Bilim kurgu filmlerinde sıkça işlenen uçan otomobil fikri, Tesla’nın yeni Roadster tanıtımıyla yeniden gündeme geldi. Tesla CEO’su Elon Musk, perşembe günü SpaceX’in Teksas’taki test tesisinde gerçekleştirilen etkinlikte, hem karadaki performansı hem de havada yapabildiği hareketlerle öne çıkan otomobili sergiledi.
İki kişilik spor otomobil için açıklanan özellikler arasında 0’dan 100 kilometre hıza bir saniyeden kısa sürede ulaşmak, dik bir rampaya tırmanmak, baş aşağı durmak ve havada takla atmak yer aldı. Musk, bu hareketlerin hava jetleri ve yüksek basınçlı hava sistemi sayesinde gerçekleştirilebildiğini belirtti.
Tanıtım sırasında Roadster’ın yerden yükselmesi ve park halindeki otomobillerin üzerinden atlaması dikkat çekti. Buna karşın, aracın kesintisiz şekilde uçabildiğini gösterecek uzun menzilli bir uçuş denemesi yapılmadı.
GÖSTERİ ÖNCESİ DİKKAT ÇEKEN UYARI: “BAŞARI GARANTİ DEĞİL”
Musk, güvenlik gerekçesiyle gösteri sırasında otomobilin içinde sürücü bulunmadığını açıkladı. Etkinliği takip eden kalabalığa hitap eden Tesla CEO’su, denemenin başarılı olacağına dair kesin bir garanti vermedi.
Musk, “Başarı garanti değil. Ciddiyim. Muhtemelen işe yarayacak ama yaramazsa da güvenli bir mesafedeyiz” sözleriyle gösterinin belirsizlik taşıdığını kendisi de dile getirdi.
Tanıtımın devamında Roadster, yan yana park edilmiş Tesla modellerinin üzerinden atlamak için hava jetlerinden yararlandı. Ardından otomobilin arka bölümündeki jetler kullanılarak saatte 60 mil hıza çok kısa sürede ulaşılmasına yönelik bir performans gösterisi gerçekleştirildi.
Bu hareketler, yeni Roadster’ın tanıtımını sıradan bir spor otomobil etkinliğinin ötesine taşıdı. Ancak aracın havada ne kadar süre kalabildiği ve ileri yönde kesintisiz hareket etme kabiliyetinin hangi düzeyde olduğu soruları yanıtsız kaldı.
BİR SANİYEDEN KISA SÜREDE 100 KİLOMETRE HIZ İDDİASI
Musk’ın açıklamalarında en fazla öne çıkan konulardan biri hızlanma performansı oldu. Tesla CEO’su, yeni Roadster’ın 0’dan 100 kilometre hıza bir saniyeden kısa sürede ulaşabildiğini söyledi.
Otomobilin özelliklerinin bununla sınırlı olmadığını belirten Musk, aracın altında oluşturulan emme kuvveti sayesinde dik bir rampaya tırmanabildiğini ifade etti. Musk’ın anlatımına göre Roadster, rampadan ayrılmadan önce baş aşağı durabiliyor, havada takla atabiliyor ve hava jetlerini kullanarak iniş yapabiliyor.
Bununla birlikte, etkinlikte sergilenen hareketlerin otomobil sahiplerinin günlük kullanımda yararlanabileceği özelliklerle ne ölçüde örtüştüğü henüz kanıtlanmış değil. Roadster’ın güçlü yol performansını, yalnızca zıplamanın ötesine geçen bir uçuş kabiliyetiyle birleştirip birleştiremeyeceği belirsizliğini koruyor.
ROADSTER’IN SİSTEMİNDE 10 NOZUL YER ALIYOR
Musk, otomobilin yerde hızlanmasını ve havada hareket etmesini sağlayan sistemle ilgili de bilgi verdi. Açıklamasına göre Roadster’da 10 nozul ile “ultra yüksek basınçlı hava tankları” bulunuyor.
Hava jetlerinin devreye girmesiyle aracın farklı yönlerde hareket etmesi hedefleniyor. Tanıtımda aynı sistemin hem park halindeki otomobillerin üzerinden atlamak hem de yerdeki hızlanmayı desteklemek amacıyla kullanılması öne çıktı.
Musk, söz konusu teknolojiyi Tesla ile SpaceX’in ortak çalışmasının sonucu olarak nitelendirdi. İki şirketin katkısını ise “dünyanın en iyi otomobil şirketi ile dünyanın en iyi roket şirketinin işbirliği” sözleriyle anlattı.
