Cenevre ve Montreal üniversitelerinden gökbilimcilerin gerçekleştirdiği bu keşif, bir gezegenin yörüngesi boyunca sürekli izlenerek yapılan en kapsamlı atmosfer kaybı gözlemi olarak kayda geçti.
Uzayda 600 bin kilometrelik helyum izi
WASP-121b, yıldızına son derece yakın bir konumda bulunuyor ve yörüngesini yalnızca 30 saat gibi kısa bir sürede tamamlıyor. Yıldızından aldığı yoğun radyasyon, gezegenin atmosfer sıcaklığını binlerce dereceye yükseltiyor. Bu aşırı koşullar altında hidrojen ve helyum gibi hafif gazlar gezegenin çekiminden kurtularak uzaya savruluyor. James Webb Uzay Teleskobu’nun yüksek hassasiyetli enstrümanları, bu kaçan gazın gezegenin çevresinde tek bir kuyruk yerine, yörüngesinin %60’ından fazlasını saran iki devasa akıntı oluşturduğunu ortaya koydu.
Çift kuyruklu yapı bilim insanlarını şaşırttı
Araştırmacılar, gezegenin çevresinde iki farklı helyum akışı tespit etti. Bunlardan biri, yıldız rüzgârları ve radyasyon basıncının etkisiyle gezegenin arkasına doğru uzanan bir kuyruk oluştururken; diğeri, yıldızın güçlü kütleçekimi nedeniyle gezegenin ön tarafına doğru kavis yapan bir yapı sergiliyor. Bu iki akıntı birlikte, gezegen çapının 100 katını aşan bir alana yayılıyor. Araştırmanın başyazarı Romain Allart, "Helyum sızıntısının bu kadar uzun sürdüğünü görmek bizi inanılmaz şaşırttı" diyerek keşfin karmaşıklığına dikkat çekti.
Mevcut modellerin yetersizliği
Cenevre Üniversitesi'nde geliştirilen sayısal modeller, basit kuyruklu yapıları açıklayabilse de WASP-121b etrafındaki bu karmaşık çift kuyruklu yapıyı tam olarak simüle edemiyor. Bilim insanları, kütleçekimi ve yıldız rüzgarlarının etkileşimini tam olarak anlamak için yeni nesil üç boyutlu simülasyonlara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu keşif, ötegezegenlerin zaman içinde nasıl şekillendiğini ve atmosferlerini kaybederek nasıl dönüştüklerini anlamak adına dev bir adım olarak nitelendiriliyor.
