Kayyım heyeti tarafından hazırlanan değerlendirmede, bazı malzemelerde uzun süreli depolama ve muhafaza şartlarına bağlı deformasyon ve bozulma emareleri bulunduğu belirtilerek, kullanılabilir durumdaki yardım malzemelerinin daha fazla değer kaybetmeden ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması gerektiği bildirildi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyası kapsamında, Ahbap Derneğinin Kocaeli'nin Derince ilçesi Mevkii'ndeki tesisinde inceleme gerçekleştirildi. Bilirkişi raporunda, iki büyük depoda yapılan tespitler ayrıntılı şekilde sıralandı. Depolarda 16 metrekare büyüklüğünde 895 adet paketli ve kullanılmamış insani yardım çadırının yanı sıra yaklaşık 600 portatif yatak ve çok sayıda uyku tulumu bulunduğu belirtildi. Ayrıca ambalajı açılmamış afet çadırları, kampetler, kedi evleri ve depo tipi büyük çadırların da depolandığı kaydedildi.
Depolarda bunların yanı sıra 102 adet kullanılmamış elektrikli bisiklet, yaklaşık 20 adet taşınabilir telsiz, tekerlekli sandalyeler, hasta ve ilk yardım sandalyeleri, portatif sobalar, ısıtıcılar, buzdolapları, derin dondurucular, fırınlar, su sebilleri, masa ve sandalyeler, elektrik malzemeleri, su tankları, duş ve tuvalet konteynerleri ile çeşitli ev ve ofis eşyalarının bulunduğu tespit edildi.
Bazı malzemelerde deformasyon gözlendi
Kayyım heyetinin 5 Eylül tarihli değerlendirmesinde ise depolarda bulunan ayni yardım malzemeleri ve diğer emtianın bir kısmında, uzun süre depoda bekletilmesine ve muhafaza şartlarına bağlı olduğu değerlendirilen deformasyon ve bozulma emareleri bulunduğu belirtildi.
Bazı ürünlerin ambalaj ve paketlerinde yırtılma, ezilme ve açılma gibi fiziki deformasyonların meydana geldiği, beyaz eşya ve benzeri dayanıklı tüketim mallarının bir kısmında ise çizilme, yüzeysel hasar ve uzun süreli depolamadan kaynaklanabilecek nitelik kayıplarının oluşmaya başladığının gözlemlendiği aktarıldı.
Değerlendirmede, söz konusu malzemelerin önemli bir bölümünün afet ve insani yardım amacıyla kullanılabilecek nitelikte olduğu, depolarda tutulmaya devam edilmeleri halinde zaman içerisinde fiziki yıpranmanın artabileceği ifade edildi.
Yardımların depremzedelere ulaştırılması önerildi
Kayyım heyeti, mevcut ekonomik değerlerin korunması ve malzemelerin toplanış ve tahsis amaçlarının gözetilmesi gerektiğini belirterek, özellikle çadır, portatif yatak, uyku tulumu, kampet, battaniye, şilte, ısıtıcı, beyaz eşya, elektrikli ve diğer ev eşyaları ile afetzedelerin barınma ve günlük yaşam ihtiyaçlarında kullanılabilecek malzemelerin ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının önceliklendirilmesi gerektiği kanaatine vardı.
Dağıtım öncesinde malzemelerin tür, miktar, fiziki durum ve kullanılabilirlik bakımından tasnif edilmesi, teslim edilecek ürünlerin ayrıntılı listelerinin oluşturulması ve mevcut durumlarının gerektiğinde fotoğraf ve diğer kayıtlarla belgelenmesi önerildi. Kullanıma elverişsiz veya insan sağlığı ve güvenliği bakımından tereddüt oluşturabilecek ürünlerin dağıtıma dahil edilmemesi gerektiği belirtildi.
Hatay Valiliği ile koordinasyon önerisi
Kayyım heyeti, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının bilgi ve tensipleri doğrultusunda gerekli hukuki ve idari izinlerin alınmasının ardından yardım malzemelerinin teslim, nakil ve dağıtım süreçlerinin Hatay Valiliği İl Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi ile resmi koordinasyon içerisinde yürütülmesini önerdi.
Değerlendirmede, ayni yardımların toplanış amacına uygun biçimde depremden etkilenen ve ihtiyacı devam eden vatandaşlara süratle ulaştırılmasının uygun olacağı belirtildi. Kayyım heyeti, henüz dağıtıma elverişli olduğu belirlenen malzemelerin daha fazla fiziki bozulmaya ve değer kaybına uğramadan ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının hem malvarlığının korunması hem de yardımların toplanış amacı bakımından uygun olacağı kanaatine vardı.
Soruşturmanın odağında deprem yardımları bulunuyor
Ahbap Derneği hakkında yürütülen soruşturmanın temel konusunu, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından toplanan yardımların akıbeti oluşturuyor. Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, derneğin 6 Şubat-31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedeler için yaklaşık 4,3 milyar lira bağış topladığı, bu tutarın yaklaşık 4,2 milyar lirasının harcandığının belirlendiği aktarıldı.
Soruşturma kapsamında ayrıca derneğin hesaplarından 13 Şubat-25 Mayıs 2023 tarihleri arasında yaklaşık 950 milyon liranın nakit olarak çekildiği, tek işlemde 500 milyon liralık nakit çekim gerçekleştirildiği ve söz konusu harcamaların niteliğinin incelendiği belirtildi.
Başsavcılık açıklamasında, 2 milyar liradan fazla tutarın konut projelerine, 1 milyar liradan fazla tutarın ise mal ve hizmet alımlarına harcandığı, bu harcamalara ilişkin bilirkişi incelemelerinin sürdüğü kaydedildi.
Son operasyonda soruşturma kapsamında 53 şüpheli hakkında işlem yapılırken, 47 şüphelinin gözaltına alındığı, bir şüphelinin ise cezaevinde bulunduğu bildirildi. Soruşturmanın, dernek tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının usul ve içeriğinin yanı sıra deprem yardımlarının hangi amaçlarla kullanıldığının tüm yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla sürdürüldüğü öğrenildi.
