Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan savunma ortaklığı anlaşmasına yönelik kanun teklifinin ilk maddesi Meclis Genel Kurulu'nda kabul gördü.
"Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi"nin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Genel Kurul'da, 16 maddeden oluşan anlaşmaya ilişkin teklifin bütünü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine başlandı.
Teklifin ilk maddesinin kabul edilmesi sonrasında TBMM Başkanvekili Celal Adan birleşime ara verdi. Verilen aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapattı.
MEKKE ANLAŞMASI NEDİR?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ağustos ayında tarihi öneme sahip Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan 16 maddelik anlaşmada önemli hükümler bulunuyor. Anlaşmaya göre, ittifak üyelerinden herhangi birine yönelik saldırı, diğer iki ülkeye yapılmış kabul ediliyor.
Yetkililer, Mekke Anlaşması'nın yalnızca savunma amacı taşıdığını ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını vurguluyor.
Taraflar, Birleşmiş Milletler (BM) şartının 51. maddesinde düzenlenen "meşru müdafaa hakkı" kapsamında, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere destek verecek.
EN AZ 10 YIL YÜRÜRLÜKTE KALACAK
Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen ilk 10 yıl içerisinde anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin tamamlanmasının ardından ise en az 3 ay önceden yazılı bildirim yapılması şartıyla çekilme hakkı kullanılabilecek.
Anlaşmanın maddeleri şöyle:
MADDE 1: Taraflar, birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve uluslararası alanda tanınmış sınırlarının dokunulmazlığının sağlanması ve korunması amacıyla işbirliği yapar. Taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye girmesi halinde taraflar, söz konusu tehdit ve tehlikeleri ortadan kaldırmak için gerekli tüm yöntemleri kullanır.
MADDE 2: Taraflardan herhangi birine dış kaynaklı gerçekleştirilecek silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul edilir. Taraflardan birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya ya da askeri saldırganlığa maruz kalması durumunda diğer taraflar, karşılıklı olarak sağlayabilecekleri tüm yardım imkanlarını kullanarak saldırıya uğrayan ülkeye derhal destek verir.
MADDE 3: Taraflar, bu Anlaşma'nın 2'nci maddesi doğrultusunda savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yürütür. Silahlı kuvvetler arasındaki ilişkileri geliştirir ve savunma işbirliğini güçlendirmek amacıyla üzerinde uzlaşılan faaliyetleri hayata geçirir.
MADDE 4: Taraflar, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunur. Hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak, milli güvenliklerine yönelik tehdit ve tehlikeleri ortadan kaldırmak amacıyla ortak değerlendirmeler doğrultusunda bireysel ve ortak tedbirler geliştirmek için sürekli ve etkin biçimde birbirlerine yardım eder ve işbirliği yapar.
MADDE 5: Taraflar, bölgesel ve uluslararası istikrar ile güvenliği olumsuz yönde etkileyen terörizmin bütün türleri ve görünümleriyle mücadele kapsamında, operasyonel düzey de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve ortak çabalarını artırır.
MADDE 6: Taraflar, savaş ve barış dönemlerinde savunma kapasitelerini geliştirmek amacıyla savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimini, ortak eğitim programlarını ve tatbikatları teşvik eder. Ayrıca silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artırmaya yönelik konuşlanma ve faaliyetleri destekler.
MADDE 7: Taraflar, savunma yeteneklerini geliştirmek amacıyla karşılıklı mutabakat çerçevesinde savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve savunma sanayii kuruluşlarının işbirliğini destekler.
MADDE 8: Çekirdek taraflar; ortak savunmaya stratejik yön vermek, aralarındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek sorunları değerlendirmek amacıyla, Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi"ni kurar. Komite, tarafların dönüşümlü ev sahipliğinde yılda iki kez toplanır. Taraf liderleri ise gerekli görülmesi halinde yılda bir defa bir araya gelebilir.
MADDE 9: İstihbarat alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesi ve gerekli koordinasyonun sağlanması amacıyla taraflar, bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik ilkelerine bağlı kalarak karşılıklı mutabakata varılan güvenli kanallar aracılığıyla istihbarat paylaşımı yapar.
MADDE 10: Taraflar, lojistik destek hizmetlerinin bulunabilirliği ve uyumluluğu şartıyla barış, savaş ve diğer olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizat dahil olmak üzere birbirlerine lojistik destek sağlar.
MADDE 11: Uluslararası hukuk ve tarafların ilgili iç hukuk hükümleri saklı kalmak şartıyla taraflar, anlaşma hükümlerinin uygulanmasında bu Anlaşma'yı hukuki dayanak olarak kabul eder ve ihtiyaç duyulması halinde ilave yasal düzenlemeler önerir.
MADDE 12: Anlaşma, tarafların daha önce imzaladıkları uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini etkilemez.
MADDE 13: Taraflar, anlaşma çerçevesinde edindikleri gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin mahremiyetini korur ve milli mevzuatlara saygı gösterir. Gizlilik dereceli bilgi ve belgeler, taraflar dışındaki herhangi bir devlet, şirket veya kişiyle paylaşılmaz. Bu bilgi ve belgelere erişim, "bilmesi gereken" ilkesi doğrultusunda ve yalnızca gerekli güvenlik yetkisine sahip kişilere sağlanır.
MADDE 14: Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından kaynaklanabilecek uyuşmazlıklar, taraflar arasında gerçekleştirilecek istişareler ve görüşmeler yoluyla dostane biçimde çözüme kavuşturulur.
MADDE 15: Anlaşma, çekirdek taraflar arasında yapılacak istişareler ve oybirliğiyle değiştirilebilir.
MADDE 16: Anlaşma, her bir tarafın tabi olduğu usuller doğrultusunda onaylanacak ve son onay belgesinin "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" Sekretaryasına teslim edildiği tarihte yürürlüğe girecektir.
