Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sunduğu borçlanma ve isteğe bağlı sigorta seçenekleriyle bazı dönemleri prim gününe eklemek mümkün olabiliyor.
Doğum ve askerlik borçlanmasının yanı sıra yurt dışında geçirilen çalışma süreleri, Bağ-Kur ihyası ve mevzuatta belirtilen diğer borçlanma yöntemleri sayesinde eksik primler tamamlanabiliyor.
Çalışmadan emekli olmak mümkün mü?
Emeklilik hakkı kazanabilmek için yaş ve sigortalılık süresinin yanında gerekli prim gün sayısının da tamamlanması gerekiyor. Primler genellikle sigortalı çalışma, esnaflık veya Bağ-Kur kapsamında yapılan ödemelerle biriktiriliyor.
Bununla birlikte, kanunda yer alan bazı düzenlemeler sayesinde fiilen çalışılmayan belirli süreler için ödeme yapılarak prim günü kazanılabiliyor. Ancak bütün eksik günlerin doğrudan satın alınması mümkün değil. Borçlanma hakkı yalnızca mevzuatta açıkça belirtilen dönemleri kapsıyor.
Doğum borçlanmasıyla 2 bin 160 güne kadar prim
Kadın sigortalılar, sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen çocukları için doğum borçlanması yapabiliyor. En fazla üç çocuk için kullanılan bu hak kapsamında her çocuk adına 720 güne kadar, toplamda ise 2 bin 160 gün prim kazanılabiliyor.
Doğum borçlanmasından yalnızca doğum yapan kadınlar değil, gerekli şartları karşılayan evlat edinen sigortalılar da yararlanabiliyor.
Yaş şartını tamamlayan veya EYT kapsamında bulunan kadınlar, doğum borçlanmasıyla eksik primlerini kapatarak daha erken emekli olma imkânı elde edebiliyor.
Askerlik borçlanması sigorta başlangıcını geriye çekebilir
Erkek sigortalılar, askerlikte geçirdikleri süreleri borçlanarak prim gün sayılarına ekleyebiliyor. Askerlik hizmetinin ilk sigorta girişinden önce yapılmış olması durumunda, sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekilebiliyor.
Bu durum bazı sigortalıların daha erken emeklilik şartlarına tabi olmasını sağlayabiliyor.
Yurt dışında geçen süreler emeklilik hesabına eklenebiliyor
Yurt dışında yaşayan veya çalışan Türk vatandaşları, belirli şartlar kapsamında bu süreleri borçlanarak Türkiye’deki emeklilik hesaplamalarına dahil edebiliyor.
Kadınlar, yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra geçen bazı süreleri, çalışma şartı aranmadan borçlanabiliyor. Türkiye’de daha önceden sigorta kaydı bulunan kişiler ise mevcut primlerini yurt dışı borçlanmasıyla tamamlayabiliyor.
2019 yılında yapılan düzenlemenin ardından yurt dışı borçlanmasıyla kazanılan süreler Bağ-Kur, yani 4/B kapsamında değerlendirilmeye başlandı. Bu nedenle borçlanma yapacak kişilerin hangi sigorta statüsünden emekli olacaklarını dikkatle hesaplamaları gerekiyor.
İsteğe bağlı sigortayla düzenli prim ödenebiliyor
Çalışma veya borçlanma yoluyla prim günlerini tamamlayamayan kişiler için bir diğer seçenek isteğe bağlı sigorta oluyor.
Türkiye’de ikamet eden ve 18 yaşını dolduran kişiler, gerekli şartları taşımaları halinde SGK’ye başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabiliyor. Bu sistemde kişiler herhangi bir işverene bağlı çalışmadan primlerini kendileri ödüyor.
İsteğe bağlı sigorta kapsamında yatırılan primler ise Bağ-Kur, yani 4/B hizmeti olarak kabul ediliyor.
Dondurulan Bağ-Kur süreleri ihya edilebiliyor
Geçmişte prim borcu nedeniyle Bağ-Kur hizmet süreleri durdurulan esnaf ve diğer hak sahipleri, ihya işlemiyle bu dönemleri yeniden emeklilik hesaplamasına dahil edebiliyor.
Borçlanma işlemlerinde ihtiyaç duyulan kadar gün için ödeme yapılabilirken, Bağ-Kur ihyasında dondurulan sürenin tamamına ilişkin borcun ödenmesi gerekiyor.
Borçlanma maliyetleri asgari ücrete göre hesaplanıyor
Borçlanma için ödenecek tutar, başvuru tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden belirleniyor.
2026 yılında brüt asgari ücretin 33 bin 30 lira olmasıyla birlikte, bir aylık en düşük doğum borçlanması tutarı 10 bin 569 lira 60 kuruş olarak hesaplanıyor.
Diğer bazı borçlanma türleri ile Bağ-Kur ihyasında ise bir aylık en düşük maliyet 14 bin 863 lira 50 kuruşa kadar çıkabiliyor.
Başka hangi süreler borçlanılabiliyor?
Doğum, askerlik ve yurt dışı sürelerinin dışında mevzuatta farklı borçlanma imkânları da bulunuyor.
Memurların ücretsiz izin dönemleri, sigortasız yapılan avukatlık stajları, doktora veya tıpta uzmanlıkta geçen süreler, hekimlerin fahri asistanlık dönemleri ve kısmi süreli çalışanların eksik günleri belirli şartlarla borçlanılabiliyor.
Ayrıca bazı yurt dışı eğitim süreleri, uzman ve usta öğreticilik dönemleri, polis ve askeri okullarda geçen başarılı eğitim süreleri, seçim nedeniyle görevden ayrılanların açıkta kaldığı dönemler ile grev ve lokavtta geçen süreler de borçlanma kapsamına girebiliyor.
Emeklilik şartları kişinin sigorta başlangıç tarihine, prim statüsüne ve çalışma geçmişine göre değiştiği için başvuru yapılmadan önce SGK’dan kişiye özel hesaplama alınması önem taşıyor.
