Müzakerelerin sürdüğü bir dönemde başlayan ABD-İsrail bombardımanına füze ve İHA saldırılarıyla karşılık veren İran, Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgedeki birçok ABD üssünü hedef aldı. Savaşın onuncu gününde karşılıklı saldırılar sürerken, Mücteba Hamaney liderliğinde İran’ın yeni dönemde nasıl bir politika izleyeceği ve çatışmanın nasıl şekilleneceği merak ediliyor.
İRAM Araştırmacısı Oral Toğa, oğul Hamaney dönemi ile İran’ın yeni eksenini, Tel Aviv ve Washington’un Tahran’daki değişime karşı alacağı reaksiyonu ve liderliğin babadan oğula geçmesi ile İran iç siyasetinde patlak veren saltanat tartışmalarını Türkiye Gazetesi’ne değerlendirdi.
Ali Hamaney ile Mücteba Hamaney arasında siyasi çizgi noktasında büyük bir fark olmadığını ifade eden Toğa, "Mücteba Hamaney özellikle 2000'lerin başından itibaren güvenlik bürokrasinde, Devrim Muhafızları Ordusu üzerinde oldukça etkili bir isim" dedi.
İran'da 2009 yılında patlak veren protestolarda Mücteba Hamaney'in aldığı rolün çok tartışmalı olduğunu ve muhalif kesim tarafından olumlu bir isim olarak görülmediğini dile getiren Toğa, oğul Hamaney'in selefi olan babasının çizgisinden çok sapmayarak, benzer şekilde yönetimini inşa edeceğini söyledi.
İran'ın içinde bulunduğu mevcut savaş sonrası, yeni yönetim ile bir 'muhafazakarlaşma trendine gireceğini' vurgulayan Toğa, "Savaştan çıkılmış, birlik beraberliğin gerektiği bir dönem ve her ne kadar siyaseten istenmeyen biri olsa da Mücteba Hamaney bunu sağlayabilecek bir isim" şeklinde konuştu.
DEVRİM MUHAFIZLARI ÜZERİNDE BÜYÜK ETKİ!
Devrim Muhafızları ile Müctaba Hamaney’in arasında çok kuvvetli bir bağ olduğunu ifade eden Toğa, İran'da Mücteba Hamaney kadar devrim Muhafızları Ordusu üzerinde konsolidasyon sağlayacak başka bir ismin olmadığının altını çizdi. Toğa “Eğer bir suikast olmazsa, Hamaney’in bu güçle İran içerisinde siyasi olarak varlığını sürdürmesi, şu an için çok olası görünüyor” dedi.
OĞUL HAMANEY BABASINA GÖRE SERTLİK YANLISI MI?
Mücteba Hamaney’in babasına göre ‘sertlik yanlısı’ olduğu iddialarına ilişkin konuşan Oral Toğa, “Bu tartışmalı bir konu ama şunu söyleyebilirim; Ali Hamaney çizgisinde gider, Ali Hamaney ne kadar pragmatist ise o da o kadar pragmatist, ne kadar muhafazakar ise o kadar muhafazakar olacaktır. Babasının çizgisinde ilerleyecektir” sözlerini kullandı.
REJİM YARALANIR AMA DEVRİLMEZ
İran'ın ABD-İsrail karşısında bir savunma savaşı verdiğini ve ülkenin coğrafyasının Tahran için bir avantaj olduğunu belirten Toğa "Direnişi sürdürür, bir rejim değişikliği söz konusu değil ama ağır yaralı bir şekilde çıkar buradan. Kritik altyapıları ve saha unsurları ciddi anlamda hasar gördü ama bununla bir devletin varlığını ortadan kaldıramazsınız” diye konuştu.
FÜZE STOKU BİTERSE TAHRAN NASIL BİR YOL İZLEYECEK?
İran’ın elindeki stratejik silah olan füzelerin etkisine dikkat çeken Oral Toğa, “Füzeler biterse, İran asimetrik unsurlara yönelir. Savaşın temposu, yoğunluğu düşer fakat savaş devam eder” ifadelerine yer verdi.
ATEŞKES OLMADAN MÜZAKERE OLMAZ
ABD-İsrail’in müzakere niyetinde olmadığını, savaş ve güç yoluyla istediğini kabul ettirmek amacı taşıdığını vurgulayan Toğa “Müzakere masası kurulacağını, Mücteba Hamaney’in de böyle bir pozisyonu olduğunu düşünmüyorum. En azından ateşkes olana kadar müzakere olmaz” açıklamasında bulundu.
SUİKAST İHTİMALİ GÖZ ARDI EDİLEMEZ
İsrail ve ABD’nin İran’da istikrarsızlık istediğinin altını çizen Toğa “Şimdiden İsrailli hesaplar suikast imasında bulunan paylaşımlar yapmaya başladılar. Bu yönde bir girişim olursa ve başarılırsa bu bambaşka bir senaryo olur” dedi.
ALİ’DEN MÜCTEBA’YA; SALTANAT TARTIŞMASI
Oral Toğa, Ali Hamaney’in yerine oğlunun geçmesi ile İran iç siyasetinde patlak veren saltanat tartışmalarına ilişkin ise “Şu anda İran’da Devrim Muhafızları üzerinde konsolidasyon sağlayacak etkili ve yetkili kişi Mücteba Hamaney. Bir yandan ‘Biz Şah’ı niye devirdik, babadan oğula geçiyordu’ diyenlere karşı ise bir grup da ‘İmamiyet de babadan oğula geçiyordu’ savunması yapıyor. Hatta Mücteba’nın Hazreti Hasan’ın lakabı olması nedeniyle ‘Ali’nin oğlu Hasan’ silsilesinin devamı olarak belirtiyorlar. Burada mühim olan şeyler reel politik, ülkenin ihtiyaçları, siyasi birlik ve güç dengesi. Bunlar şu an her şeyin üstünde ve bunları sağlayacak kişi Mücteba Hamaney” şeklinde konuştu.
