SGK’nin yurt dışı ilaç tedarikinde yeni dönem başladı.
"Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3'üncü Maddesinin (h) Bendi Kapsamında Yurt Dışından Gerçekleştirilecek Beşeri Tıbbi Ürün Alımları ve Bunlara İlişkin Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin Cumhurbaşkanı kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından alınan kararla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (h) bendi kapsamında, şahsi tedavi amacıyla yurt dışından temin edilecek beşeri tıbbi ürünler ile bu ürünlere ilişkin hizmet alımlarında uygulanacak usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Söz konusu düzenleme, 984 sayılı Ecza Ticarethaneleri Kanunu ile 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülecek.
Yeni düzenlemeye göre SGK, bu kapsamda gerçekleştirilecek alımlarda saydamlık, rekabet, eşitlik, güvenilirlik ve gizlilik ilkelerini gözetmekle yükümlü olacak. Aynı zamanda ihtiyaçların uygun koşullarda ve zamanında karşılanması ile kamu kaynaklarının etkin kullanımı da temel esaslar arasında yer alacak.
Belirlenen kurallar doğrultusunda, yurt dışından temin edilen beşeri tıbbi ürünlerin, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilere tedavilerini aksatmayacak şekilde ulaştırılması hedefleniyor.
Bu süreçlerin yürütülmesi amacıyla “Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu” kurulacak. Söz konusu Komisyon, hem dinamik alım sisteminin kurulması ve işletilmesi hem de diğer yöntemlerle yapılacak ilaç ve hizmet alımlarına ilişkin tüm iş ve işlemleri üstlenecek.
Komisyonun toplantıları eksiksiz katılımla gerçekleştirilecek ve kararlar oy çokluğu ile alınacak. Üyelerin çekimser oy kullanmasına izin verilmeyecek. Kararlardan sorumlu olan başkan ve üyeler, karşı oy kullanmaları halinde gerekçelerini yazılı olarak belirtmek zorunda olacak.
Komisyon ayrıca, ilgili birimlerden gelen tahmini ihtiyaç miktarı, bütçe imkanları, ilaca özgü durumlar ve geçmiş tüketim verilerini dikkate alarak temin edilecek ürün miktarını ya da hizmetin kapsamını belirleyip ihale yetkilisinin onayına sunacak.
Öte yandan, uygulanacak alım yöntemi de Komisyon tarafından; piyasadaki tedarikçi sayısı, ürün üzerindeki olası hak sahipliği durumu, ihtiyaç miktarı ve aciliyeti ile yürürlükteki mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak belirlenecek ve yetkili makamın onayına sunulacak.
İlaç temin kaynağı listesinde, temin edilecek bir beşeri tıbbi ürün için birden fazla istekli bulunması halinde, dinamik alım sisteminin kullanılması esas olacak. Ancak Komisyon, alıma konu beşeri tıbbi ürüne özgü şartları göz önünde bulundurarak farklı bir alım yöntemi kullanılmasına da karar verebilecek.
Listede yer almayan beşeri tıbbi ürünlerin ya da listede bulunan ürünlere alternatif olabilecek seçeneklerin belirlenmesi amacıyla, gerekli görülen durumlarda SGK Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü tarafından piyasa araştırması yapılabilecek.
SGK, yurt dışından beşeri tıbbi ürün temin edebilecek ve mevzuatta belirlenen şartları taşıyan firmalar, başvurmaları halinde ürün bazında “ilaç temin kaynağı listesi”ne dahil edilebilecek.
Bu listeye kayıt olmak isteyen başvuru sahiplerinin, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun yurt dışı ilaç teminine ilişkin kriterlerini karşılaması ve son iki yıl içinde SGK ile yaptıkları sözleşmelerin yasak fiil ya da davranışlar nedeniyle feshedilmemiş olması şartı aranacak.
Öte yandan, yurt dışından temin edilecek ilaçların alımında kullanılmak üzere dinamik alım sistemi de devreye alınabilecek. Bu sistem, başvuruya açık olacak ve ön yeterlik dokümanında yer alan kriterlere göre yapılacak değerlendirme sonucunda oluşturulacak. Ön yeterlik aşamasında adaylardan fiyat teklifi talep edilmeyecek.
