraklık sürelerinin sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmesi hedefleniyor. Ancak teklif henüz yasalaşmadığı için mevcut uygulamada herhangi bir değişiklik bulunmuyor.

Staj ve çıraklık sigortasının emeklilik başlangıcı olarak değerlendirilmesine yönelik talepler, Türkiye'de uzun süredir gündemdeki yerini koruyor. Özellikle meslek lisesi öğrencisiyken staj yapan, çıraklık eğitimi gören veya işletmelerde mesleki eğitim alan vatandaşlar, o dönemlerde oluşturulan sigorta kayıtlarının emeklilik hesaplamalarında dikkate alınmasını istiyor.

Mevcut sosyal güvenlik mevzuatına göre, stajyer ve çıraklar adına yapılan sigorta girişleri genel olarak emeklilik için gerekli sigortalılık süresinin başlangıcı sayılmıyor. Bu durumun temel nedeni, söz konusu dönemlerde yatırılan primlerin ağırlıklı olarak kısa vadeli sigorta kollarını kapsaması ve yaşlılık sigortası için gerekli uzun vadeli primlerin ödenmemesi.

16 Ekim'de Meclise Yeni Teklif Sunuldu

16 Ekim 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduğu belirtilen kanun teklifi, staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta girişlerinin emeklilik yönünden de geçerli kabul edilmesini amaçlıyor.

Düzenleme önerisi, stajyerlerin, çırakların ve kursiyerlerin geçmişteki sigorta kayıtlarının uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilmesini gündeme getiriyor.

1999 Öncesi Staj Yapanlar Erken Emekli Olabilecek mi?

Özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde staj veya çıraklık sigortası bulunan vatandaşlar, olası düzenlemenin erken emeklilik hakkı sağlayıp sağlamayacağını merak ediyor.

Ancak teklifin Meclise sunulmuş olması, bu kişiler için doğrudan emeklilik hakkı doğduğu anlamına gelmiyor. Düzenlemenin kapsamı, uygulanma koşulları ve geçmiş sigorta sürelerine ilişkin haklar, yasama sürecinin tamamlanmasıyla netlik kazanabilecek.

Staj ve Çıraklık Sigortasında Son Durum Ne?

Staj ve çıraklık sigortasına ilişkin yeni teklif henüz kanunlaşmadı. Bu nedenle mevcut emeklilik şartları geçerliliğini sürdürüyor.

Staj ve çıraklık dönemlerinin sigorta başlangıcı sayılması veya geçmiş süreler için borçlanma hakkı tanınması konusunda kesin bir uygulamadan söz edilemiyor. Olası değişikliklerin hayata geçirilebilmesi için teklifin TBMM'de kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.

Staj ve çıraklık sigortasında yeni düzenleme var mı?

TBMM’nin resmi kayıtlarına göre 16 Ekim 2026 tarihinde 2/3958 esas numaralı yeni bir kanun teklifi Meclis Başkanlığına sunuldu.

Teklif, çırak, kursiyer ve stajyer öğrenci olarak çalışan kişilerin sigortalılık başlangıç tarihlerinin uzun vadeli sigorta kolları bakımından da başlangıç kabul edilmesini amaçlıyor.

Kanun teklifinin ilk imza sahibi olan Yeni Parti Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan’ın hazırladığı düzenleme, 19 Ekim 2026 tarihinde değerlendirilmek üzere ilgili TBMM komisyonlarına sevk edildi.

Meclisin resmi kayıtlarına göre teklif, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla “Komisyonda” aşamasında bulunuyor.

Bu gelişmeyle birlikte staj ve çıraklık sigortasının emeklilik başlangıcına dahil edilmesi yeniden gündeme gelse de henüz yürürlüğe giren bir yasal değişiklik bulunmuyor. Dolayısıyla mevcut emeklilik hesaplamalarında uygulanan kurallar geçerliliğini koruyor.

Staj ve Çıraklık Sigortası Emeklilikte Geçerli mi?

