Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un girişimiyle 30 Ağustos’ta İstanbul’da önemli bir toplantı gerçekleştirilecek.
Türkiye ve Almanya’nın ev sahipliğindeki görüşmelere Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır, Fransa ve İngiltere dışişleri bakanlarının da katılması bekleniyor. Toplantının ana başlıklarından birini Hürmüz Boğazı’nda güvenli ve serbest deniz trafiğinin yeniden sağlanması oluşturacak.
Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, bölge ülkelerinin yanı sıra dünya enerji piyasalarını ve uluslararası ticaret yollarını da etkiliyor.
İstanbul’da yapılacak görüşmelerle, boğazdaki krizin diplomatik yollarla aşılması ve deniz taşımacılığının yeniden güvenli biçimde sürdürülmesi için ortak bir çözüm zemini oluşturulması hedefleniyor.
ABD ile İran arasındaki görüşmeler de masada
Zirvenin, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerin çıkmaza girdiği bir dönemde yapılacak olması da dikkat çekiyor.
İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması karşılığında daha önce üzerinde uzlaşıldığı belirtilen çerçeve anlaşmanın bazı hükümlerinin Washington tarafından uygulanmasını istiyor. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik ekonomik baskının devam etmesi gerektiğini savunuyor.
Bu nedenle İstanbul’daki diplomatik temasların yalnızca Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliği açısından değil, ABD-İran arasındaki gerilimin azaltılması bakımından da önem taşıması bekleniyor.
Washington’a diplomatik mesaj
Türkiye ve Almanya’nın öncülüğünde gerçekleştirilecek toplantının Washington yönetimine de diplomatik bir mesaj verebileceği değerlendiriliyor.
Ankara, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin bölgesel ve küresel etkilerinin sınırlandırılması için diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini savunuyor. Berlin ise boğazın uluslararası deniz trafiğine yeniden güvenli biçimde açılmasının Avrupa ekonomisi açısından kritik önem taşıdığı görüşünde.
Almanya, daha önce de Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının Avrupa ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekmişti. Son dönemde Türkiye ile Almanya arasında gelişen stratejik temaslar da İstanbul’daki girişimin öne çıkan unsurları arasında yer alıyor.
Karadeniz güvenliği de görüşülecek
İstanbul’daki toplantının gündemi Hürmüz Boğazı ile sınırlı olmayacak. Karadeniz’deki güvenlik gelişmeleri ile Ukrayna’nın tahıl ihracatında yaşanan sorunların da dışişleri bakanlarının gündemine gelmesi bekleniyor.
Savaş nedeniyle Ukrayna’dan yapılan tahıl sevkiyatının aksaması Türkiye, Pakistan ve Mısır açısından da önem taşıyor. Türkiye, Ukrayna buğdayının önemli işleyicilerinden biri olurken Pakistan ve Mısır da Ukrayna kaynaklı tahıl ve tahıl ürünlerinin önde gelen alıcıları arasında bulunuyor.
Hürmüz küresel ticaret için kritik noktada
Hürmüz Boğazı’ndaki krizin devam etmesi, özellikle enerji arzı ve küresel ticaret üzerinde baskı yaratıyor. Bölgede gemi trafiğinin önemli ölçüde azalması, petrol ve diğer enerji ürünlerinin taşınmasına yönelik endişeleri de artırıyor.
Bu nedenle İstanbul’daki zirve, yalnızca Türkiye-Almanya ilişkileri açısından değil; bölgesel güvenlik, enerji arzının sürekliliği ve dünya ticaretinin geleceği bakımından da önemli bir diplomatik adım olarak değerlendiriliyor.
