Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in hafta sonu başlattığı saldırıların ardından İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri askıya aldı. Söz konusu güzergâhın yalnızca petrol ve doğal gaz sevkiyatı için değil, küresel tarım açısından hayati öneme sahip gübre hammaddelerinin taşınması bakımından da kritik rol oynadığı belirtiliyor.

Birçok ülke için kilit konumda bulunan Boğaz, deniz yoluyla taşınan enerji kaynaklarının yanı sıra dünya gübre ticaretinin önemli bir bölümünü de karşılıyor. Geçişlerin durdurulması, özellikle amonyak ve azot bazlı sentetik gübrelerin lojistiğini sekteye uğratıyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalma süresinin uzaması durumunda ekmek, makarna, patates ve hayvan yemi gibi temel ürünlerde ciddi fiyat artışlarının kaçınılmaz olabileceği uyarısında bulunuyor.

Guardian’ın aktardığına göre, küresel gıda üretiminde önemli bir rol üstlenen sentetik nitrojen Hürmüz’den sağlanıyor. İran; Rusya, Mısır ve Suudi Arabistan’ın ardından en yaygın kullanılan azotlu gübre olan ürenin dördüncü büyük ihracatçısı konumunda. Fosil gaz maliyeti, azotlu gübre üretim maliyetinin %60 ila %80’ini oluşturuyor. Katar’daki büyük tesis, insansız hava aracı saldırısının ardından kapanmıştı. Bu gelişmeler, mısır üre fiyatlarının %25’ten fazla artmasına ve metrik ton başına 625 dolara yükselmesine yol açtı.

Öte yandan Körfez bölgesi, dünyanın en büyük gübre fabrikalarından bazılarına ev sahipliği yapıyor. Uzun süreli bir ulaşım kesintisinin üretimi aksatabileceği ve maliyetleri yükseltebileceği bildiriliyor.

Gübre tedariğindeki aksaklık, İngiltere, Avrupa ve Kuzey Amerika’da ilkbahar ekimine hazırlanan çiftçiler için de büyük endişeye neden oldu. Dünyanın ikinci büyük gübre üreticisi Yara’nın CEO’su Svein Tore Holsether, “Çiftçiler zaten dar kar marjlarıyla mücadele ediyordu; destek sağlanmazsa bu süreç ciddi bir yük getirecek” dedi. Uzmanlar, hükümetlerin gıda üreticilerine acilen destek sağlaması gerektiğini vurguluyor.

Ulusal Çiftçiler Birliği Başkanı Tom Bradshaw ise fiyat dalgalanmalarının şimdilik sınırlı olduğunu, orta vadede etkilerin ise belirsiz olduğunu belirtiyor.

Kaynak: The Guardian