1877-1878 tarihlerinde yaşanan Osmanlı-Rus harbinin ardından yapılan Yeşilköy ve Berlin anlaşmaları sonrası, Padişah 2. Abdülhamit’in fermanıyla Bursa’ya gelen Hasanpaşa, Murat bey ve Haydar bey, İnegöl ve Gemlik’te aileleriyle birlikte kendilerine gösterilen kırsal alana yerleştirilmişlerdi. Zamanla bu yerler köye dönüştü. İnegöl’de Hasanpaşa ve Muratbey, Gemlik’te ise Haydariye isimleri verilen köyler, 146 yıldır örnek bir kardeşliğe imza atıyorlar. İşte ilginç göç ve kardeşlik hikayesinin ayrıntılar.
Tarihe 93 harbi olarak geçen Osmanlı-Rus savaşının sonunda yapılan Ayastefanos(Yeşilköy) ve Berlin anlaşmaları ile Rusların savaşarak giremediği Batum şehri anlaşma Ruslara bırakıldı.
Tarihe geçen kayıtlara göre yıllarca Ruslara karşı kendi kuvvetleri ile Osmanlı Orduları yanında savaşmış olan Bejanidze(Bicanoğlu) ailesinin önde gelen ve kardeş olan üç Bey'i Hasan Paşa, Murat ve Haydar Beyler İstanbul'a göç etme kararı verdiler.
Üç kardeş ailenin büyük bir kısmıyla birlikte kendileriyle gelmek isteyen soydaşlarını da yanlarına alarak 1880 yılında gemilerle önce İstanbul'a göç ettiler. İstanbul'da Padişah 2. Abdülhamid'in huzuruna çıkan Bey'ler, Bursa'ya iskan için ferman aldılar. Batum, Çakvi ve Koubleti'de yaşayan soydaşlarını Anadolu'ya sağ salim getiren Bicanoğlu Beyleri; Bursa’nın İnegöl ilçesinde ve Gemlik'te uygun görülen 3 farklı lokasyona yerleştirildiler. Kısa sürede kendi imkânlarıyla yaptırdıkları evlerde iskan eden soydaşlar, köye dönüşen bu yerleşim alanlarına da kendilerine öncülük eden Hasan Paşa, Murat bey ve Haydar Bey’in isimleri verildi.
Yaklaşık 146 yıldır Türk topraklarında Gürcü etnik kökeniyle yaşayan köylüler, kardeşliklerini hiçbir zaman unutmadılar. Kardeşlikleri nedeniyle birbirlerinden kız alıp vermeseler de zaman zaman bir araya gelen köylüler örnek birliktelikleriyle dikkat çekiyorlar.
Etnik kökenleri Kafkasyalı(gürcü) olsalar da, asimile olmayı başaran, Türk bayrağı altında gururla yaşayan bu 3 köy, yaşadıkları ilçelerinin yerlileri arasında gösterilmeye başlandı. Peki Hasan Paşa, Murat bey ve Haydar bey kimdir? İşte o 3 kardeş ile ilgili bilgiler.
HASAN PAŞA KİMDİR?
Hasan Paşa: 1846 tarihinde Gürcistan’ın Acara Bölgesinde bulunan Batum’da doğdu. Başarılı hizmetlerinden dolayı Osmanlı devleti tarafından paşalık rütbesi verildi. 93 harbi sonrası Soydaşlarını II. Abdülhamit’in fermanıyla kardeşleri Murat bey ve Haydar beyle Bursa’ya getirdi. İnegöl’de kendi adını taşıyan köyü kurdu. Bursa’da hayatını kaybeden Hasan Paşa’nın naaşı Emir sultan camiinde gömülüdür.
Murat Bey: Batum doğumlu. Doğum tarihi 1848 olduğu tahmin edilmektedir. Hasan Paşa ile birlikte Bursa İnegöl’e yerleşmesinin ardından, Yenişehir, Orhaniye ve İnegöl kaymakamlıkları yaptı. Görevli olarak gittiği Bağdat veya Şamdan dönerken yolda vefat ettiği söylenmektedir. Mezarı tam olarak bilinememektedir. Yapmış olduğu üstün hizmet ve görevlerden dolayı II. Abdülhamit tarafından takdirname ile taltif edilmiştir.
Haydar Bey: Batum doğumludur. 1849–1850 doğumlu olduğu tahmin edilmektedir. 93 Osmanlı-Rus harbinde Haydar paşa ve Murat bey ile birlikte soydaşlarıyla Bursa’ya gelmiş ve Gemlik’te kendi adını taşıyan köyü kurmuştur. İstanbul’da Nafia Umum Müdürlüğü (İmar-İskan Genel Müdürlüğü) yapan Haydar Bey, Kadıköy'deki ilk Haydarpaşa mendireğinin yapımı sırasında göstermiş olduğu yüksek dirayet ve çalışmalardan ötürü padişah tarafından ve Alman imparatoru II.Wilhem tarafından takdirname ile taltif edildi.
Haydar beyin mezarı Fatih Cami'nde bulunan Fatih Sultan Mehmet'in türbesinin hemen yanındaki mezarlıktadır. Buraya padişahın izni ve emri ile gömülmüştür
