ZORUNLU EĞİTİM KAPSAMINA ALINDI
Mesleki Eğitim Merkezlerinin daha önce Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlıyken, Milli Eğitim Bakanlığının almış olduğu kararlar doğrultusunda 1 Ocak 2017 tarihinde zorunlu eğitim kapsamına alarak Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlandığını belirten Müdür Hasan Yılman, “Kurumumuz Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı olduğu yıllarda çıraklık eğitimi için haftanın bir günü 3 yıl eğitim alıp, sınavlarda başarılı olduktan sonra kalfalık belgesi, ustalık eğitimi içinde 2 yıl haftanın bir günü gece eğitimine gelip, girdikleri sınavlarda başarılı olduktan sonra ustalık belgesi almaya hak kazanıyorlardı. Bu sistem eski öğrencilerimiz için mezun olana kadar devam edecektir. Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlandıktan sonra yeni kayıt olanlar için ise kalfalık ve ustalık eğitiminde bir dizi yenilikler yapıldı. Yapılan bu değişikler Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ortaöğretim kurumları yönetmeliğindeki değişiklik yapılmasına dair yönetmelik, Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklikler 27 Mart 2017 tarihinde ki düzenlemede, çıraklık eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınmasını sağlayan yasal düzenlemenin ardından ortaöğretim kurumları tanımları arasına kalfalık ve ustalık eğitimi ile mesleki ve teknik kurs programlarının uygulandığı mesleki eğitim merkezleri de eklendi. Mesleki eğitim merkezlerinde kalfalık ve ustalık programları uygulanacak, teorik ve pratik eğitim birbirini tamamlayacak şekilde planlanacak ve yürütülecektir” dedi.
DERS YILI SÜRESİ 36 HAFTA OLACAK
Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin teorik eğitiminin haftada en az bir, en fazla iki gün olacak şekilde planlanacağını ifade eden Yılman, “Ders yılı süresi 36 hafta olacak. Bakanlıkça uygulanan proje ve protokoller kapsamında teorik eğitim süresi, uygulanan programın özelliğine göre değişebilecek. Şartların oluşması halinde 9´uncu sınıf alan derslerinin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinde veya işletmelerin eğitim birimlerinde verilebilecek. Bu öğrenciler, 3308 sayılı kanun hükümlerine göre işletmelerle olan sözleşmeleri devam ettiği sürece, ücretli ve ücretsiz izin süreleri dışında öğretim yılı boyunca işletme de mesleki eğitime devam edeceklerdir” diye konuştu.
18 YAŞINI BİTİRMİŞ OLANLARIN KAYITLARI YAPILABİLECEK
Sosyal etkinlikler için iş birliği sağlanması açısından da Mesleki Eğitim Merkezi öğrencilerinin, işletmede mesleki eğitim gördükleri günlerde yapılan sosyal etkinliklere katılabilmeli için işletmelerle iş birliği yapılacağını belirten Hasan Yılman, “Liselere kayıt şartlarında, daha önceki düzenleme ortaöğretim kurumlarına kaydolmak için ortaokul veya imam-hatip ortaokulunu bitirmiş ve öğretim yılının başlayacağı tarihte 18 yaşını bitirmemiş olma şartı aranıyordu. Yeni düzenleme ile mesleki eğitim merkezine 18 yaşını bitirmiş olanların kayıtlarının da yapılabilmesinin önü açıldı. Yeni düzenleme de ayrıca ‘Evli olanların kayıtları alınmaz, öğrenci iken evlenenlerin okulla ilişiği kesilerek kayıtları açık öğretim okullarına gönderilir´ hükmünün mesleki eğitim merkezi öğrencileri için uygulanmayacağı da değişikliklerle de karara bağlandı. Mesleki eğitim merkezine kayıtlı öğrenciler, aynı zamanda açık öğretim liselerine kayıt yaptırabilecek. Bu öğrenciler, mesleki eğitim merkezinde karşılığı olan derslerden yüz yüze eğitim programına devam ettirilmeyecek” dedi.