“GÖZLERİNİZLE GÖRDÜĞÜNÜZE İNANAMAYACAKSINIZ”
Tesla CEO’su, etkinlikte izleyicilerin bulunmasına da özel bir önem verdi. Gösterinin yapay zekâ ürünü veya simülasyon olmadığının anlaşılması için insanların yaşananlara doğrudan tanıklık etmesini istediğini söyledi.
Tesla hayranlarına seslenen Musk, “Bunun yapay zeka veya simülasyon olmadığını kanıtlamak için bir izleyici kitlesine ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.
İzleyicilerin daha sonra gördüklerini başkalarına anlatabileceğini belirten Musk, “Gözlerinizle gördüğünüz şeye inanamayacaksınız” dedi.
Ancak gösterinin dikkat çekici görüntüleri, aracın uçuş kabiliyetine ilişkin teknik soruları ortadan kaldırmadı. Özellikle kısa süreli havalanma ile kontrollü ve kesintisiz uçuş arasındaki fark, değerlendirmelerin merkezinde yer aldı.
UÇAN OTOMOBİL Mİ, JET DESTEĞİYLE ZIPLAYAN BİR ARAÇ MI?
Roadster tanıtımında uzun mesafeli uçuş gerçekleştirilmemesi, “uçan otomobil” tanımına ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı. Aracın yerden yükselmesi ve engellerin üzerinden atlaması gösterilirken, bir noktadan diğerine kesintisiz uçuş yapabildiği ortaya konulmadı.
Son yıllarda elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen, “eVTOL” olarak adlandırılan araçların geliştirilmesinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Çalışan modeller bulunsa da hem karayolunda kullanılabilen hem de gerçekten uçabilen bir araç geliştirmek, önemli mühendislik sorunlarını beraberinde getiriyor.
Roadster hakkındaki değerlendirmelerde de bu ayrım belirleyici oldu. Uzmanlar, bir otomobilin havalanabilmesinin tek başına onu kullanışlı bir hava aracına dönüştürmeye yetmeyeceğine dikkat çekti.
UZMANLARA GÖRE KARA VE HAVA ARAÇLARININ TASARIM GEREKSİNİMLERİ FARKLI
Smithsonian Ulusal Havacılık ve Uzay Müzesi’nde dikey uçuş küratörü olarak görev yapan Roger Conner, etkinlik öncesinde yaptığı açıklamada temel tasarım sorununa işaret etti.
Hava araçlarının ağırlığa karşı son derece hassas olduğunu belirten Conner, kara araçlarında ise tamponlar ve çarpışma anında enerjiyi emen ezilme bölgeleri gibi yapıların gerekli olduğunu hatırlattı. Bu farklı ihtiyaçların iki işlevi tek araçta birleştirmeyi zorlaştırdığını ifade etti.
Conner, ortaya çıkabilecek sonucu şu sözlerle değerlendirdi:
“Kaçınılmaz olarak, ikisinin karışımı olan bir şey hem kötü performans gösteren bir uçak hem kötü performans gösteren bir araç olacak ve aynı zamanda oldukça pahalıya mal olacaktır.”
Bu değerlendirme, uçan otomobil geliştirme çalışmalarında yalnızca yerden yükselmenin yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Bir aracın hem havadaki hem de karadaki performansının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
ALEF ÖRNEĞİ UÇAN OTOMOBİL TARTIŞMASINI YENİDEN GÜNDEME GETİRDİ
California merkezli Alef girişiminin geliştirdiği araç da uçan otomobil çalışmalarının öne çıkan örnekleri arasında bulunuyor. Aracın ön ve arka bölümlerinde dörder adet olmak üzere toplam sekiz pervane yer alıyor. Araç, havalanmayı başardı.
Ancak 115 kilogram ağırlığındaki Alef aracının ağırlığı, Tesla Roadster’ın ağırlığının yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Ayrıca Alef’in aracı, kendisinden daha hafif olması gereken tek bir kişiyi taşıyabiliyor.
Bu özellikler, farklı tasarımların ağırlık ve taşıma kapasitesi bakımından birbirinden ne kadar farklı koşullarda çalıştığını gösteriyor.
Alef CEO’su Jim Dukhovny de gösteri öncesinde yaptığı değerlendirmede, Tesla’nın Roadster’ı havalandırmasının kendisini şaşırtmayacağını söyledi. Bununla birlikte, otomobilin yerden yükselmesinin gerçekten “uçabildiği” anlamına gelmeyeceğini belirtti.
Roadster’ın gösterisi uçan otomobil fikrine yönelik ilgiyi artırsa da aracın kesintisiz uçuş kabiliyeti, günlük kullanım koşulları ve teknik sınırları konusunda daha fazla veriye ihtiyaç duyuluyor.
