SÜPER MANTAR ALARMI: İLAÇLARA DİRENÇLİ CANDİDA AURIS KÜRESEL TEHDİT OLDU
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2022'de kritik öncelikli fungal patojen olarak kabul ettiği, ilaçlara dirençli ölümcül mantar türü Candida auris, küresel çapta hızla yayılıyor. Uzmanlar, mantarın daha bulaşıcı olduğu konusunda uyarı yayınlandı.
Yeni yayımlanan bir çalışmaya göre, bu "süper mantar", insan derisine "yapışkan gibi" tutunuyor. Ayrıca, ciltteki kolonileştirme yeteneği geliştirerek enfeksiyon riskini katladı. Özellikle bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ölümcül enfeksiyonlara yol açabilen C. auris, hastaneler ve huzurevleri gibi sağlık tesislerinde kolayca yayılarak büyük salgınlara neden oluyor.
"61 ÜLKEDE GÖRÜLDÜ: VAKA SAYILARI ARTIYOR
İlk kez 2009 yılında Japonya’da bir hastanın kulağından alınan örnekte tespit edilen C. auris, o tarihten itibaren hızlı bir şekilde tüm dünyaya yayıldı. 2014’te Hindistan’da büyük bir halk sağlığı tehdidi olarak kabul edilen mantar, son yıllarda ABD’de de ciddi alarm durumlarına yol açtı."
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) verilerine göre, 2025 yılı boyunca 27 eyalette en az 7 bin kişi enfekte oldu. Mantar, Covid-19 pandemisi sırasında uygulanan seyahat kısıtlamalarının kalkmasından sonraki yıllarda özellikle İngiltere'deki hastanelerde de giderek artan oranlarda tespit edildi.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) tarafından yayımlanan bir rapora göre, Londra ve Güney Doğu İngiltere'deki NHS kurumlarını etkileyen önemli hastane kaynaklı salgınlar yaşandı.
"Çalışmada, C. auris enfeksiyonlarının yüksek ölüm riski taşıdığı ve mantarın, flukonazol dahil olmak üzere birçok antifungal ilaca karşı direnç kazandığı vurgulandı. Hatta bazı suşların tüm antifungal ilaçlara karşı dirençli olduğu da tespit edildi.
CANDİDA AURİS MANTARI NASIL YAYILIYOR?
Hackensack Meridian Keşif ve İnovasyon Merkezi'nden araştırmacılar, her yıl yaklaşık 6.5 milyon kişiyi etkileyen invaziv mantar enfeksiyonlarının, antifungal tedaviye rağmen bile yüzde 50 veya daha yüksek ölüm oranına sahip olduğunu buldu. Yeni çalışma, C. auris'in hızla yayılmasını sağlayan benzersiz özelliklerini de ortaya koydu.
Şekil değiştirme: C. auris, maya benzeri büyüme yerine uzun, ipliksi uzantılar (filamentler) oluşturarak hızla direnç kazanıyor.
Deride kolonileşme: Mantarın hücre duvarındaki proteinler, deriye güçlü bir şekilde tutunmasını ve burada çoğalmasını sağlıyor. Araştırmacılar, deride kolonileşen hastaların, mantarın hastane içinde ve hastaneler arasında kolayca yayılmasına yol açtığını belirtiyor.