Yürürlükteki sosyal güvenlik düzenlemeleri kapsamında, staj veya çıraklık eğitimi sırasında yapılan sigorta girişleri kural olarak emeklilik başlangıç tarihi olarak değerlendirilmiyor.

Bunun başlıca sebebi, stajyer ve çıraklar adına yapılan sigorta işlemlerinin genellikle iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta güvencelerini içermesi.

Emeklilik hakkının belirlenmesinde ise malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsayan uzun vadeli sigorta kollarına ödenen primler esas alınıyor.

Bu nedenle öğrencilik veya çıraklık döneminde sigorta numarası alınması ya da sigorta kaydının oluşturulması, tek başına emekliliğe esas sigortalılık süresinin başladığı anlamına gelmiyor.

Bununla birlikte, staj yapılan tarihlerde kişi adına uzun vadeli sigorta kollarına yönelik prim ödemesi de gerçekleştirilmişse emeklilik başlangıcı, ilgili kişinin SGK hizmet dökümü ve sigortalılık bilgileri üzerinden ayrıca değerlendirilebiliyor.

Çıraklık sigortası neden emekliliğe sayılmıyor?

Çıraklık eğitimi sırasında sigorta kaydı oluşturulan birçok kişi, geçmişte kendisine verilen sigorta belgesinin emeklilik başlangıcı açısından da geçerli olmasını istiyor.

Ancak sigorta kartı ile emekliliğe esas prim bildirimi aynı anlama gelmiyor.

Kısa vadeli sigorta kapsamındaki koruma, iş kazası veya meslek hastalığı gibi risklere karşı güvence sağlıyor.

Yaşlılık aylığına hak kazanmak için ise ilgili kanunlarda belirlenen yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Bu ayrım nedeniyle çıraklık dönemindeki sigorta kaydı emeklilik hesabında her zaman başlangıç tarihi olarak kullanılamıyor.

1999 öncesi staj yapanlar erken emekli olabilir mi?

Staj ve çıraklık mağduriyetinin en fazla tartışıldığı gruplardan birini 8 Eylül 1999 öncesinde staj veya çıraklık eğitimi gören vatandaşlar oluşturuyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte ilk sigortalılık tarihinin önemi daha da arttı.

EYT kapsamında değerlendirilebilmek için ilgili düzenlemede öngörülen tarihten önce emekliliğe esas sigortalılık başlangıcının bulunması gerekiyor.

Örneğin 1997 yılında meslek lisesi stajı yapan ancak ilk uzun vadeli sigorta primi 2001 yılında bildirilen bir vatandaşın durumu, 1997 yılında emekliliğe esas sigortalılığı başlayan bir çalışandan farklı değerlendiriliyor.

Staj ve çıraklık başlangıcının geçmişe dönük olarak tanınması halinde bu tür vatandaşların emeklilik hesapları etkilenebilir.

Ancak henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmadığından, 1999 öncesi staj yapan herkesin EYT kapsamına alındığını söylemek doğru değil.

Staj ve çıraklık borçlanması çıkacak mı?

TBMM’ye sunulan farklı kanun tekliflerinde yalnızca başlangıç tarihinin tanınması değil, staj ve çıraklık sürelerine ilişkin borçlanma hakkı verilmesi de gündeme getiriliyor.

24 Eylül 2026 tarihinde sunulan 2/3882 esas numaralı teklif, mesleki eğitim ve staj dönemlerinin borçlanılabilmesini amaçlıyor.

11 Ağustos 2026 tarihinde sunulan 2/3805 esas numaralı teklifte ise stajyer, çırak, kursiyer ve bursiyerlerin sigortalılık başlangıçlarının tanınması ve belirli sürelerin borçlanmayla emeklilik hesabına dahil edilmesi öneriliyor.

Her iki teklifin de yasama süreci devam ediyor.

