Sabahları yaşanan yorgunluğun sadece uykusuzlukla açıklanamayacağını belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Füsun Topçugil, bu durumun stres, uyku kalitesi, yaşam tarzı ve bazı fizyolojik etkenlerle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti. Dr. Topçugil, sabah yorgunluğunun olası nedenlerini şu şekilde açıkladı:
Sık Uyanmak Bitkin Hissettiriyor
Birçok kişi, gece boyunca yeterince uyuduğunu düşünse de sabahları dinlenmiş uyanamadığını söylüyor. Gece sık sık uyanmak, hafif uyumak veya vücudun kendini onardığı derin uyku evrelerine yeterince ulaşamamak, vücudun yenilenmesini engelliyor. Bunun sonucunda kişi, sabah saatlerinde hem bedenen hem de zihnen yorgun hissediyor.
KAN ŞEKERİ DENGESİNE BAKTIRIN
Sabah yorgunluğunun ardında bazen yaşam tarzından ziyade klinik bir tablo da yatabilir. Uykunun ötesindeki şu fizyolojik nedenlerin mutlaka sorgulanması gerekir. Nedir bu sebepler?
Anemi (kansızlık): Dokulara yeterli oksijen taşınamadığında vücut sürekli bir tasarruf modunda kalır ve sabahları ağır bir halsizliğe neden olabilir.
Vitamin ve mineral eksiklikleri: B12 vitamini, D vitamini, magnezyum ve demir eksiklikleri, kronik yorgunluğun en sık karşılaşılan nedenleri arasında yer alıyor.
Tiroid fonksiyonları: Tiroid bezinin yetersiz çalışması (hipotiroidi), metabolizmayı yavaşlatarak, kişi ne kadar uyursa uyusun sabahları yorgun uyanmasına neden olabilir.
İnsülin direnci: Kan şekeri dengesizlikleri, hücrelerin gece boyunca yeterli enerji almasını engelleyerek sabah yorgunluğunu artırabilir.
UYKUDA SOLUNUM DURMASI: UYKU APNESİ
Uyku sırasında solunumun yüzeyselleşmesi ya da kısa duraklamalar yaşanması (uyku apnesi), uykunun dinlendirici etkisini tamamen yok edebilir. Bu durumun farkında olmayan kişiler, gece boyunca yüzlerce kez uyanmalarına rağmen bunu hatırlamaz. Ancak sabah uyandıklarında şiddetli baş ağrısı, ağız kuruluğu ve sanki hiç uyumamış gibi bir yorgunluk hissiyle karşılaşırlar.
Zihinsel gerginlik, sadece uykuya dalmayı zorlaştırmakla kalmaz; aynı zamanda kortizol seviyelerini yükselterek vücudun gece boyunca tetikte kalmasına sebep olabilir. Bunun yanı sıra yatmadan hemen önce maruz kalınan telefon ve tabletlerin yaydığı mavi ışık, uyku hormonu olan melatonini baskılar. Bu da biyolojik saatimizi bozarak sabah yorgunluğunu kaçınılmaz hale getirir.
Yanlış Yatak Seçimi
Sabahları yorgun uyanmaya boyun, sırt veya bel ağrılarının eşlik etmesi sık rastlanan bir durumdur. Vücut yapısına uygun olmayan yatak ve yastıkların kullanımı, gece boyunca kasların sürekli gerilmesini sağlar. Bu da sabah saatlerinde hem yorgun hem de ağrılı uyanmaya neden olur.
Sabah Yorgunluğu Ne Zaman Önemsenmeli?
Ara sıra yorgun uyanmak normal sayılabilir; ancak bu durum sürekli hale geldiyse profesyonel destek almanın zamanı gelmiş demektir. Eğer sabah yorgunluğu haftalarca devam ediyor, günlük işlerinizi aksatıyor ve yanında unutkanlık, isteksizlik veya fiziksel ağrılar gibi belirtiler ortaya çıkıyorsa, mutlaka bir iç hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Kan testleri ve gerekirse uyku analizleri ile sorunun kaynağını belirlemek, yaşam kalitenizi yeniden kazanmanın ilk adımıdır.
