Düzenlemenin yasalaşması durumunda, belirlenen koşulları sağlayan öğrenciler 2026-2027 eğitim-öğretim yılında üniversitelerine geri dönebilecek. Askeri okullar ile güvenlik alanında eğitim veren kurumlar ise affın dışında tutulacak.
Teklif kapsamında, yükseköğretim kurumlarının hazırlık, önlisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarında öğrenim görürken ilişiği kesilen kişilere yeniden eğitim hakkı tanınması planlanıyor. Daha önce öğrenci affından yararlanmayanlar ile kendi isteğiyle okuldan ayrılanlar da şartları karşılamaları halinde düzenlemeden faydalanabilecek.
Bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen süresi içinde kayıt yaptırmayan adaylara da yeniden başvuru hakkı verilmesi öngörülüyor.
Başvurular 4 ay içinde yapılacak
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içerisinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna müracaat etmeleri gerekecek.
Daha önce bir öğrenim seviyesinde öğrenci affından faydalanan kişiler, farklı bir öğrenim düzeyi için yeniden başvuru yapabilecek. Önceki başvurular, başka bir düzeyde haktan yararlanmaya engel oluşturmayacak.
Bazı suçlardan hüküm giyenler yararlanamayacak
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde üretimi ve ticareti suçlarından mahkum edilen kişiler öğrenci affı kapsamına alınmayacak.
Sahte belge kullanılması nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt işlemleri sırasında gerçeğe aykırı belge sunanlar ve belirli fikri mülkiyet ihlalleri nedeniyle ilişiği kesilenler de düzenlemeden faydalanamayacak.
Terör örgütleriyle veya devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı ve oluşumlarla bağlantısı gerekçe gösterilerek üniversiteyle ilişiği kesilen kişiler de affın dışında bırakılacak.
Askeri ve güvenlik kurumları kapsam dışında
Komisyonda kabul edilen önergeyle askeri ve güvenlik alanında eğitim veren kurumlar öğrenci affı kapsamından çıkarıldı.
Buna göre Polis Akademisi ve bağlı eğitim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitülerde öğrenim görürken ilişiği kesilen öğrenciler düzenlemeden yararlanamayacak.
Ayrıca söz konusu kurumlar adına başka üniversitelerde eğitim görürken ilişiği kesilen kişiler için de öğrenci affı hükümleri uygulanmayacak.
Azami süresini dolduranlara ek sınav hakkı
Kanun teklifinde, azami öğrenim süresini tamamlayan öğrenciler için de yeni haklar bulunuyor.
İntörnlük eğitimi dışında mezuniyet aşamasına gelmiş son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya daha önce alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da ders tekrarı hakkı verilmesi planlanıyor.
Uygulamalı eğitimini veya intörnlük dönemini tamamlayamayan öğrencilere eksiklerini tamamlama fırsatı tanınacak. Ara sınıflarda öğrenim gören öğrenciler ise ek sınav hakkından yararlanamayacak.
Akademik usulsüzlüklere daha ağır cezalar
Teklif, yükseköğretim alanındaki disiplin ve akademik denetim süreçlerine ilişkin çeşitli düzenlemeleri de içeriyor.
Öğretim elemanlarının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak kişiler arasına dahil edilmesi, disiplin soruşturmalarında ifade ve savunma haklarının yeniden belirlenmesi teklifin dikkat çeken maddeleri arasında yer alıyor.
Tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmaların ücret karşılığında ya da başka yöntemlerle başkasına hazırlatılması durumunda uygulanacak yaptırımlar da ağırlaştırılacak.
Kişisel emeğe ve akademik birikime dayanmayan çalışmalar üzerinden diploma, akademik derece veya unvan aldığı belirlenen kişilerin söz konusu derece ve unvanları geri alınabilecek.
Bu çalışmaları hazırlayanlar, başkasına yaptıranlar veya taraflar arasında aracılık edenler hakkında ise adli para cezası uygulanabilecek.
Vakıf üniversiteleri ve kadro düzenlemeleri
Vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik idari yaptırım ve önlemler de kanuni çerçeveye bağlanıyor. Eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek ölçüde mali yapısı bozulan vakıf üniversitelerinin faaliyet izninin kaldırılması ve öğrencilerinin garantör ya da YÖK’ün uygun göreceği aynı ildeki bir devlet üniversitesine devri gibi hükümler teklifte yer alıyor.
Düzenlemede ayrıca 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilmesi, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adının “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirilmesi ve bazı akademik birimlerin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne devrine ilişkin geçiş hükümleri de bulunuyor.