Bu nedenle mevcut durumda bütün stajyer ve çırakların geçmiş dönemleri için genel bir borçlanma hakkı tanındığına ilişkin kesin bir açıklama bulunmuyor.

Borçlanma hakkı verilirse kimler yararlanabilir?

Borçlanma düzenlemesi yasalaşırsa kimlerin yararlanabileceği, kabul edilecek kanunun kapsamına bağlı olacak.

Örneğin yalnızca zorunlu staj dönemlerinin mi yoksa çıraklık ve kursiyerlik sürelerinin de mi kapsama alınacağı önem taşıyor.

Aynı şekilde borçlanılabilecek gün sayısı, ödenecek prim tutarı, başvuru süresi ve geriye dönük sigorta başlangıcının hangi koşullarda değişeceği de yasal düzenlemeyle belirlenmek zorunda.

Borçlanma hakkının tanınması ile sigorta başlangıç tarihinin otomatik olarak geriye çekilmesi her durumda aynı sonucu doğurmuyor.

Bu nedenle tekliflerin kesinleşmemiş hükümlerine dayanarak emeklilik tarihi veya borçlanma maliyeti hesaplamak yanıltıcı olabilir.

SGK'den Staj ve Çıraklık Sigortası Hakkında Açıklama

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), daha önce kamuoyuyla paylaştığı bilgilendirmede, staj ve öğrencilik dönemlerinin emeklilik hesaplamalarına dahil edildiğine ilişkin iddiaların doğru olmadığını duyurmuştu.

Kurumun açıklamasında, öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kolları kapsamında güvence altına alınmasının, emeklilik başlangıç tarihlerinde veya emeklilik yaşlarında doğrudan değişiklik sağlamadığı belirtilmişti.

SGK ayrıca sosyal güvenlik sistemine ilişkin hak ve yükümlülüklerin yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlendiğinin altını çizmişti.

Bu kapsamda staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik hesabında dikkate alınabilmesi için TBMM'de görüşülen düzenlemelerin yasalaşması önem taşıyor.

e-Devlet'te Staj Sigortası Görünenler Nelere Dikkat Etmeli?

Geçmiş yıllarda staj veya çıraklık eğitimi sırasında sigorta kaydı oluşturulan kişiler, e-Devlet sistemi aracılığıyla SGK tescil ve hizmet dökümü bilgilerine ulaşabiliyor.

Ancak hizmet kayıtlarında staj dönemine ait bir sigorta girişinin bulunması, söz konusu tarihin doğrudan emeklilik başlangıcı olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor.

Bu nedenle vatandaşların sigorta kayıtlarını incelerken yalnızca ilk işe giriş tarihine değil, adlarına bildirilen primlerin hangi sigorta kollarını kapsadığına da dikkat etmesi gerekiyor.

Özellikle uzun vadeli sigorta primi ödenip ödenmediği, toplam prim gün sayısı ve sigortalılık statüsü, emeklilik koşullarının belirlenmesinde önem taşıyor.

Kayıtlarında eksiklik veya belirsizlik olduğunu düşünen vatandaşlar, SGK'ye başvurarak kendi sigortalılık geçmişlerine ilişkin ayrıntılı bilgi talep edebiliyor.

Staj ve Çıraklık Sigortası Emeklilik Başlangıcı Ne Zaman Sayılacak?

22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla staj ve çıraklık sigortası başlangıçlarının genel olarak emeklilik hesabına dahil edilmesini sağlayan yeni bir kanun yürürlüğe girmiş değil.

Düzenlemelerin hayata geçirilebilmesi için öncelikle ilgili komisyonlarda değerlendirilmesi, ardından TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve gerekli yürürlük işlemlerinin tamamlanması gerekiyor.

Yasama sürecinin sonuçlanması halinde, kimlerin düzenlemeden yararlanabileceği, geçmiş staj sürelerinin nasıl değerlendirileceği ve olası borçlanma haklarının kapsamı açıklığa kavuşacak.

Kaynak: haberton.com