En düşük emekli maaşı 20 bin liraya yükseltildi ancak bu kez de az prim ödeyen ile çok prim ödeyen arasındaki maaş dengesizliği serzenişlerin sesini yükseltti. Sosyal Güvenlik uzmanı Murat Bal, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamalarda emekli maaşı sisteminin kapsamlı bir değişime hazırlandığını duyurdu.
Murat Bal, en düşük emekli maaşı uygulamasının ilk kez 2019 yılında 1.000 lira olarak gündeme geldiğini anımsatarak, bugün bu tutarın 20 bin lira seviyesine kadar yükseldiğini söyledi. Bal, “2008 sonrası aylık bağlama oranlarının düşmesiyle birlikte çok düşük kök maaşlar ortaya çıktı. Bu durum en düşük emekli aylığı uygulamasını zorunlu hale getirdi. Hükümet, yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla bu adımı attı ve böylece emekliler için asgari bir gelir düzeyi sağlandı” ifadelerini kullandı.
5 MİLYON KİŞİ EN DÜŞÜK MAAŞI ALIYOR
Bal, uygulamanın kapsamının zamanla genişlediğini ancak bunun olumlu bir gelişme olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. İlk başladığında yaklaşık 1 milyon kişiye en düşük emekli aylığı ödendiğini belirten Bal, bugün bu sayının 5 milyon kişiye yükseldiğini ifade etti.
"Bu sayının yükselmesi aslında iyi bir şey değil. Daha çok kişinin en az ücreti alması, genel olarak ekonomi ve sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı değil" diyerek sistemdeki sıkıntıları dile getirdi. Bu nedenle yeni bir düzenlemenin kaçınılmaz olduğunu belirten Bal, sistemin yukarı doğru kademeli bir yapıya kavuşturulacağının bilgisini aldığını söyledi.
Murat Bal, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de bu konudaki adaletsizliğe dikkat çektiğini hatırlatarak, mevcut sistemde prim gün sayısı ile bağlanan maaş arasındaki farkın giderek açıldığını ifade etti. Bal, “3600 gün primle emekli olan bir kişiyle, 9 bin gün BAĞ-KUR primi ödeyerek emekli olan bir vatandaşın aynı maaşı alması ciddi bir haksızlıktır” dedi.
Yapılması planlanan düzenlemeye de değinen Bal, “Daha az prim ödeyen daha düşük, fazla prim yatıran ise daha yüksek maaş almalı. Ancak hiçbir emeklinin aylığı 20 bin liranın altına düşmemeli. Bu nokta son derece önemli” şeklinde konuştu.
KÖK MAAŞ DÜŞÜK
Kök maaşların hala çok düşük seviyelerde olduğunu belirten Bal, 11–12 bin lira kök ücretlerin bulunduğunu ve açlık sınırının bugün 30 bin liraya dayandığını söyledi.
"Şu an 20 bin lira, hazine desteğiyle sağlanıyor. Bu şekilde yürütmenin devamlılığı zor. Düşük maaş alan emekliye gelir desteği şart" diyen Bal, özellikle en düşük emekli maaşı artışlarının, daha yüksek prim ödeyen emeklilerde ciddi bir rahatsızlık oluşturduğundan bahsetti.
2008 SONRASI AYLIK BAĞLAMA ORANI
Sorunun temelini basit bir örnekle anlatan Murat Bal, "1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışırken yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz.
2008 sonrasında ise 10 bin lira maaşla çalışıp emekli olduğunuzda 3.500 lira emekli maaşı bağlanır hale geldi. Çünkü aylık bağlama oranı ciddi şekilde düşürüldü" diyerek konuyu net şekilde özetledi.
Bu durumun özellikle 9000 prim günüyle emekli olan BAĞ-KUR’lular için büyük hak kaybına neden olduğunu belirtti.
MEMUR EMEKLİSİ – SSK VE BAĞ-KUR FARKI
Memur emeklileri ile SSK ve BAĞ-KUR emeklileri arasındaki maaş farkına da değinen Bal, "Bu dönem memur emeklisi zammı toplu sözleşmeden kaynaklanıyor. Geçen yıl ise SSK ve BAĞ-KUR emeklileri daha yüksek maaş almıştı" diyerek aradaki farkın nedenini açıkladı.
Türkiye’de emekli maaşlarının ortalamasına ilişkin dikkat çekici bilgiler paylaşan Murat Bal, ülkede emeklilerin aldığı aylıkların 25 bin liranın altında kaldığını belirterek, yüksek maaş alanların ise oldukça sınırlı bir kesimi oluşturduğunu söyledi.
SGK bünyesinde bu konuda bir çalışma yürütüldüğünü bildiğini ifade eden Bal, yeni düzenlemenin yakın zamanda kamuoyuna duyurulmasının beklendiğini dile getirdi. Bal, “Bana göre adil ve dengeli bir düzenleme hayata geçirilecek. En önemli nokta ise mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına inilmemesi” değerlendirmesinde bulundu.
