Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında denetim alanını genişleterek farklı sektörleri inceleme altına almaya devam ediyor.
Sosyal medya üzerinden açık artırma yöntemiyle satış yapan kişi sayısının giderek arttığı tespit edilirken, bu yöntemin son dönemde daha yaygın hale geldiği görüldü.
VDK Başkanlığı da sosyal medya platformlarını kullanarak açık artırma yoluyla satış gerçekleştiren ve faaliyetlerini kayıt dışı yürüten mezatçıların kimlik bilgilerini ve elde ettikleri gelirleri belirledi.
Müfettişlerin aylar süren incelemeleri sonucunda, sosyal medya üzerinden düzenlenen mezatlarda binlerce ürünün satıldığı ortaya çıktı. Para hareketlerini mercek altına alan denetim ekipleri, yalnızca 6 ay içinde sosyal medya aracılığıyla 500 milyon lirayı aşan ürünün vergisiz ve kayıt dışı şekilde satışının yapıldığını tespit etti.
VDK tarafından yürütülen analizler devam ederken, ilk etapta bu yöntemle satış yaptığı belirlenen 50’den fazla kişi vergi incelemesine alındı.
Yapılan değerlendirmelerde ise söz konusu mezatlar aracılığıyla son iki yıl içinde yaklaşık 1 milyar liralık verginin kayıt dışı bırakıldığı hesaplandı.
Müfettişler müşteri gibi mezada katıldı
Vergi müfettişleri, satışı yapılan ürünlerin niteliğini belirlemek ve sosyal medya üzerinden paylaşılan IBAN ile hesap bilgilerine ulaşabilmek amacıyla potansiyel müşteri gibi davranarak mezatlara katıldı ve bu yolla bilgi topladı.
Aynı gün içinde çok sayıda farklı hesap üzerinden açık artırma yöntemiyle satış yapılması nedeniyle araştırmalarda açık kaynak istihbaratı ile “web kazıma” yöntemlerinden de yararlanıldı.
Yürütülen takipte mezatçıların sosyal medya platformlarında çeşitli kanallar oluşturduğu ve bu kanallara potansiyel müşterilerin üye yapıldığı tespit edildi. Böylece açık artırmalar yalnızca abonelere özel yayınlar şeklinde gerçekleştirildi. Satışa sunulacak ürünler, açık artırma öncesinde kanal bildirimleri ve anlık mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla abonelere duyuruldu. Ayrıca yüksek miktarda alışveriş yapan müşterilere özel indirimler uygulanarak müşteri bağlılığının artırılması amaçlandı.
Sürekli IBAN değişti
Mezat düzenleyen kişilerin, Bakanlığın yürüttüğü denetimlerden kaçabilmek için çeşitli yöntemlere başvurduğu da belirlendi.
Satıcıların, aynı hesapta yüksek miktarda para birikmesini önlemek amacıyla IBAN ve hesap bilgilerini sık sık değiştirdiği, bazı hesapların ise farklı kişiler adına açıldığı tespit edildi. Bunun yanı sıra müşterilere, para transferi sırasında açıklama bölümünde ticari bir işlem yapıldığını düşündürebilecek herhangi bir ifadeye yer vermemeleri konusunda sürekli uyarılar yapıldığı görüldü. Açık artırmayı kazanan alıcılara hesap bilgilerinin özel olarak iletildiği de ortaya çıktı.
Mezat yoluyla en çok güvercin gibi canlı hayvanlar, taklit ve kopya ürünler, outdoor ekipmanları, bıçaklar, tespihler, çakmaklar ve küçük elektrikli aletlerin satışa sunulduğu belirlendi. Yapılan incelemelerde yerli seri üretim bıçakların yaklaşık 1000 liradan, yabancı seri üretim bıçakların 10 bin liradan, yerli tasarım bıçakların ise 75 bin ile 200 bin lira arasında değişen fiyatlarla satışa çıkarıldığı tespit edildi. Bu satışların, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’u da ihlal ettiği saptandı. Ayrıca fildişi gibi ticareti yasak olan kabzalara sahip bıçakların da satışa konu edildiği ortaya kondu. Taklit ve sahte ürünlerin satışının ise tüketiciler açısından mağduriyet oluşturduğu değerlendirildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Sosyal medya pek çok fırsat ve riski bir arada bünyesinde barındırıyor. Sosyal medyanın özellikle vergi ödememek adına kayıt dışı satış için kullanılması, hem devletimizin vergi kaybına uğramasına hem de vatandaşlarımızın güvensiz alışveriş nedeniyle mağdur olmasına yol açıyor. Kayıt dışılıkla mücadelemizi sürdürürken vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz." dedi.
