Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yeni haftada yoğun bir çalışma takvimine hazırlanıyor. Çözüm süreci çerçevesinde Meclis çatısı altında oluşturulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”nun ortak raporunun tamamlanması amacıyla bu hafta ayrıntılı mesai yapılması bekleniyor.
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, rapor hazırlık sürecinde görev alan isimlere taslak metni önceden iletti. Metin; AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya’nın değerlendirmesine sunuldu.
Taslak diğer siyasi parti temsilcileriyle de paylaşılacak
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un, taslak raporu komisyonda yer alan ancak TBMM’de grubu bulunmayan siyasi partilerin temsilcileriyle de paylaşacağı bildirildi. Bu kapsamda Kurtulmuş’un; Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık ile HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu’nu ayrı ayrı görüşmeye davet ettiği öğrenildi.
Kurtulmuş’un söz konusu temaslarda ortak rapor taslağını sunarak temsilcilerin görüş ve önerilerini alması bekleniyor. Yazım ekibiyle de yeniden bir araya gelmesi planlanan Kurtulmuş’un, temasların ardından ortak taslak metni müzakere etmek üzere komisyonu toplantıya çağıracağı ifade ediliyor.
Milli Parklar Kanunu ve bazı Kanunlar
TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta, Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda 15 Ekim 2025 tarihinde görüşülerek kabul edilen Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin ele alınması bekleniyor.
Teklife göre, Milli Parklar Kanunu hükümlerine göre milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere, kuruluş, geliştirme ve işletilmelerini kapsayan uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce hazırlanacak veya hazırlattırılacak ve yürürlüğe konacak.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne, sulak alanların doğal yapılarının ve ekolojik dengelerinin korunması; biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanması bakımından nesli tehdit veya tehlike altında olanlar ile nadir bitki ve hayvan türlerinin korunmasına ilişkin denetim görevi yetkisi veriliyor.
İntifa süresi 49 yıl, 99 yıla kadar uzatılabilecek
Milli park statüsü dışında kalan korunan alanlarda da, milli parklarda uygulanan plan hazırlama sürecinin esas alınması planlanıyor.
Düzenlemeye göre, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri dışında yer alan milli park ve tabiat parklarında, kamu yararı gözetilmesi ve ilgili planlara uygun olması şartıyla turizm amaçlı yapı ve tesislerin inşasına izin verilebilecek. Bu izin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri lehine verilecek.
Verilecek izin doğrultusunda tesis edilecek intifa hakkının süresi en fazla 49 yıl olacak. Sürenin sonunda tüm yapı ve tesisler eksiksiz şekilde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne devredilecek. Ancak işletmesinin başarılı olduğu Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belgelendirilen hak sahiplerinin intifa süresi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nca tesisin rayiç bedeli üzerinden belirlenecek tutar karşılığında 99 yıla kadar uzatılabilecek. Bu durumda devir işlemi, uzatılan sürenin tamamlanmasının ardından gerçekleştirilecek.
Korunan alanın yönetimi için gerekli olan ve sadece korunan alana hizmet veren tesislere yönelik olarak verilecek izinlerden bedel alınmayacak. Ancak milli park ve tabiat parklarında, planlarına uygun olması, kamu yararı ve zaruret olması halinde, ulaşım, elektrik iletim ve nakil hattı, petrol ve doğal gaz iletim hattı, trafo, haberleşme, su, termal su, atık su, altyapı ve bunlarla ilgili yapı ve tesislerin yapılması maksadıyla gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine bedeli mukabilinde Tarım ve Orman Bakanlığı'nca izin verilebilecek, verilen izinler amacı dışında kullanılamayacak ve uygulamalar Milli Parklar Kanunu hükümlerine göre denetlenecek.
İçme suyu temini açısından yapımı aciliyet gösteren ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler için uzun devreli gelişme planı veya gelişme planı şartı aranmayacak.
Teklifle, Milli Parklar Kanunu kapsamındaki korunan alanlardaki koruma hizmeti ile suçların takibinin orman muhafaza memurları yanında bu alanın yönetiminden sorumlu olmak üzere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nce görevlendirilmiş olan av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından da sağlanabilmesi amaçlanıyor.
