SGK bünyesinde üç ana sigorta kategorisi yer almaktadır: 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) ve 4C (Emekli Sandığı). Çift maaş hakkı, bu sigorta kolları arasındaki bağlantıyla doğrudan ilişkilidir. Bir birey, kendi sigorta kaydına dayanarak emekli olabilirken, aynı zamanda vefat eden eşinden ya da anne babasından da aylık alma hakkına sahip olabilir.
Örnek vermek gerekirse, kendi çalışma hayatından emekli maaşı alan bir kadın, vefat eden eşinden dul aylığı talep edebilir. Eğer eşi Emekli Sandığı'na (4/C) bağlı bir emekli ise, aynı zamanda anne ya da babasından yetim aylığı da bağlanabilir. Bu örnek, çekirdek "çift maaş" uygulamasının sıkça karşılaşılan bir durumunu temsil etmektedir. SGK yetkilileri, bu uygulamanın yasal çerçevede belirlenen haklar doğrultusunda yürütüldüğünü ve bu süreçte herhangi bir ek avantaj sağlanmadığını vurguluyor.
Kimler SGK'dan İki Farklı Maaş Alabiliyor?
Çift maaş hakkı, genellikle dul ve yetim aylıkları kapsamında ele alınıyor. Kadınlar bu haktan en fazla yararlanan grup olarak dikkat çekiyor. Ancak belli şartları taşıyan erkekler de vefat eden eşlerinin maaşını alabiliyor.
Daha çok bilinen örneklerden biri, kendi çalışma hayatından emekli olan kadınların vefat eden eşlerinin maaşını da alabilmesidir. Eğer eş Emekli Sandığı'na bağlıysa, dul kalan kadın ayrıca anne veya babasından da maaş alma hakkını elde edebilir. Fakat eş SSK'lı ise, genellikle ikinci maaş bağlanmamaktadır.
Erkekler açısından da durum benzer şekildedir. Kendi sigortalılığı dolayısıyla emekli olan bir erkek, vefat eden eşinin sigorta imkânlarından yararlanarak dul aylığı alabilir. Ancak aynı sigorta kolu üzerinden iki maaş alınması mümkün değildir.
Maaşların Oranları ve Çift Maaş Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Çift maaş sistemi çerçevesinde, SGK her iki maaşın tamamını ödememektedir. Aylıkların oranı, hak sahibinin durumuna göre değişiklik göstermektedir. Dul aylığı, genellikle vefat eden eşin maaşının yüzde 50’si oranında verilirken, eğer çocuk yoksa ve başka bir hak sahibi yoksa bu oran yüzde 75'e kadar yükselebilmektedir.
Anne babasından yetim aylığı alan bireyler için her bir ebeveynin maaşının yüzde 25’i oranında bir ödeme yapılmaktadır. Ancak bu oranlar, sigortalılık durumu, emeklilik kurumu ve hak sahipliği şartlarına bağlı olarak farklılık gösterebiliyor.
SGK, bir yandan aynı anda iki maaş alınmasına izin verse de, çoğu durumda vatandaş yalnızca en yüksek tutara sahip maaşı tercih etmek zorunda kalmaktadır. Bu bağlamda başvuru yapılırken, en uygun maaş kombinasyonu SGK uzmanlarıyla birlikte hesaplanmalıdır.