18 YAŞINDAN BÜYÜKLERİN KAYITLARI YIL BOYUNCA ALINACAK
Bir işletme ile sözleşme imzalayan 18 yaşından büyüklerin kayıtlarının yıl boyunca devam edeceğini ifade eden Yılman, “Ortaöğretime yerleştirmeye esas puan veya yetenek sınav puanına göre öğrenci alan okullara süresi içerisinde kayıt yaptırmayanlar ile iki ay içerisinde bir işletme ile sözleşme imzalamayan Mesleki Eğitim Merkezi öğrencileri bu okullara kayıt haklarını kaybedecekler. Ancak Mesleki Eğitim Merkezine yerleştirilmiş olmasına rağmen bir işletme ile sözleşme imzalayamamış öğrencilerin teorik eğitimine en fazla iki ay devamları sağlanacak. İşletme ile sözleşmenin imzalanmasıyla kayıt işlemi tamamlanacak ve sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenecek. Bir işletme ile sözleşme imzalayan 18 yaşından büyüklerin kayıtları yıl boyunca devam edecek. Bunlardan birinci dönem sonuna kadar kayıt yaptıranların 9´uncu sınıf teorik eğitimi yoğunlaştırılarak tamamlanacak. Ders yılının ikinci döneminde şubat ayından sonra mesleki eğitim merkezlerine kayıt yaptıranlar işletmede mesleki eğitimlerine devam ettirilecek, ancak o ders yılı için yılsonu puanı verilmeyecek. Bunların teorik eğitimleri yeni ders yılı başında başlayacak. Önceki yıllarda 8´inci sınıfı bitiren, herhangi bir ortaöğretim kurumunda kaydı bulunmayan ve kayıt şartlarını taşıyan öğrencilerin ikamet adreslerine uygun kontenjanı bulunan Anadolu Liseleri, Anadolu İmam Hatip Liseleri, Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri, Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezleri ile Mesleki Eğitim Merkezlerine, çok programlı Anadolu Liseleri, varsa merkezi yerleştirme puanları da dikkate alınarak kayıtları yapılacak” diye konuştu.
SINIF MEVCUDU 34 OLACAK
Mesleki eğitim merkezlerinde bir şubeye alınacak öğrenci sayısının Anadolu Liselerinde olduğu gibi 34 olarak belirlendiğini belirten Yılman, “Mesleki Eğitim Merkezi öğrencilerinin alan ve dalı, imzalanacak sözleşme ile belirlenecek ve e-okul sistemine işlenecek. Mesleki eğitimlerde de devamsızlık süresi özürsüz 10 günü, toplamda 30 günü aşan öğrenciler, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılacak ve durumları yazılı olarak velilerine bildirilecektir” dedi.
HER SINIF SEVİYESİNDE NAKİL YAPILABİLECEK
Mesleki Eğitim Merkezi öğrencilerinin nakilleri, alan veya dal bulunması ve naklen gidilmek istenilen yerleşim biriminde bir işletme ile sözleşme imzalamak kaydıyla zamana bakılmaksızın yapılacağını belirten Yılman, “Mesleki Eğitim Merkezlerinde 9´uncu sınıfın birinci dönemi sonuna kadar olan 10´ununcu sınıfın birinci dönemin sonuna kadar aynı alan içinde dal değişikliği yapılabilecek. Mesleki Eğitim Merkezlerine, okul türüne bakılmaksızın her sınıf seviyesinde nakil ve geçiş yapılabilecek. Ancak bunlardan daha önce mesleki ve teknik eğitim almamış olanlar ile farklı bir alanda mesleki eğitim almak isteyenlerin alan seçimi için 9´uncu sınıfın birinci dönemi sonuna kadar nakil ve geçiş yapmış olması gerekecektir. Mesleki eğitim merkezine devam eden öğrenciler, 10´uncu sınıftan itibaren her ders yılı sonunda yılsonu beceri sınavına alınacak. 11´inci sınıfın sonunda girilen beceri sınavı kalfalık, 12´nci sınıfın sonunda girilen beceri sınavı ustalık sınavı olarak uygulanacak” diye konuştu.
FARK DERSLERİ VERECEKLER
Yılman, “En az ortaöğretim kurumu mezunu olup aynı zamanda ustalık belgesi almaya hak kazananlara, istemeleri halinde ilgili alan veya dala ait mesleki ve teknik ortaöğretim diploması düzenlenecek. Mesleki Eğitim Merkezi öğrencilerinden bir ortaöğretim kurumu diploması sahibi olmayanlar, diploma alabilmek için ustalık belgesini almaya hak kazanmış olmanın yanında, Bakanlıkça belirlenecek fark derslerini açık öğretim kurumları yoluyla başarmak zorunda olacaklar. Ustalık belgesine sahip olanların mesleki ve teknik ortaöğretim diploması mesleki açık öğretim lisesi tarafından düzenlenecektir” dedi.
STAJINI TAMAMLAMIŞ SAYILACAK
İşletmelerde beceri eğitimi gören öğrencilerle, kalfa ve ustaların stajını tamamlamış sayılacağını ifade eden Hasan Yılman, “Mesleki eğitimi tamamlama belgesi verilen kalfa ve ustalar, mesleki açık öğretim lisesi yoluyla ortak dersleri tamamladıkları takdirde, alanlarında diploma almaya hak kazanacaklar” diye konuştu.
