Güney Kaliforniya uzun yıllardır "Büyük Deprem" kabusuyla yaşıyor. Bölgenin en büyük tehdidi olarak görülen San Andreas fayı, 1850'lerden bu yana güney kesiminde sessizliğini koruyarak enerji biriktirmeye devam ediyor. Ancak İsviçre’deki Bern Üniversitesi’nden Dr. Liliane Burkhard liderliğindeki bir ekibin yaptığı yeni araştırma, tehlikenin sadece tek bir fayla sınırlı olmadığını kayıtlara geçirdi.
Yer kabuğundaki levhaların birbirine sürtünerek kilitlendiği bölgede, San Andreas ve komşusu San Jacinto fay hatlarındaki tektonik gerilim bin yıldır görülmemiş bir düzeye ulaştı. Geliştirilen simülasyon modellerine göre, San Jacinto fayının bazı bölümlerindeki gerilim, geçmiş bin yıllık kayıtlar boyunca tespit edilebilen en yüksek seviyeyi de aşmış durumda. Yanındaki San Andreas fayı da benzer bir enerjiyle yüklenmiş durumda ve her iki hat adeta tek bir bütün gibi hareket edecek kadar tehlikeli bir uyum yakaladı.
CAJON GEÇİDİ: İKİ FAY ARASINDAKİ DEPREM KAPISI
Los Angeles’ın kuzeydoğusunda yer alan engebeli Cajon Geçidi, bu iki dev fay hattının birbirine neredeyse kesişecek kadar yaklaştığı kritik bir noktada bulunuyor.
Jeologlar bu tür birleşim noktalarını "deprem kapısı" olarak adlandırıyor. Bu kapının açık veya kapalı olması, felaketin boyutunu da belirlemekte. Kapalı kalan bir kapı, sarsıntıyı tek bir fay hattında hapsediyor. Ancak kapı açılırsa, bir fayda başlayan kırılma enerjisini doğrudan diğer faya aktarıyor ve iki büyük deprem birleşerek devasa bir mega depreme dönüşüyor.
Tarihsel veriler, bu kapının geçmişte her iki senaryoya da sahne olduğunu gösteriyor. Örneğin, 1857 yılında yaşanan Fort Tejon depreminde kırılma Cajon Geçidi'nde durmuş ve San Jacinto fayı tetiklenmemişti. Ancak 1812 yılında meydana gelen bir başka depremde, kırılma bu kapıyı aşarak her iki fayı aynı anda yırtmıştı. Mevcut veriler, fayların şu anki eşleşen yüksek gerilim durumu nedeniyle kapının açılma ihtimalinin çok daha güçlü olduğuna işaret ediyor.
MİLYONLARCA İNSAN VE KRİTİK ALTYAPI HATLARI RİSK ALTINDA
Geçidi aşarak her iki fayı birden kıracak bir mega deprem, Los Angeles Havzası ve doğusundaki iç vadiler başta olmak üzere Güney Kaliforniya’nın en yoğun nüfuslu bölgelerini doğrudan sarsacak.
Cajon Geçidi bölgesi aynı zamanda Güney Kaliforniya’nın lojistik ve altyapı omurgasını oluşturuyor. Ana otoyollar, demiryolu hatları ve yüksek gerilim elektrik hatları bu geçitten geçiyor. Dolayısıyla bu noktada yaşanacak bir kırılma, milyonlarca insanın tahliye edilmesi veya bölgeye acil yardım malzemesi ulaştırılması gereken en kritik anda tüm kilit ulaşım ve enerji güzergahlarını tamamen kilitleme riski var.
