Eylül 2026’da petrol fiyatlarının yeniden 100 doların üzerine çıkması, enflasyon ve faiz beklentilerini yeniden gündeme taşıdı. Konut almak isteyen ve bütçesi yetersiz kalan tüketiciler ise banka finansmanı ile tasarruf finansmanı seçeneklerini karşılaştırıyor. İki model arasında maliyet, ödeme planı, teslim süresi ve esneklik açısından önemli farklar bulunuyor.
GERİ ÖDEMEDE 2 KAT FARK
Eylülün ilk haftasında katılım bankalarında 60 ay vadeli konut finansmanı oranı ortalama yüzde 3 seviyesinde bulunuyor. Bu oranla 3 milyon TL finansman kullanan bir kişinin aylık ödemesi yaklaşık 108 bin 300 TL’ye, toplam geri ödeme ise 6,5 milyon TL’ye çıkıyor. Tasarruf finansmanı sisteminde ise yüzde 8,5 organizasyon bedeliyle toplam maliyet yaklaşık 3 milyon 255 bin TL olurken, aylık taksit 54 bin 260 TL civarında gerçekleşiyor.
“HEMEN TESLİM” FAKTÖRÜ
Banka finansmanında yüksek kâr payı oranı nedeniyle toplam geri ödeme, tasarruf finansmanı şirketlerine kıyasla oldukça yüksek görünüyor. Buna karşılık banka finansmanı ile konut hemen satın alınabiliyor.
Böylece tasarruf finansmanı sistemindeki bekleme sürecinde yaşanabilecek konut fiyat artışlarından etkilenme riski ortadan kalkıyor. Ayrıca konutun hemen satın alınması, kişinin kira ödemesini sonlandırmasına veya satın aldığı konutu kiraya vererek gelir elde etmesine imkân sağlayabiliyor.
Yüksek aylık taksit ödeme gücüne sahip ve banka finansmanına erişebilen tüketiciler açısından, bekleme süresi ve buna bağlı konut fiyatı artışı riski bulunmaması avantaj oluşturuyor.
FAİZ YOK, DAHA DÜŞÜK TAKSİT VAR
Tasarruf finansmanı sisteminde bankaya kâr payı ödenmemesi ve aylık taksitlerin banka finansmanına kıyasla neredeyse yarı seviyesinde olması, sistemin en önemli avantajları arasında yer alıyor.
Ancak sistemde teslimat için belirli bir süre bekleniyor.
BDDK kuralları çerçevesinde teslimat için minimum 6 aylık bekleme şartı bulunuyor. “Çekilişsiz” sistemde 6 aylık şarttan yararlanabilmek için, bu süre içerisinde toplam finansman tutarının yüzde 45’inin sisteme ödenmiş olması gerekiyor.
“Çekilişli” sistemlerde ise teslimat süresi, finansman tutarının yüzde 45’i ödenene kadar uzayabiliyor. 60 aylık bir planda bu süre 27 aya kadar çıkabiliyor.
“BEKLEME SÜRESİ” ETKİSİ
Tasarruf finansmanı sisteminde 6 aydan 27 aya kadar uzayabilen bekleme süresi, konut fiyatlarında yaşanabilecek muhtemel artışlar sebebiyle dezavantaj oluşturuyor.
Finansmanın teslim edildiği tarihte, başlangıçta hedeflenen konutun aynı fiyat seviyesinden satın alınamaması söz konusu olabiliyor. Öte yandan bekleme süresince ödenmeye devam edilen kira da tüketicinin toplam maliyetine ekleniyor.
BDDK'nın ikinci konut alımında kredi oranını yüzde 22,5'e kadar düşüren sınırlamaları gibi bazı düzenlemeler nedeniyle banka finansmanına erişimin kısıtlı olması veya yüksek aylık taksit ödeme gücünün bulunmaması halinde, tasarruf finansmanı şirketleri alternatif bir seçenek haline gelebiliyor.
TÜKETİCİLER NE YAPMALI?
Uzmanlar, iki sistem arasında tercih yapılırken bankadan kullanılabilecek kredi/finansman tutarı, aylık ödeme gücü, bekleme süresince ödenecek kira, finansmanın teslim tarihine kadar konut fiyatlarında yaşanabilecek muhtemel değişim ve toplam finansman maliyetinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