Milli parklarda, tabii ve ekolojik denge ve tabii ekosistem değerini bozanlara, yaban hayatı tahrip edenlere, bu sahaların özelliklerinin kaybolmasına veya değiştirilmesine sebep olan veya olabilecek her türlü müdahaleler ile toprak, su ve hava kirlenmesi ve benzeri çevre sorunları yaratanlara, tabii dengeyi bozacak her türlü orman ürünleri üretimi, avlanma ve otlatma yapanlara, onaylanmış planlarda belirtilen yapı ve tesisler dışında yapı ve tesis kuranlara ve işletenlere veya bu alanlarda var olan yerleşim sahaları dışında iskan yapanlara, kamu idareleri, kamu kurum ve kuruluşları ve Hazineye ait taşınmaz mallar ile devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki mevcut açıklıkların ve var olan ağaçların, bitki örtüsünün yanması, her ne sebeple olursa olsun kesilmesi, sökülmesi, boğulması, budanması sonunda oluşacak açıklıkların ve arazinin çeşitli şekillerde düzeltilmesi suretiyle elde edilecek sahaların işgali, kullanılması, bu yerlere her türlü yapı ve tesis yapılması, bu yapı ve tesislerin tapuya tescilini yapanlara fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Milli parklara gelen ziyaretçilere uygulanacak ücreti, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü belirleyecek. Giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilenlere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından giriş ücretinin 14 katı tutarında idari para cezası verilecek.
İstanbul Barosu’ndan Milli Parklar teklifine sert eleştiri
Kanun teklifiyle ilgili “milli parkların koruma statüsünün değiştirilerek bu alanlara otel ve konaklama tesisi yapılacağı, milli parklarda petrol, doğal gaz, trafo, su ve diğer altyapı tesislerinin kurulmasına izin verileceği, milli park içindeki günübirlik veya konaklamalı tesis gibi yerlerin artık özel sektöre işlettirileceği” iddiaları ve eleştirileri yapılmıştı.
İstanbul Barosu Çevre Kent ve İmar Hukuku Komisyonu'nca kanun teklifine ilişkin hazırlanan raporda, “Teklifte doğayı gerçek anlamda korumaktan çok, tabiat alanlarını kontrol altına almayı ve turizm ile ekonomik getiriye açmayı hedefleyen bir dil kullanılmaktadır. Korunan alanlara dair izin süreçleri özel kişi ve şirketler lehine yeniden düzenlenmektedir. Kanun Teklifi, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nda yaban hayatının korunmasını zayıflatan değişiklikler öngörmektedir. Teklif; 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun yanı sıra 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nda düzenlenen geniş kapsamlı görev, denetim ve yetkilerin bakanlıklardan alınıp Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne devrini öngörmektedir. Teklifin yasalaşması halinde tarım alanlarımızda, kıyılarımızda, ormanlarımızda, derelerimizde günden güne artan tahribatla birlikte milli ve milletlerarası düzeyde değerlere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanları ve yaban hayatı koruma bölgelerindeki tahribatlar hız kazanacak, buna ilişkin denetim ise zayıflayacaktır” eleştirileri yapılmıştı.
İddialar ve eleştirilerle ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı, “Kanun teklifi, ülkemizin sahip olduğu korunan alanların sürdürebilirliğinin sağlanması, yaban hayatı ve biyolojik çeşitliliğinin korunması ile yasadışı faaliyetlerle mücadele kapsamında yaptırımların ağırlaştırılması gibi hususlar başta olmak üzere bazı uyum düzenlemeleri içermektedir. Ülkemizde korunan alanların statü ve standartları, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler doğrultusunda düzenlenmiş ve mevzuatımız bu çerçevede uyumlaştırılmıştır. Özellikle milli parklar, tabiat parkları ve sulak alanlarda yürüttüğümüz çalışmalar, uluslararası yükümlülüklerimiz kapsamında düzenli olarak ilgili sözleşmelerin sekretaryaları ile paylaşılmaktadır. Böyle bir durum da söz konusu iken milli parkların içerisine otel yapılmasının önünün açılacağı; talan ve yapılaşmayla korunan alanların betonlaşacağı yönündeki iddialar başta olmak üzere, ifade edilen iddialar gerçeği yansıtmamaktadır” açıklamasında bulunmuştu.
İnternet Kafeciler Esnaf Odaları ile Hazar Derneği yetkilileri sunum yapacak
TBMM’de Suça Sürüklenen Çocuklarla İlgili Araştırma Komisyonu, 17 Şubat Salı günü toplanacak. Toplantıda İnternet Kafeciler Esnaf Odaları ile Hazar Derneği temsilcilerinin komisyona sunum yapması planlanıyor.
Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ise çarşamba günü bir araya gelecek. Toplantıda Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun komisyon üyelerine bilgilendirme yapması bekleniyor.
Geçtiğimiz hafta çarşamba günü gerçekleştirilmesi öngörülen ancak TBMM Genel Kurulu’ndaki yemin töreni sırasında yaşanan kavga nedeniyle ertelenen Dilekçe Komisyonu toplantısı da bu hafta yapılacak. Toplantıda, itiraza konu olan Başkanlık Divanı kararları ile Genel Kurul’a sevk edilen dilekçeler görüşülecek.
Öte yandan, Meclis’te salı ve çarşamba günleri siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek.
