Meksika’da ülkenin en güçlü suç yapılanmalarından biri olarak gösterilen Jalisco Yeni Nesil Karteli’ne (CJNG) yönelik büyük bir operasyon düzenlendi. Kartelin lideri ve dünyanın en çok aranan uyuşturucu kaçakçıları arasında yer alan “El Mencho” lakaplı Nemesio Oseguera, askeri baskında yakalandıktan sonra hava yoluyla sevk edilirken aldığı yaralar nedeniyle yaşamını yitirdi.
Tapalpa'da operasyon
Meksika basınında yer alan haberlere göre Oseguera, Jalisco eyaletine bağlı Tapalpa kentinde gerçekleştirilen operasyon sırasında etkisiz hale getirildi. Operasyonun ardından ülkede gerilim hızla tırmandı.
El Mencho’nun ölüm haberinin duyulmasından kısa süre sonra, destekçileri olduğu belirtilen silahlı gruplar birçok eyalette otoyolları kapattı; araçlar ve iş yerleri ateşe verildi.
ABD-Meksika iş birliği
ABD’li yetkililer, çok sayıda kurumun yer aldığı Ortak Kurumlararası Görev Gücü-Kartel Karşıtı Operasyon’un geçen ay resmen başlatıldığını açıkladı. Görev gücünün amacının, ABD-Meksika sınırının iki tarafındaki kartel yapılanmalarını haritalandırmak olduğu belirtildi.
Bir ABD’li yetkili, ABD askeri liderliğindeki görev gücünün Meksika makamlarına ne tür istihbarat sağladığına dair ayrıntı vermedi ancak operasyonun Meksika ordusu tarafından yürütüldüğünü vurguladı.
'İstihbarat desteği' gizlenmedi
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin Meksika'da Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) elebaşı ve ülkenin en çok aranan uyuşturucu baronu "El Mencho" lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes'in öldürüldüğü operasyonda istihbarat desteği sağladığını bildirdi.
Oseguera’nın öldürülmesinin ardından altıdan fazla eyalette şiddet olayları patlak verdi. Bazı bölgelerde halka ve turistlere evlerinde kalmaları çağrısı yapıldı. Kamyon sürücülerine ise olaylar sakinleşene kadar güvenli güzergâhları tercih etmeleri ya da depolarına dönmeleri tavsiye edildi.
Air Canada, United Airlines ve Aeromexico başta olmak üzere birçok hava yolu şirketi, duman bulutlarının yükseldiği Puerto Vallarta’ya planlanan uçuşları iptal etti.
Guadalajara Uluslararası Havalimanı çevresinde de silah sesleri duyulduğu bildirildi. Yerel kaynaklar, CJNG üyelerinin havalimanına baskın girişiminde bulunduğunu ve güvenlik güçleriyle çatıştığını aktardı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde yolcuların panik içinde kaçtığı görüldü.
'İntikam' açıklaması
Oseguera’nın Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin bir üyesi verdiği demeçte, yangınların ve ara sıra çıkan silahlı çatışmaların hükümetin Oseguera'yı öldürmesinin intikamı olarak gerçekleştirildiğini söyledi ve kartelin kontrolünü ele geçirmek isteyen gruplar nedeniyle daha fazla kan döküleceği konusunda uyardı.
Jalisco Eyalet Valisi Pablo Lemus Navarro ise halka "durum kontrol altına alınana kadar" evde kalmaları çağrısında bulundu. Toplu taşımanın askıya alındığını duyuran Navarro, en az beş bölgeye yayılan "şiddet olayları" nedeniyle eyalet yollarında seyahat edilmemesi gerektiğini belirtti.
Geçmiş operasyonlarda benzer tablo
Meksika’da kartel liderlerine yönelik önceki operasyonlar da benzer sonuçlar doğurmuştu. 2019’da Sinaloa Karteli lideri Joaquin “El Chapo” Guzman’ın oğlu Ovidio Guzman gözaltına alınmış ancak kısa süre sonra serbest bırakılmış, bu süreç geniş çaplı silahlı çatışmalara yol açmıştı. 2023’teki tutuklanması ise yeni şiddet dalgalarını tetiklemişti.
Sinaloa Karteli’nin bir diğer lideri Ismael “El Mayo” Zambada’nın 2024’te yakalanması da örgüt içinde kanlı bir iktidar mücadelesini başlatmış, bu çatışmalar uzun süre devam etmişti.
"Sakinliğimizi korumalıyız"
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, sosyal medya paylaşımında şiddet olaylarını doğruladı ancak sakin bir ton benimseyerek, "Ülkenin büyük bir bölümünde faaliyetler tamamen normal bir şekilde devam ediyor" dedi.
Sheinbaum ayrıca, "Sakinliğimizi korumalıyız. Takdirlerimi Meksika ordusuna, Ulusal Muhafız'a, Silahlı Kuvvetler'e ve Güvenlik Kabinesi'ne iletiyorum" diye konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Christopher Landau ise, “El Mencho'nun ölümü Meksika, ABD, Latin Amerika ve tüm dünya için harika bir gelişme” dedi.
ABD, El Mencho’nun yakalanması için 15 milyon dolarlık ödül koymuştu.
