Son 35 yılda oran yüzde 24,6’ya gerilerken, tarım dışı sektörlerde kayıt dışı çalışma 2025 itibarıyla yüzde 15,9 olarak kaydedildi. Bu alanlardaki kayıt dışılığın tamamen sisteme dahil edilmesi halinde 2026 yılında yaklaşık 1,5 trilyon liralık vergi ve prim geliri elde edilebileceği belirtiliyor. Böyle bir tablo gerçekleşirse, SGK’ya ek yük getirmeden emekli maaşlarında yüzde 31 oranında artış yapılabileceği ifade ediliyor.
Ekonomi yönetimi, kayıt dışı istihdamla mücadeleyi kararlılıkla sürdürürken, veriler de bu alanda kademeli bir gerilemeye işaret ediyor. Son 35 yıllık süreçte kayıt dışı istihdam oranı yüzde 24,6 seviyesine düşerken, tarım dışı sektörlerde bu oran 2025 itibarıyla yüzde 15,9 olarak gerçekleşti.
EN BÜYÜK BEDELİ ÇALIŞAN ÖDÜYOR
Kayıt dışı istihdamda en büyük mağdur kayıt dışı çalışanlar oluyor. Bununla birlikte işverenler arasında da haksız rekabet oluşurken SGK ve devlet hazinesi de mağduriyet yaşıyor.
HaberTürk'ten Ahmet Kıvanç, tarım dışı sektörde kayıt dışı istihdamın SGK ve hazineye olan etkisini inceledi. Türkiye'de 24 yıldır asgari ücrete kadar olan kazançlardan vergi alınmıyor.
655 MİLYAR TL'YE YAKIN İLAVE PRİM
Tarım dışı sektörlerde kayıt dışı istihdam edilenlerin tamamının asgari ücretli çalışan olarak kayda alınması durumunda 2026 yılında SGK'nın aylık prim geliri 54,5 milyar lira, yıllık ise 654,3 milyar lira ilave prim geliri olacaktı.
DEVLETİN ELDE GELECEĞİ 1 TRİLYONU GEÇİYOR
Özel sektörde prime esas ortalama ücret baz alınarak yapılan hesaplamalarda, kayıt dışı çalışan bir işçinin sisteme kazandırılması halinde aylık yaklaşık 28 bin 744 TL tutarında vergi ve prim ödemesi yapılması gerektiği ortaya konuyor. Bu rakama; işçi ve işveren payı olarak ödenen sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primlerinin yanı sıra gelir vergisi ile damga vergisi de dahil ediliyor.
Tarım dışı sektörlerde yer alan tüm kayıt dışı çalışanların ortalama ücret üzerinden kayıt altına alınması durumunda ise kamunun elde edeceği toplam vergi ve prim gelirinin aylık 129,1 milyar TL’ye, yıllık bazda ise 1 trilyon 549,4 milyar TL’ye ulaşabileceği hesaplanıyor.
EMEKLİYE YÜZDE 31 ZAM
Kıvanç, 2026 'da SGK'nın 4 trilyon 968 milyar lira emekli aylığı ödeneceğini ifade ederek, gelir-gider açığının 43,7 milyar TL olacağın ifade ederek, şu cümleleri kurdu:
"Tarım dışı sektörlerde çalışanların tamamı kayda alınmış olsa SGK'nın kasasından ve bütçeden tek kuruş harcanmadan 2026 yılında emekli aylıklarına mevcut zamlara ilaveten yüzde 31 oranında zam yapılması mümkün olacaktı"