Sistem kurulduktan sonra, belirlenen kriterleri karşılayan gerçek ve tüzel kişiler her aşamada başvuru yaparak sisteme dahil olabilecek. Ön yeterlik şartlarını karşılayamayan adaylar ise eksiklerini tamamlayarak yeniden başvuru hakkına sahip olacak. Ancak, aynı takvim yılı içinde bir beşeri tıbbi ürün için üç kez ön yeterlik başvurusu reddedilen adaylar, o yıl içerisinde aynı ürün için yeniden başvuru yapamayacak.
Dinamik alım sistemi üzerinden gerçekleştirilecek her bir alımda ise, ilgili beşeri tıbbi ürün bazında sisteme kayıtlı olan isteklilere yeterli süre tanınarak teklif vermeleri için davet gönderilecek ve bu davetle birlikte münferit alım dokümanı da paylaşılacak.
Münferit alım dokümanlarında alımı planlanan beşeri tıbbi ürünlerin etkin madde, farmasötik form ve yitilik gibi nitelikleri ile tahmini alım miktarlarına ve uygulanacaksa fiyat dışı unsurlara yer verilecek.
Teklifler, fiyat ve varsa fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilecek. Tekliflerin münferit alım dokümanına göre değerlendirilmesi neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile münferit sözleşme imzalanacak.
Dinamik alım sistemi kurulmuş olması SGK'ye alım yapma yükümlülüğü getirmeyecek. Kurum, dinamik alım sistemi kapsamındaki beşeri tıbbi ürünleri bu usul ve esaslarda yer alan diğer alım usullerini kullanmak suretiyle de temin edebilecek.
Beşeri tıbbi ürünler ve bunlara ilişkin hizmet alımlarına yönelik gerçekleştirilecek ihalelerde açık ihale usulü ya da pazarlık usulü uygulanacak.
Açık ihale usulünde, bütün istekliler teklif verebilirken, pazarlık usulünde, ilan yapılmaksızın SGK tarafından davet edilen istekliler teklifte bulunabilecek.
Açık ihale, "doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması", "Yurt dışından temin edilecek beşeri tıbbi ürünlerin kargo ve gümrük müşavirliği hizmetleri" ve "Yaklaşık maliyeti, 4734 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirlenen parasal limitin 5 katına kadar olan beşeri tıbbi ürün ve hizmet alımları"nda uygulanacak.
Beşeri tıbbi ürünler ve bunlara ilişkin hizmetler ilan yapılmaksızın ve Komisyon tarafından gerekli görülecek hallerde teminat alınmaksızın davet edilecek istekliler ile fiyat üzerinde görüşme yapılarak doğrudan da temin edilebilecek. Doğrudan temin edilebilecek haller şöyle:
"İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi. Sadece tek bir gerçek veya tüzel kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması. Mevcut hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için ihtiyaç duyulan hizmetlerin süresi üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması. Özelliğinden ve belli süre içinde kullanılma zorunluluğundan dolayı stoklanması ekonomik olmayan beşeri tıbbi ürün alımları. Kamu kurum ve kuruluşları ile vakıf yükseköğretim kurumlarından yapılacak beşeri tıbbi ürünlere ilişkin hizmet alımları. Beşeri tıbbi ürünlere ilişkin yurt içinden temin edilemeyen veya nitelik ve standartları itibarıyla yurt dışından temin edilmesi zorunlu olan hizmet alımları. Yaklaşık maliyeti, 4734 sayılı Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idareler için belirlenen parasal limitin 5 katına kadar olan beşeri tıbbi ürün ve hizmet alımları."
İhalelerde ve dinamik alım sistemi üzerinden gerçekleştirilecek münferit alımlarda, teklif edilen bedelin yüzde 3'ünden az olmamak üzere istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacak.
Yapılan değerlendirme sonucu ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacak.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte beşeri tıbbi ürünlere ilişkin hizmet alımlarında işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, beşeri tıbbi ürünlerde ise son kullanma tarihi, teslim süresi ve teklif edilecek ürün miktarı gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenecek.
Bu usul ve esaslar kapsamında gerçekleştirilecek beşeri tıbbi ürün alımları ve bunlara ilişkin hizmet alımlarının sonuçları, en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumuna bildirilecek.
