Sigorta prim borçlarını ödeyemeyen çiftçiler, borçlu göründükleri için kredi imkanlarından da yararlanamıyor. Tarım sektöründe yaş ortalaması giderek yükselirken, çiftçiler için emeklilik her geçen gün daha ulaşılmaz hale geliyor. Asgari ücrete yapılan artışla birlikte çiftçilerin ödemekle yükümlü olduğu en düşük Tarım BAĞ-KUR primi 2026 yılı itibarıyla 11 bin 725 TL’ye çıktı.
Yükselen prim tutarları, Tarım BAĞ-KUR’a kayıtlı çiftçi sayısında yıllar içinde ciddi bir düşüşe yol açtı. Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre, 2009 yılında 1 milyon 14 bin olan Tarım BAĞ-KUR’lu sayısı, Ekim 2025 itibarıyla 692 bin 333’e geriledi.
Öte yandan, çiftçiler için belirlenen uzun prim gün sayısı emekliliği daha da zorlaştırıyor. Diğer sigortalılar 7 bin 200 gün prim ödeyerek emekli olabilirken, çiftçilerin emekli olabilmesi için 9 bin gün prim yatırması gerekiyor. Bu da diğer sigortalıların yaklaşık 20 yılda, çiftçilerin ise 25 yılda emeklilik hakkı kazanabilmesi anlamına geliyor.
PRİM BORÇLULARI FİNANSMANA ERİŞEMEYECEK
Yüksek prim tutarları ve uzun ödeme süreleri, üreticilerin yıl boyunca düzenli prim yatırmasını zorlaştırırken, hasat dönemlerinde toplu ödeme yapan çiftçilerin uygun koşullu kredi imkanları da daraldı. Ziraat Bankası ile Tarım Kredi Kooperatifleri’nin hayata geçirdiği yeni kredi kriterleri, Tarım BAĞ-KUR borcu bulunan çok sayıda üreticinin indirimli tarım kredilerinden yararlanmasının önüne geçti.
Yeni düzenlemeye göre üreticilerden, vadesi geçmiş borcu ile SGK prim borcu bulunmadığını gösteren belge talep ediliyor. 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren uygulama kapsamında bu belgelerin banka ve kooperatiflere sunulması zorunlu hale getirilirken, Tarım BAĞ-KUR borcu olan binlerce çiftçi için düşük faizli krediye erişim fiilen mümkün olmaktan çıktı.
TAKİPTEKİ KREDİLERDE YÜZDE 307’LİK ARTIŞ
Üretim yapabilmek için borçlanmak zorunda kalan çiftçilerin bankalara olan kredi borcu, 2025 yılının ilk 11 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 43,4 artış göstererek 1 trilyon 179 milyar 302 milyon 633 TL’ye çıktı.
Tarım sektöründe takibe düşen kredi tutarı ise dikkat çekici biçimde yükseldi. 2024 Kasım ayında 2 trilyon 989 milyar TL seviyesinde olan takipteki tarım borçları, yüzde 307’lik artışla 12 trilyon 178 milyar TL’ye ulaştı.
