Covid-19 pandemisinin izleri hâlâ hafızalardaki yerini korurken, hantavirüsün uluslararası ölçekte yayılabileceğine yönelik endişeler de anlaşılır bulunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 9 Mayıs 2026’da İspanya’nın Tenerife Adası’nda yaptığı açıklamada kamuoyunun kaygılarını anladığını belirterek, “Endişeli olduğunuzu biliyorum” ifadelerini kullandı.
Hantavirüs vakalarının görüldüğü ve 3 kişinin yaşamını yitirdiği MV Hondius adlı yolcu gemisinin, Tenerife’deki Granadilla Limanı’na yanaşacağı açıklandı. Gemide yolcu ve mürettebat olmak üzere toplam 147 kişinin bulunduğu, bu kişilerin Almanya, Fransa ve Avustralya’nın da aralarında olduğu ülkelerine gönderileceği belirtildi.
Tedros, konuşmasında salgın ihtimalinin toplumda eski korkuları yeniden canlandırdığını vurgulayarak, “Salgın kelimesini duyduğunuzda ve kıyılarınıza doğru bir geminin geldiğini gördüğünüzde, hiçbirimizin tam anlamıyla geride bırakamadığı anılar yeniden canlanıyor, bunu biliyorum” dedi.
Covid ile hantavirüs arasındaki fark ne?
Ancak uzmanlara göre Covid-19 ile hantavirüs arasında kritik farklar bulunuyor.
DW Türkçe’nin aktardığı bilgilere göre, SARS-CoV-2 virüsü 2019’da ortaya çıktığında bilim dünyası için yeni ve bilinmeyen bir tehditti. Sağlık otoriteleri virüsün nasıl yayılacağını, ne kadar hızlı bulaşacağını ve hangi önlemlerle kontrol altına alınabileceğini başlangıçta tam olarak bilmiyordu.
Hantavirüs ise yeni ortaya çıkan bir virüs değil. 1993 yılından bu yana bilinen hantavirüsün, Hantavirüs Akciğer Sendromu olarak adlandırılan ciddi bir akciğer enfeksiyonuna yol açabildiği biliniyor. Bu nedenle gemide görülen vakalar kısa sürede tespit edilirken, gerekli izolasyon ve mesafe önlemleri de hızla uygulamaya alındı.
Kasım 2018’de Arjantin’de görülen hantavirüs salgınına ilişkin yapılan analiz, sosyal mesafe ve benzeri temel halk sağlığı önlemlerinin insandan insana bulaşı önemli ölçüde yavaşlatabildiğini gösteriyor.
Covid-19’un ilk dönemlerinde ise bilim dünyasının elinde bu düzeyde net bir veri bulunmuyordu. Hatta virüsün ilk olarak tam olarak nerede ortaya çıktığı konusunda bugün bile kesinleşmiş bir bilgi yok.
2020’de yayımlanan bir araştırmada, MV Hondius gemisinde tespit edilen virüsle aynı varyant olan Andes virüsünün, Arjantin’deki 2018-2019 salgını sırasında alınan önlemler sonrası daha yavaş yayıldığı belirtildi. Çalışmaya göre halk sağlığı yetkililerinin doğrulanmış vakaları izole etmesi ve temaslı kişilere karantina uygulaması, virüsün yayılma hızını yaklaşık yarı yarıya düşürdü.
Söz konusu önlemler, bir toplu etkinlikte 18 kişinin Andes virüsüyle enfekte olduğunun belirlenmesinin ardından hayata geçirildi.
New England Journal of Medicine’da yayımlanan araştırmada, alınan tedbirlerin muhtemelen salgının daha fazla büyümesini engellediği ifade edildi. Araştırmacılar, bir enfekte kişinin hastalığı bulaştırabileceği süre içinde kaç kişiye virüs geçirdiğini gösteren ortanca üreme katsayısının, önlemlerden önce 2,12 olduğunu; önlemlerden sonra ise 0,96’ya gerilediğini kaydetti.
MV Hondius’ta süreç nasıl ilerledi?
MV Hondius’taki vaka sayısı, sekiz doğrulanmış ve iki şüpheli vakayla daha sınırlı görünse de kontrol tedbirlerinin devreye girmesi daha uzun sürdü.
Geminin işletmecisi Oceanwide Expeditions’ın açıklamasına göre, ilk ölüm 11 Nisan’da yaşandı. Ancak bu ölümün hantavirüs kaynaklı olduğunun kesinleşmesi 4 Mayıs’ı buldu. Böylece tanının netleşmesi üç haftadan fazla sürdü.
Buna karşın MV Hondius Tenerife’ye ulaştığında enfeksiyonların kaynağı konusunda belirsizlik kalmamıştı. İspanyol sağlık makamları da hantavirüsün yayılımını önlemek amacıyla gerekli tüm tedbirlerin uygulandığını duyurdu.
Bu kapsamda yolcular, mürettebat ve sağlık ekipleri maske ile kişisel koruyucu ekipman kullandı. Yolculara ait kişisel eşyalar ise mühürlü torbalar içinde taşındı.
İngiltere'deki Pirbright Enstitüsü'nden araştırmacı Giulia Gallo, "Yolcuların ve tahliye ile ülkelerine dönüş sürecinde onlarla temas edebilecek kişilerin FFP2 maskesi kullanması ve olası temasların azaltılması, bu virüs hakkında bildiklerimizle uyumlu" dedi.
Genel olarak hantavirüs enfeksiyonları dünya çapında nispeten nadir görülüyor.
DSÖ verilerine göre 2025 yılında Amerika kıtasında 229 vaka ve 59 ölüm kaydedildi.
