Avrupa Birliği’nin 10 Nisan’da devreye aldığı Giriş/Çıkış Sistemi (EES), daha ilk günlerinde ciddi aksaklıklarla gündeme oturdu. Schengen bölgesinde aynı tarihte yürürlüğe giren uygulama, özellikle hafta sonu yoğunluğunda havalimanlarında büyük yığılmalara yol açtı. Pasaport kontrol noktalarında kuyruklar üç saati aşarken, çok sayıda yolcu uçuşuna yetişemedi.
EES SİSTEMİ NEDİR, KİMLERİ KAPSIYOR?
EES, Schengen bölgesine yapılan giriş ve çıkışların tamamen dijital ortamda kayıt altına alınmasını hedefleyen bir sistem. Bu uygulamayla birlikte pasaportlara fiziksel damga vurulması sona ererken, yolcuların pasaport bilgileri, yüz tanıma verileri ve parmak izleri elektronik olarak kaydedilmeye başlanıyor.
Sistem, Avrupa Birliği vatandaşı olmayan ve Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden kişileri kapsıyor. Turistik ya da iş amaçlı seyahat eden, vize muafiyetine sahip yolcular da uygulama kapsamına dahil ediliyor. Buna karşın AB vatandaşları ile Schengen ülkelerinde oturma izni bulunan kişiler sistem dışında tutuluyor. Ayrıca diplomatik statüye sahip bazı yolcular ve görevli personel için istisnalar uygulanıyor.
EES, halihazırda Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda başta olmak üzere toplam 29 Avrupa ülkesinde yürürlükte bulunuyor. Sistem, uzun vadede sınır güvenliğini güçlendirmeyi ve giriş-çıkış işlemlerini daha hızlı hale getirmeyi hedefliyor. Ancak uygulamanın ilk günlerinde teknik altyapının yoğunluğu karşılamakta zorlandığı gözlemlendi.
Havacılık sektöründen devreye alınan sisteme yönelik tepkiler çığ gibi büyüyor. ACI Europe ve Airlines for Europe tarafından yapılan ortak açıklamada, yürürlüğe giren sistemin havalimanlarında kaosa yol açtığı belirtildi. Açıklamada, haftalardır dile getirilen operasyonel risklerin gerçeğe dönüştüğü vurgulandı. Airlines for Europe (A4E)’nin daha sonra yaptığı ayrı açıklamada ise durum “başlangıç sorunu değil, sistematik bir çöküş” olarak nitelendirildi.
Milano’daki bir havalimanında yaşananlar, krizin ulaştığı noktayı açıkça ortaya koydu. Uzayan kuyruklar nedeniyle çok sayıda yolcu uçuşuna yetişemezken, saatlerce beklemek zorunda kalan bazı kişilerin rahatsızlandığı aktarıldı. Yaklaşık 100 yolcunun uçağını kaçırdığı, bazılarının ise sıra kendilerine geldiğinde uçağın çoktan kalktığını öğrendiği öne sürüldü.
Havayolu şirketleri, EES’nin tamamen karşısında olmadıklarını ancak mevcut haliyle sürdürülemez olduğunu belirtiyor. A4E, çözüm olarak Avrupa Komisyonu’na çağrıda bulunarak sistemin yaz sonuna kadar tamamen ya da kısmen askıya alınmasını talep etti. Sektör temsilcileri, gerekli teknik ve operasyonel düzenlemeler yapılmadan sistemin uygulanmasının, yaz sezonunda çok daha büyük krizlere yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
