Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüş ve nüfusun yaşlanmasına yönelik tartışmalar devam ederken, çalışma hayatına ilişkin yeni sosyal politika önerileri de gündeme geliyor. Bu kapsamda özellikle düşük gelirli, evli ve çocuklu çalışanların ekonomik açıdan desteklenmesine yönelik çeşitli modeller tartışılıyor.
Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK Uzmanı İsa Karakaş da mevcut asgari ücret sisteminin aile yapısı göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirilmesini önerdi. Karakaş’ın gündeme taşıdığı model, işverenin maliyetini artırmadan SGK primleri üzerinden çalışana ek gelir sağlanmasını öngörüyor.
Evli ve Çocuklu Asgari Ücretliye 2.800 TL Destek Nasıl Verilecek?
Önerilen modelde evli ve çocuklu asgari ücretliler için SGK primlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 arasında indirim yapılması ve ortaya çıkacak tutarın çalışanın gelirine yansıtılması öngörülüyor. Hesaplamaya göre destek aylık 1.400 TL ile 2.800 TL arasında değişebilecek.
Gündeme taşınan modelin temel çerçevesi şöyle:
- SGK prim indirimi: Yüzde 5 ila yüzde 10
- Aylık olası destek: 1.400 TL – 2.800 TL
- Hedef grup: Evli ve çocuklu çalışanlar
- Finansman modeli: Devletin belirli SGK prim gelirinden feragat etmesi
- İşverene ek maliyet: Öneriye göre oluşturulmaması hedefleniyor
Destek miktarının medeni durum ve çocuk sayısı göz önünde bulundurularak kademeli hale getirilmesi öneriliyor.
2.800 TL Ek Ödeme Başladı mı?
Hayır. Evli ve çocuklu asgari ücretlilere 2.800 TL ek ödeme yapılmasına ilişkin yürürlüğe girmiş herhangi bir düzenleme bulunmuyor. Söz konusu rakam, SGK Uzmanı İsa Karakaş tarafından gündeme getirilen destek modelindeki hesaplamaya dayanıyor.
Bu nedenle 2.800 TL için şu aşamada herhangi bir başvuru takvimi veya ödeme tarihi bulunmuyor. Uygulamanın hayata geçirilebilmesi için gerekli mevzuat düzenlemelerinin yapılması gerekiyor.
Yeni Asgari Ücret Modeli Kimleri Kapsayabilir?
Önerinin hayata geçirilmesi halinde desteğin asgari ücretle çalışan evli kişiler ile çocuk sahibi çalışanlara yönelik olması ve çocuk sayısına göre farklılaştırılması gündeme geliyor.
Modelde standart ücret politikasının yanı sıra aile durumuna göre değişen bir sosyal destek mekanizması oluşturulması amaçlanıyor. Böylece aile kuran çalışanların gelirinin desteklenmesi ve çocuk sahibi ailelerin üzerindeki ekonomik yükün azaltılması hedefleniyor.
Asgari Ücrette Aile Desteğinin Amacı Ne?
Önerinin temel amacı, düşük gelirli çalışanların aile kurmasını ekonomik açıdan desteklemek ve gerileyen doğum oranlarına karşı aile odaklı bir sosyal politika mekanizması oluşturmak.
Türkiye’de doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun yaşlanması, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından da tartışılıyor. Önerilen prim indirimi modelinin bu nedenle yalnızca ücret desteği olarak değil, aynı zamanda nüfus politikalarının bir parçası şeklinde değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Ancak sistem henüz uzman önerisi aşamasında. Evli veya çocuklu asgari ücretlilere 1.400 TL ya da 2.800 TL ödeme yapılabilmesi için resmi karar alınması ve uygulamanın yasal çerçevesinin oluşturulması gerekiyor.
