Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nde, Kayapa-Kuruçeşme mevkiinde yapılması planlanan Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi hakkında kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi. Sunumda Bursa’nın artan atık yükü, mevcut depolama alanlarının doluluk oranları, tesisin çalışma sistemi ve yer seçiminin nasıl yapıldığına ilişkin bilgiler paylaşıldı.
Bursa’da kişi başına günlük 1,1 kilogram evsel atık oluşurken, kent genelinde her gün yaklaşık 3 bin 500 ton evsel atık bertaraf ediliyor. Bunun yanında günlük 525 ton tehlikeli olmayan sanayi atığı ve 13 ton tıbbi atık da işleme tabi tutuluyor.
Yenikent sahasında doluluk yüzde 86’ya ulaştı
Sunumda mevcut Yenikent (Hamitler) Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nın kapasitesinin kritik seviyeye yaklaştığı vurgulandı. Verilere göre tesisin doluluk oranı yüzde 86’ya ulaşırken, yalnızca yüzde 14’lük boş kapasite kaldığı belirtildi.
Bursa’nın her gün ürettiği yaklaşık 3 bin 500 ton evsel atığın mevcut sistem üzerindeki baskıyı artırdığı ifade edilirken, Yenikent sahasının kapasitesi ve ekonomik ömrünün 2030 yılına kadar tamamlanacağı kaydedildi.
2035 hedefi için yeni tesis zorunlu
Sunumda ulusal mevzuat gereği 2035 yılına kadar belediye atıklarının en az yüzde 60’ının geri kazanılması gerektiği belirtildi. Bu nedenle yeni bir tesisin tercih değil, Bursa’nın geleceği açısından zorunluluk olduğu ifade edildi.
Atıklar nasıl değerlendirilecek?
Meclis üyelerine anlatılan projeye göre tesise gelen karışık belediye atıkları öncelikle mekanik ayırma tesisinde işlenecek. Atıklar el değmeden türlerine göre ayrıştırılacak.
Biyobozunur atıklar biyometanizasyon tesisinde kapalı tanklarda işlenerek metan gazından elektrik enerjisi üretilecek.
Kalorifik değeri yüksek atıklar ise Atıktan Türetilmiş Yakıt (ATY) üretiminde kullanılacak ve sanayi tesislerinde enerji kaynağı olarak değerlendirilecek.
Geri kazanılamayan yüzde 20-40 arasındaki bakiye ise çevreye zarar vermeyecek şekilde düzenli depolama alanlarında depolanacak.
“Çöplük değil, entegre tesis”
Sunumda, kamuoyunda oluşan “çöplük” algısına da yanıt verildi.
Eski nesil depolama alanlarında atıkların doğrudan toprağa döküldüğü, koku ve sızıntı suyu sorunlarının kontrolsüz olduğu belirtilirken, planlanan yeni nesil MBT (Mekanik Biyolojik Arıtma) tesisinde tüm işlemlerin kapalı sistem içerisinde yürütüleceği ifade edildi.
Detayda atıkların ayrıştırılacağını, metan gazından enerji üretileceğini ve yalnızca geri kazanılamayan kısmın depolanacağını belirterek tesisin klasik bir çöp sahası olmayacağını vurgulandı.
Vatandaşların en büyük çekincesi olan koku ve hava kalitesi konularına da yer verildi.
Buna göre tesis yüzde 100 kapalı sistem olarak çalışacak. Mekanik ayırma ve biyometanizasyon üniteleri tamamen kapalı alanlarda bulunacak ve çöpler açık havada bekletilmeyecek.
Negatif basınç teknolojisi sayesinde içerideki havanın dışarı çıkması engellenecek. Kapılar açıldığında dahi hava dışarı değil içeri doğru hareket edecek.
Tesiste oluşan emisyonlar ise biyofiltre sistemlerinden geçirilmeden doğaya bırakılmayacak.
Yer seçimi yıllar süren çalışmalarla yapıldı
Sunumda tesis alanının belirlenme sürecine ilişkin bilgiler de paylaşıldı.
2014 yılında İSTAÇ ve Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan raporlarla başlayan süreçte çok sayıda alternatif alan değerlendirildi.
2019 ve 2020 yıllarında Atlas, Kabulbaba, Güngören, Muratlı, Hürriyet, Çamlıca, Seçköy, Yeniyörük, Seymen ve Fethiye bölgeleri de incelemeye alındı.
31 farklı CBS kriteri kullanılarak su kaynakları, rüzgar yönleri, fay hatları, yerleşim alanları ve çevresel etkiler değerlendirildi.
Yapılan çalışmalar sonucunda yasal, teknik ve çevresel açıdan en uygun alanın Kayapa-Kuruçeşme mevkii olduğu belirtildi.
Neden Kuruçeşme seçildi?
Sunumda alternatif alanların karşılaştırıldığı bilimsel matrise de yer verildi.
Kuruçeşme’nin en yakın yerleşime 1.067 metre uzaklıkta olduğu, mevcutta makilik ve maden ruhsatlı alan niteliği taşıdığı belirtildi.
Hakim rüzgarların kent merkezine doğru etki oluşturmadığı, bölgedeki maden ocaklarının doğal tampon görevi gördüğü ve ulaşım açısından 14 ilçe için optimum noktada bulunduğu ifade edildi.
Karacabey Muratlı ve Hürriyet bölgelerinin ise yerleşim alanlarına yakınlık, orman etkisi, rüzgar yönü, yüksek gerilim hatları ve taşıma maliyetleri nedeniyle daha düşük puan aldığı aktarıldı.
