Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
Geçen ay üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek yüzde 461,2 ile havuçta gerçekleştiğini belirten Bayraktar, bu ürünü yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanozun takip ettiğini ifade etti.
Havucun markette üretici fiyatının 5,6 katına, elmanın 5,4 katına, yeşil mercimeğin 3,4 katına ve kabağın 3,3 katına satıldığına dikkat çeken Bayraktar, üreticide 11 lira olan havucun markette 61 lira 73 kuruşa, 18 lira 75 kuruş olan elmanın 102 lira 7 kuruşa, 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimeğin 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan kabağın 58 lira 49 kuruşa, 6 lira 82 kuruş olan maydanozun ise 21 lira 79 kuruşa satıldığını bildirdi.
Fiyatı en fazla gerileyen ürünün markette karpuz, üreticide ise havuç olduğunu belirten Bayraktar, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Temmuz ayında markette 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti. Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki düşüşü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti izledi."
Bayraktar, temmuz ayında üreticide 31 ürünün 8'inde fiyat artışı, 16'sında fiyat düşüşü yaşandığını, 7 üründe ise herhangi bir fiyat değişimi olmadığını belirterek, üreticide en fazla fiyat düşüşünün yüzde 51,1 ile havuçta, en yüksek fiyat artışının ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda gerçekleştiğini kaydetti.
"Piyasada arz daralması yaşanıyor"
Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan hasadının geçen ay tamamlandığını, İç Anadolu Bölgesi'nde ise erkenci çeşitlerin hasadının yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandığını aktaran Bayraktar, bu geçiş sürecinin üretici fiyatlarının yükselmesine neden olduğunu söyledi.
Kıyı kesimlerindeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle arzın azaldığını ve üretici fiyatlarının yükseldiğini belirten Bayraktar, "Çilekte de sezonun sonuna yaklaşılması nedeniyle arz daraldı ve üretici fiyatlarında artış görüldü. Kabak, salatalık ve patlıcanda yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle arz arttı. Talebin bu artışı karşılayacak seviyede olmaması üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı. Yazlık patateste ilkbahar döneminde uzun süre etkili olan yağışlar ürünlerde bozulmalara neden olarak arzı azalttı. Arzdaki daralma da patates üretici fiyatlarının yükselmesini beraberinde getirdi" ifadelerini kullandı.
Bayraktar, piyasada diğer sebzelerin bol miktarda bulunması, mevsimsel olarak havuç ve yeşil mercimekte arzın artması ile talebin zayıf seyretmesinin üretici fiyatlarında düşüşe neden olduğunu belirterek, karpuzun hasat edildikten sonra uzun süre depolanamaması ve talebin beklentilerin altında kalmasının da üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili olduğunu ifade etti.
