İnternette gezinirken kullanıcılar, sitelerde “çerezlere izin ver” ya da “reddet” seçenekleriyle karşılaşıyor. Ancak yeni yayımlanan bir araştırma, bu tercihlerin her zaman anlamlı olmayabileceğini ortaya koyuyor. Buna göre bazı büyük şirketlerin, kullanıcılar çerezleri reddetse bile çevrimiçi aktiviteleri takip edebildiği ve buna rağmen yaptırımları göze alarak bu uygulamayı sürdürdüğü iddia ediliyor.
Günümüzde neredeyse tüm internet sitelerinde görülen çerez bildirimleri, reklam ve takip amaçlı çerezler için kullanıcıdan açık onay alınmasını zorunlu kılıyor. Bu uygulama, özellikle Avrupa’daki gizlilik düzenlemelerine yanıt olarak geliştirilmişti.
Ancak kullanıcıların çoğu bu uyarıları okumadan onayladığı için, uzun süredir eleştirilen karmaşık ve yönlendirici bildirimlere karşı düzenleyiciler daha sade kurallar getirilmesi yönünde adımlar atmaya başlamış durumda.
ABD merkezli denetim firması webXray tarafından yapılan yeni bir analizde, Microsoft, Meta Platforms ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerinin çerez teknolojilerini aktif şekilde kullandığı ortaya kondu. Rapora göre, kullanıcıların önemli bir kısmının reddettiği çerezler, bu dev şirketler için kritik bir engel olarak görülmüyor ve kullanıcı onayı olmasa bile izleme faaliyetlerinin sürdüğü iddia ediliyor.
Bağımsız incelemede, internet sitelerinin yaklaşık yüzde 55’inin, kullanıcılar çerezleri reddetse bile veri toplamaya devam ettiği belirtiliyor. Ayrıca çerez bildirimlerinin yüzde 78’inin, kullanıcı tercihlerini teknik olarak tam anlamıyla uygulamadığı da raporda yer alıyor.
ABD özelinde 200 reklam hizmetinin kullanıcıların reddet seçeneklerini seçmelerine rağmen bunu görmezden geldiği bulundu.
Avrupa ve ABD’de çerez politikalarına uymayan şirketler için çeşitli yaptırımlar öngörülse de, bazı büyük firmaların bu riskleri göze aldığı ifade ediliyor. Yapılan analizlere göre Google ve Microsoft gibi şirketlerin, kullanıcılar çerezleri reddetse bile bu durumu açıkça gizlemeden sürdürdüğü belirtiliyor. Söz konusu iki şirketin, internet siteleri üzerinden kullanıcıların reddetme tercihine rağmen çerezleri tetikleyen işlemleri devreye almaya devam ettiği aktarılıyor.
Microsoft'un sistemlerinin kullanıcı cevaplarını dikkate almadığı ve yüzde 35'inde izleme yapmaya devam ettiği belirtiliyor. Bu davranışın şirkete 390 milyon dolar cezaya mal olduğu tahmin ediliyor.
Google ve Meta tarafında ise biraz daha yüksek cezalar var.
Google, çerezler reddedilmesine rağmen bunların yüzde 86'sını görmezden geliyor. İzleme faaliyetleri de yüzde 77 oranında aktif devam ediyor. Ceza tarafında bunun karşılığı yaklaşık 2,31 milyar dolar.
Meta'da ise bu çerez kontrol mekanizması çoğunlukla kontrol dahi edilmiyor. Sinyalleri algılayan sitelerin yüzde 69'u bunları görmezden geliyor, yüzde 21'i ise kullanıcıları aktif olarak izliyor. İhlaller sebebiyle buradaki ödenen tahmini cezanın 9,3 milyar dolara kadar ulaştığı belirtiliyor.
Daha önce Google'da gizlilik mühendisi olarak çalışan webXray'in kurucusu ve CEO'su Timothy Libert, 404 Media'ya, orada çalıştığı süre boyunca yöneticilerin vergiler ve cezalar arasında ayrım yapmada başarısız olduğunu aktardı.
Şirketler ise raporla ilgili bulguları kabul etmiyor. Microsoft, bazı çerezlerin sitelerin doğru işlemesi ve çalışması için kabul edilmesi gerektiğini savunuyorken, Meta tarafında internet sitelerinin kullanıcı tercihlerini geçersiz kılabileceğini aktardı.
