Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), işçi emekli aylıkları arasındaki farkları incelemeye aldı. 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik başvurusu yapanlar üzerinde yapılan değerlendirmede, aynı prim günü ve kazanca sahip sigortalıların aylıklarının; güncelleme katsayısı ile enflasyon ve büyüme verilerinin başvuru tarihine göre farklılık göstermesi nedeniyle yüzde 30’a varan oranlarda değiştiği belirlendi.
Söz konusu yöntemin, yüksek enflasyon dönemlerini izleyen düşük enflasyonlu süreçlerde yeni emeklilerin aylıklarının bir önceki yıla göre daha düşük kalmasına neden olduğu ifade edilirken, 2026 yılında bağlanacak emekli aylıklarının da 2025’e kıyasla daha düşük olacağının öngörüldüğü kaydedildi.
YENİ DÜZENLEME YAPILMALI
Hazırlanan özel raporda bu durumun bireysel mağduriyetlere yol açtığı gibi sosyal güvenlik sistemine yönelik adalet algısını da zedelediği aktarıldı. Raporda, emekli aylıklarındaki bu farklılıkların kalıcı hâle gelmemesi için düzenleme yapılması gerektiği belirtilerek emeklilik sisteminin adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının hem sigortalıların hak kaybını önleyeceğini hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı tavsiye edildi.
EMEKLİLİK ZAMANLAMASI ÖNE ÇIKTI
Raporda, emekli aylıkları arasındaki farklılıkların sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma süresinden ziyade başvuru tarihine göre belirlemesine yol açtığı belirtildi. Bu durumun özellikle yıl sonu ve yılbaşlarında emeklilik başvurularında yoğunluğa neden olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı kaydedildi. KDK, başvurulardaki dönemsel artışların sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde de etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti. Raporda ayrıca, erken emeklilik eğiliminin güçlenmesinin prim gelirlerini azaltabileceği, buna karşılık emekli aylığı ödemelerini artırabileceği ifade edildi. Emekli olduktan sonra çalışmayı sürdüren bazı sigortalıların ise sosyal güvenlik destek primi nedeniyle kayıt dışı istihdama yönelme riskinin bulunduğu vurgulandı.