KALFALIK VE USTALIK BELGESİ
Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinden 11´inci sınıfın sonunda yapılan kalfalık sınavlarında başarılı olan ve başarısız dersi bulunmayanlara kalfalık belgesinin, kalfalardan programlarında öngörülen teorik ve pratik eğitim süresi sonunda yapılan ustalık sınavlarında başarılı olanlara da ustalık belgesinin düzenleneceğini belirten Yılman, “Ustalık ve iş yeri açma belgesine sahip olanlar ile usta belgesi kullanılmayan alanlar için gördükleri öğrenim bakımından en az ustalık seviyesinde yeterliliğe sahip olanlardan, okul ve kurumlarca açılan iş pedogojisi kurslarını başarı ile tamamlayanlara usta öğreticilik ve iş pedogojisi eğitimi bitirme belgesi düzenlenecektir” dedi.
İŞLETMELERLE EĞİTİM SÖZLEŞMESİ İMZALANACAK
Öğrencilere, yaşına uygun asgari ücretin 3308 sayılı kanunda belirlenen tutarı kadar ödenecek ücret, ücret artışı ve diğer imkanlar konusunda öğrenci reşitse kendisi, değilse, yasal temsilcisiyle birlikte işletmelerle eğitim sözleşmesini imzalayacağını belirten Yılman, “Alan eğitimine başlayan öğrenciler ile işletmelerde mesleki eğitim gören, öğrencilerin sigortalılıkla ilgili iş ve işlemlerini yürütecek. Mesleki eğitim kurulunca 3308 sayılı kanun kapsamına alınan meslek alan/dallarında öğrenim gören öğrencilerin 12´nci sınıfta işletmelerde mesleki eğitim görmeleri esas olacak. Öğrenciler, günde 8 saatten fazla, meslekleri dışındaki işlerle bağımsız olarak ve ilgili mevzuata aykırı işlerde çalıştırılmayacak. Bunlar, personele sunulan ulaşım, yemek, il dışında mesleki eğitim, staj ve tamamlayıcı eğitim görenler için barınma gibi sosyal hizmetlerden yararlandırılacak. Öğrenci ve öğretmenler personele sunulan ulaşım, yemek, il dışında mesleki eğitim, staj ve tamamlayıcı eğitim görenler için barınma gibi sosyal hizmetlerden yararlandırılacaklar” diye konuştu.
SİGORTA İŞLEMLERİ
Kalfalık ve ustalık eğitimine devam eden öğrenciler ile işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında, iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında alan eğitimi gören öğrenciler hakkında iş ve iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümlerinin uygulanacağını ifade eden Hasan Yılman, “Bu kapsamda olanlar, sigortalı sayılacaklar ve bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacak. Bu fıkra kapsamındaki öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretim yüzde 50´si üzerinden, bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanacaktır. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında ilk defa alan eğitimine veya tamamlayıcı eğitime başlayacak öğrenciler için e-sigorta yoluyla düzenlenen “sigortalı işe giriş bildirgesi”, alan eğitimi veya tamamlayıcı eğitime başlamadan önce sosyal güvenlik kurumuna gönderilecek. Öğrencilerin sigorta primleri, sosyal güvenlik kurumunun internet adresinden, elektronik ortamda her ay 5510 sayılı kanunda belirtilen süre de kuruma bildirilecek ve ödenecek. Aynı zamanda 3308 sayılı kanunun geçici 12´nci maddesi gereğince, öğrencilere, aynı kanunun 25´inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılacak ödemeler, asgari ücretin net tutarının yüzden 30´undan az olamaz. Mesleki eğitim görülen işletmede; yirmiden az personel çalıştırıyor ise ödenebilecek en az ücretin üçte ikisi, yirmi ve üzerinde personel çalışıyor ise ödenebilecek en az ücretin üçte biri, 4447 sayılı kanunun 53´üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinin (h) alt bendi için ayrılan tutardan devlet katkısı olarak ödenecektir” dedi.
İŞLETMELERE DEVLET DESTEĞİ SAĞLANACAK
Öğrencilere sözleşme gereği ödenmesi gereken ücretin, devlet katkısına ilişkin kısmının İş-Kur tarafından fon kaynaklarından, kalan tutarın ise işletmelerce karşılanacağını belirten Yılman, “İşletmeler, öğrenci ile yapılan sözleşmede belirlenen öğrenci adına gönderilecek devlet katkısı tutarı ve işletme payına düşen tutar, her ayın 10´uncu gününe kadar öğrencinin banka hesabına öder. İşletmelerce ödenen devlet katkısı tutarları aynı ayın en geç 25´nci gününe kadar işletmelere ödenecek. Burada işletmelere de devlet desteği sağlanmış olacak. Bu yeni sistemle sanayicinin ihtiyaç duyduğu çırak ve kalfa ihtiyacını bir nebze de olsa karşılayacağı düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
